Sessie met Kamp opgepikt door Trouw

Trouw komt vandaag met maar liefst twee stukken (een zelfs op de voorpagina! en een op pag 12/13) over de klimaatsessie die Economische Zaken vorige week organiseerde voor minister Kamp. De stukken putten met name uit de notitie die PBL/KNMI schreef ter voorbereiding op de sessie. Die stukken plus de presentaties van Bart Strengers en Wilco Hazeleger staan nu ook online.

Mijn naam is weliswaar genoemd in Trouw maar uit mijn stuk is niet of nauwelijks geciteerd. Trouw zet stukken tegenwoordig niet meer gratis online en ik zal daarom de stukken zeker vandaag nog niet integraal online zetten. Het stuk op de voorpagina begint als volgt:

Kamp wil feiten over het klimaat

Nieuwe minister hoopt zin en onzin te scheiden zodat hij weet waarop hij beleid moet baseren

Minister Henk Kamp (economische zaken) wil af van de controverse tussen klimaatsceptici en wetenschappers over de opwarming van de aarde. In een vertrouwelijke sessie met deskundigen heeft hij getracht de zin en de onzin in het klimaatdebat te scheiden, als basis voor nieuw beleid.

Kamp is sinds kort verantwoordelijk voor het klimaatbeleid. Wetenschappers zijn het over het algemeen eens over de ernst van de opwarming van de aarde, maar in het maatschappelijk debat worden de uitkomsten van onderzoek betwist. Kamp wil weten welke argumenten in de discussie op feiten zijn gebaseerd, en welke op fictie. Hij vroeg vertegenwoordigers van het KNMI en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) om presentaties te houden. Ook klimaatjournalist Marcel Crok, die vraagtekens zet bij de rol van CO2 bij de opwarming van de aarde, mocht zijn visie geven. Alle deelnemers hebben geheimhouding moeten beloven over het gesprek, maar publiceerden wel de door hen geleverde stukken.

De rest van het stuk op de voorpagina put uitsluitend uit de Notitie van het PBL/KNMI. In het tweede langere stuk wordt wel heel summier iets over sceptische argumenten gezegd. Bijvoorbeeld: Lees verder…

Share

Presentatie bij Economische Zaken

Afgelopen woensdag organiseerde het ministerie van EZ een besloten sessie over het klimaatprobleem. Doel van de bijeenkomst was minister Henk Kamp bij te praten over de stand van de klimaatwetenschap en het klimaatdebat. Er waren twee afgevaardigden van het PBL, een van het KNMI en ikzelf. Voor de bijeenkomst gold de zogenaamde Chatham House rule, wat betekent dat ik niets kan melden over wat er ter plekke besproken is. Wel hebben zowel PBL/KNMI als ikzelf van tevoren informatie aangeleverd die wel openbaar is. Hieronder volgt mijn ingebrachte stuk integraal (of hier als pdf). De slides van mijn presentatie zijn hier te downloaden. KNMI/PBL is van plan hun stuk ook online te zetten op www.klimaatportaal.nl. Zodra dat gebeurt zal ik op hun stuk een reactie geven. [Update: hun stukken, zonder expliciete verwijzing naar de EZ-sessie, staan nu online: http://www.pbl.nl/nieuws/nieuwsberichten/2013/klimaatverandering-de-feiten-en-het-debat]

 

Informatie voor sessie Klimaatprobleem met minister Kamp
Woensdag 9 januari 2013, Ministerie van EZ

Overeenstemming
Over een aantal zaken bestaat overeenstemming. De CO2-concentratie stijgt door toedoen van de mens en zal blijven stijgen in de 21e eeuw. De CO2-concentratie is in honderdduizenden jaren niet zo hoog geweest. Verder terug in het verleden is de CO2-concentratie wel vele malen hoger geweest dan nu.
CO2 is een broeikasgas en heeft als zodanig de potentie om de aarde op te warmen. Het is nu warmer dan anderhalve eeuw geleden. Een deel van de opwarming is dus waarschijnlijk het gevolg van de toegenomen concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer. Mainstream en sceptische onderzoekers gaan ervan uit dat een verdubbeling van de CO2-concentratie sec (we zitten nu op een 40% toename sinds de start van de industriële revolutie) een theoretische opwarming zal geven van ongeveer 1 graad Celsius. Tot zover is er geen onenigheid. Het punt is alleen dat alle hierboven beschreven punten op zichzelf nog geen reden zijn voor grote zorg. Lees verder…

Share

Afkoeling aerosolen echt kleiner

In mijn boek De staat van het klimaat schreef ik dat research sinds het vierde IPCC-rapport erop wees dat het afkoelende effect van aerosolen (aanzienlijk) kleiner is dan tot nu toe gedacht. Op pagina 118 staat:

Terwijl het opwarmende effect van roet dus op het lijstje opwarmende factoren moet, lijkt het afkoelende effect van aerosolen almaar kleiner te worden. Dat wil zeggen, kleiner dan de balken in afbeelding 8 suggereren. In 2009 publiceerde de Noor Gunnar Myhre een artikel in Science, waarin hij de koeling door het directe aerosoleffect naar beneden bijstelde.

Het indirecte aerosoleffect lijkt ondertussen helemaal op de helling te staan. De Amerikaanse klimaatonderzoeker Graeme Stephens van Colorado State University is nauw betrokken bij twee belangrijke satellietmissies van NASA: CloudSat en Calipso. Deze twee satellieten vliegen vlak achter elkaar aan en geven een ongekend scherp driedimensionaal beeld van wolken en aerosolen. Uit de metingen blijkt volgens Stephens dat het indirecte aerosoleffect vrijwel nul is.

Vooral de zeer lage schatting voor het indirecte aerosol effect (het effect van aerosolen op wolken) van Stephens baarde opzien. Stephens vertelde mij dat tijdens een interview dat ik met hem had in de zomer van 2009 in Fort Collins. Hij vertelde het bovendien in een Gewex-lezing in 2009, zie deze blog van Pielke. De onderzoekers van PBL en KNMI die mijn boek doorlichtten vroegen zelfs bij Stephens na of hij dat inderdaad gezegd had. Lees verder…

Share

PBL, KNMI en Crok lanceren website Climate Dialogue

climatedialogue

Actieve deelnemers aan het klimaatdebat verzuchten geregeld dat er zo weinig ontwikkeling in zit. Vaak lijkt het debat een loopgravenoorlog waarbij de twee kampen elkaar vanuit hun loopgraven bestoken, zonder ook maar een millimeter te bewegen.

Hoewel ik dit beeld herken ervaar ik het toch anders. Ten eerste is het logisch dat argumenten in het debat niet snel wijzigen. Klimaatverandering is een langzaam en complex proces. Het is mede daarom vrij eenvoudig om je eigen standpunt overeind te houden. Dat zie je aan beide kanten van het spectrum. Mainstreamers geven de CO2-hypothese niet op nu er 15 jaar stagnatie is. Er zijn altijd genoeg uitvluchten te bedenken zoals de opwarming van de diepe oceanen die onverminderd door zou gaan. Aan de andere kant van het spectrum is er weinig bewijs voor bijvoorbeeld de kosmische stralingshypothese van Svensmark. Maar de Deen geeft ook nog niet op, al heeft hij nog een lange weg te gaan voordat hij zelfs zijn mede-sceptici aan zijn zijde zal vinden. Mainstreamers verwijten Svensmark koppigheid, want zijn argumenten zouden al lang ‘verworpen zijn’. Sceptici verwijten mainstreamers ook koppigheid, want ze negeren al die signalen die bijvoorbeeld duiden po een veel lagere klimaatgevoeligheid dan de door het IPCC gepredikte drie graden.

Ten tweede zijn er in de loop der jaren toch grote veranderingen geweest. De film van Al Gore gaf de alarmistische visie een enorme boost. Het vierde IPCC-rapport werd algemeen beschouwd als het definitieve bewijs voor een grote invloed van CO2. Aan sceptische zijde is de ontmanteling van de hockeystick enorm invloedrijk geweest. De opkomst van blogs is voor sceptici waarschijnlijk nog belangrijker geweest dan voor de mainstream die in de wetenschap immers de touwtjes al stevig in handen hebben. Climategate en de IPCC-fouten waren een zware slag voor de mainstream en door het falen van de conferentie in Kopenhagen raakte het onderwerp van de internationale agenda.

Iedereen die actief is in het debat probeert zijn eigen stem te vinden. Mijn insteek is (geweest) dat de wetenschap er nog lang niet uit is en dat het belangrijk is dat de wetenschap dat erkent. Dat critici gehoord worden en meegenomen worden in assessments zoals die van het IPCC.

Door climategate en de IPCC-fouten wordt die opvatting nu breder gedeeld getuige ook de motie van Helma Nepperus die eind 2010 gesteund werd door bijna alle politieke partijen. Als gevolg van die motie lanceren het PBL, het KNMI en ikzelf deze week een internationaal discussieplatform.

Het idee voor dit platform ontstond al vlak na climategate, toen ingenieur Theo Wolters de oprichters van climategate.nl een mailtje stuurde waarin hij opriep voor bruggen bouwen in plaats van de polarisatie versterken. Theo en ik hebben sindsdien samen aan het idee gewerkt. In 2011 hadden we de financiering bijna rond maar helaas ketste dat af. Nu is het platform een van de antwoorden van het ministerie van Infrastructuur en Milieu op de motie van Helma Nepperus.

Twee jaar geleden verscheen mijn boek De staat van het Klimaat. Wie mij toen gezegd had dat ik twee jaar later in opdracht van het ministerie het vijfde IPCC-rapport zou mogen reviewen en tevens samen met KNMI en PBL een internationaal discussieplatform zou opzetten, had ik uitgelachen. Maar blijkbaar kunnen zaken toch sneller veranderen dan de participanten aan dit debat zelf soms denken.

Hieronder het integrale nieuwsbericht van het PBL over de lancering van Climate Dialogue.

Lees verder…

Share

PCCC komt met uitgebreide reactie op boek

Vandaag is de brochure De Staat van het Klimaat 2010 verschenen, de jaarlijkse uitgave van het PCCC. In de brochure gaan de auteurs diverse malen in op mijn boek. Daarnaast gaat het PCCC op hun website, klimaatportaal, nog uitgebreider in op mijn boek, met name op de hoofdstukken 2, 4 en 5. Zoals verwacht is het PCCC vrij kritisch over het boek, hoewel ze me deels gelijk geven over tekortkomingen in het IPCC-proces. Lees verder…

Share

Presentatie KNMI online

Als dank ontving ik uit handen van Hein Haak een KNMI-thermometer waarmee ik beloofde het Urban Heat Island-effect te gaan meten.

Sinds de publicatie van mijn boek heb ik twee presentaties gegeven bij instituten die in belangrijke mate betrokken zijn bij het IPCC. De eerste was op 2 december bij het Planbureau voor de Leefomgeving in Bilthoven. Deze bijeenkomst liep bijna in het honderd door het barre winterweer. We (co-auteur Rypke Zeilmaker was ook mee) kwamen een kwartier te laat aan en mijn verhaal moest mede daardoor wel erg afgeraffeld worden.

Desalniettemin was de bijeenkomst in zeker zin een succes. De opkomst was bijzonder groot en vanuit de zaal klonk een soort ‘we want more’. Een medewerker vroeg letterlijk waarom het allemaal zo kort moest terwijl dit onderwerp toch ‘extreem belangrijk voor ons is’. Dus wie weet komt er in 2011 een vervolg.

Hol van de leeuw
De eerste bijeenkomst voelde al enigszins als ‘in het hol van de leeuw’, de tweede, bij het KNMI, echter nog veel meer. Hier zitten immers de klimaatonderzoekers die betrokken zijn bij Werkgroep 1 van het IPCC (terwijl de mensen van het PBL meer bij WG2 en WG3 betrokken zijn). De extra moeilijkheid van het KNMI-colloquium was dat de voertaal Engels was. Nu is mijn Engels niet slecht, maar gezien de gevoeligheid van de materie gaat het vaak om nuances en die vind je veel gemakkelijker in je eigen taal dan in je tweede taal. Ik ben dan ook gematigd tevreden over de uitvoering van mijn praatje en realiseer me dat ik nog veel zal moeten oefenen voordat ik Al Gore kan evenaren :)

Qua opkomst was ook dit colloquium echter een succes. Ik heb het zelden zo vol gezien in de Buys Ballotzaal van het KNMI. Blijkbaar wilden vele KNMI’ers – na alle media-aandacht die het boek gekregen had – wel eens zien wie die journalist nou eigenlijk was. Mijn eerste vraag was wie het boek gelezen had. Opvallend weinig vingers omhoog. Ik vroeg ook wie er Climate Audit leest, en WUWT en Real Climate. Ook bijzonder weinig vingers omhoog, zelfs bij Real Climate. Men lijkt dus vooral hard aan het werk te zijn met het bedrijven van wetenschap en laat de blogosfeer voor wat het is. Tegelijkertijd zijn veel klimaatonderzoekers wel ontstemd over het negatieve beeld dat in de media is ontstaan over het IPCC en het klimaatonderzoek in het algemeen. In mijn verhaal probeerde ik daarom duidelijk te maken dat je zonder de blogosfeer te bestuderen niet goed kunt begrijpen waar climategate vandaan komt en waarom het zo’n impact heeft.

De sfeer gedurende de bijeenkomst was constructief. Researchdirecteur Hein Haak was bijzonder vriendelijk. Hij vond het vooral goed dat nu op schrift staat wat sceptici op het broeikasverhaal aan te merken hebben. Ik beloofde mijn verhaal en PP-presentatie online te zetten. Het verhaal is hier. In de tekst wordt verwezen naar de slides uit de PP-presentatie.

Share

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list