The new Cook et al. survey of the scientific literature is attracting worldwide media attention and even the American president tweeted (“Ninety-seven percent of scientists agree: #climate change is real, man-made and dangerous.”) about it. Yesterday my own first reaction on twitter was: “All this talking about consensus http://iopscience.iop.org/1748-9326/8/2/024024/pdf/1748-9326_8_2_024024.pdf … doesn’t improve our understanding of climate even . . . → Read More: Cook’s survey not only meaningless but also misleading]]>

The new Cook et al. survey of the scientific literature is attracting worldwide media attention and even the American president tweeted (“Ninety-seven percent of scientists agree: #climate change is real, man-made and dangerous.”) about it. Yesterday my own first reaction on twitter was: “All this talking about consensus http://iopscience.iop.org/1748-9326/8/2/024024/pdf/1748-9326_8_2_024024.pdf … doesn’t improve our understanding of climate even a tiny bit” And I added that “it shows again how meaningless this kind of consensus analysis is”.

Now I still support the label “meaningless” but today I will add “misleading” to the list.

So what’s all the fuzz about? Cook et al. selected around 12,000 scientific abstracts that contained the words “global warming” or “global climate change” published in the period 1991-2011. With a large group of volunteers they then rated the papers using 7 categories. Around 8000 of the abstracts (2/3) take no clear position on Anthropogenic Global Warming (AGW). Of the remaining ~4000 abstracts more than 97% “endorse AGW” according to the paper. Only a tiny amount (78 papers) “reject AGW”. Hence they claim again that there is a consensus, that the debate is over and also that there is a gap between scientists and the public (see graph above). A much larger percentage of the scientists “endorses AGW” than the public at large.

Misleading
Now here comes the misleading part. If an abstract/paper “endorses AGW”, what would this mean for most people? Let’s look again at the tweet of Obama: “#climate change is real, man-made and dangerous”. If this is what it means for the president of the US, it probably means the same for many citizens who heard the news in the media. However, can this be sustantiated by the survey results? In no way.

To the credit of the researchers they made all their results available in a searchable database. Their rating system is online as well. There are 7 levels of endorsement, going from quantified endorsement of AGW all the way down to a quantified rejection of AGW. Seems fair enough. But here  is the issue. Only the first category can be regarded as a real or strong endorsement of AGW. Here is the description of category 1:

1. Explicit Endorsement of AGW with quantification
1.1 Mention that human activity is a dominant influence or has caused most of recent climate change (>50%).
1.2 Endorsing the IPCC without explicitly quantifying doesnt count as explicit endorsement – that would be implicit.

Now specifically look at 1.1. This comes close to the iconic statement from the IPCC AR4 report which said that “Most of the observed increase in global average temperatures since the mid-20th century is very likely due to the observed increase in anthropogenic greenhouse gas concentrations.” Now if 97% of the abstracts would repeat in slightly varying terms this major conclusion, than at least the conclusion of the survey would be more or less fair. However the survey doesn’t come even close.

Brandon Shollenberger, who is guest blogger at The Blackboard, was the first who reported that actually only 65 papers have been rated “category 1″. Yes that’s right, only 65 abstracts clearly “mention that human activity is a dominant influence or has caused most of recent climate change (>50%)”. 65 on a total of 12,000 is 0.5%. So a completely fair conclusion from their survey is that only 1 in 200 abstracts explicitly mentioned that humans are dominating climate. If you ignore the 8000 papers that were labelled category 4 (neutral, meaning having no position on AGW) the 65 would be 1.6%. The paper reported that only 78 papers (1.9% if you ignore the 8000 neutral abstracts) rejected AGW. (to be fair, as you can see in the table below only 10 papers fall in category 7 and therefore (7.1) “explicitly reject or minimise anthropogenic warming with a specific figure”.)

Now where is the 97% endorsement of AGW coming from? What the authors did is to add up the numbers of category 1 to 3 and of the category 5 to 7 which I show below*:

Category 1: 65
Category 2: 934
Category 3: 2933
Category 4: 8261
Category 5: 53
Category 6: 15
Category 7: 10
Total:         12271

As you can see the 78 “rejection of AGW” abstracts are the added number of category 5-7. Category 1-3 together adds up to 3932 papers. This 3932 divided by 4010 (the total of category 1-3 + 5-7) gives their impressive 97% (with the above numbers it is even 98%, see * for more explanation about how these numbers were found). However of these 3932 abstracts 2933 (75%) fall in category 3. Now how strong is the endorsement of AGW in this category? Here is the description:

3. Implicit Endorsement of AGW
3.1 Mitigation papers that examine GHG emission reduction or carbon sequestration, linking it to climate change
3.2 Climate modelling papers that talks about emission scenarios and subsequent warming or other climate impacts from increased CO2 in the abstract implicitly endorse that GHGs cause warming
3.3 Paleoclimate papers that link CO2 to climate change
3.4 Papers about climate policy (specifically mitigation of GHG emissions) unless they restrict their focus to non-GHG issues like CFC emissions in which case neutral
3.5 Modelling of increased CO2 effect on regional temperature – not explicitly saying global warming but implying warming from CO2
3.6 Endorsement of IPCC findings is usually an implicit endorsement. (updated this so it is more than just reference to IPCC but actual endorsement of IPCC)

I like 3.2: “endorse that GHG’s cause warming”. I also strongly agree with this part of 3.5: “implying warming from CO2″. The meaningless result of their whole exercise is that 75% of the abstracts that say something about AGW at all “link CO2 to climate change” or “imply warming from CO2″.

The misleading part is that they didn’t specify this result in their paper. Nowhere in their paper or in the supplementary material they even mentioned the total numbers in the different categories like I did in the simple table above. They only showed the total of category 1-3 in their figure 1(a):

Even the other >24% of AGW endorsement (based on the 4010) in category 2 is pretty meaningless:

2. Explicit Endorsement of AGW without quantification
2.1 Mention of anthropogenic global warming or anthropogenic climate change as a given fact.
2.2 Mention of increased CO2 leading to higher temperatures without including anthropogenic or reference to human influence/activity relegates to implicit endorsement.

In a comment under his post Shollenberger nicely explains who the different categories skew the result towards “endorsement of AGW”:

To give an example, if we say, “Humans are responsible for 40% of global warming,” that puts us in the bottom category. Change the number to 60%, and suddenly we’re in the top category. But what if we don’t give a number at all? If we just say “Humans cause some global warming,” we could be supporting a value 20% or 90%. Despite being able to support either position, we’d land in the top categories. That means the results will automatically be skewed toward the top.

Self confirming
Now for anyone who reads climate papers frequently this is totally obvious. Climate scientists have to frame their research in the abstract and there wouldn’t be so much climate papers if there was no concern for CO2.

So the whole result of this survey is completely self confirming. Because there is a concern for CO2 there is a lot of funding of climate science. This then generates a lot of climate science papers (they surveyed 12,000 but mention there are many more). In the abstracts scientists refer to the concern about CO2. The abstract then falls into category 2 or 3 and therefore almost all the papers “endorse AGW”.

* This is how you can replicate the numbers. Go to http://www.skepticalscience.com/tcp.php?t=search and type just a single letter in the search term box (I used “a”). This generates the total of 12,271 abstracts. Then select the whole period 1991-2011 and just search the 7 different categories. This generates the table from the blog post above.

I enjoyed watching Thin Ice, a documentary about climate science, that is freely available on the web for only a few days. The film is announced with the following introduction (bold mine):

In recent years climate science has come under increasing attack, so geologist Simon Lamb took his camera to find out what is . . . → Read More: Thin Ice]]>

I enjoyed watching Thin Ice, a documentary about climate science, that is freely available on the web for only a few days. The film is announced with the following introduction (bold mine):

In recent years climate science has come under increasing attack, so geologist Simon Lamb took his camera to find out what is really going on from his climate science colleagues.

This is misleading. At no point in his film Lamb tries to find out why climate science is under attack. He does mention climategate shortly (he interviewed Phil Jones before climategate) only to mention that he was cleared by four independent investigations. Not a single critic or skeptic is interviewed. A non informed observer would get away with the impression that there are no controversies in climate science at all. A better description would be:

Simon Lamb visits dozens of climate scientists to find out they are nice people and doing interesting work at extraordinary places. All these scientists are convinced that mankind is changing the planet and that we should do something about it.

Some well-known scientists are interviewed, like Myles Allen, Ray Pierrehumbert and Wally Broecker. Also lots of lesser-known scientists and technicians doing field work in the Arctic, at Antarctica or at sea. Have a look.

Recently Jos Hagelaars published a very extensive blog post (on the blog of Bart Verheggen) about a widely discussed paper of Klotzbach et al 2009. The title of the blog post – Klotzbach revisited – is in English, however, the post itself was written in Dutch. As a fellow Dutchman I understand that writing in . . . → Read More: Klotzbach revisited, a reply by John Christy]]>

Recently Jos Hagelaars published a very extensive blog post (on the blog of Bart Verheggen) about a widely discussed paper of Klotzbach et al 2009. The title of the blog post – Klotzbach revisited – is in English, however, the post itself was written in Dutch. As a fellow Dutchman I understand that writing in Dutch is easier than writing in English. However, in this case, the blog post is focussed so much on one single paper, that Jos Hagelaars, in my opinion, should have chosen for an English version, in order to give the authors of the Klotzbach papers the chance to give a reaction. I translated the article with google translator and did some minor editing. I then shared the article with a few of the coauthors. John Christy looked at some of the issues raised by Hagelaars and wrote the following reaction which I publish here as a guest blog.

Guest blog by John Christy

In a blog post entitled “Klotzbach Revisited” Jos Hagelaars updated the results of Klotzbach et al. 2009, 2010, suggesting that the main point of Klotzbach was no longer substantiated. Klotzbach et al.’s main point was that a direct comparison of the relationship of the magnitude of surface temperature trends vs. temperature trends of the troposphere revealed an inconsistency with model projections of the same quantities.  Klotzbach et al. offered suggestions for this result which included the notion that near-surface air temperatures are easily affected by factors unrelated to greenhouse gas increases, which then implies they may be poor proxies for detecting the magnitude of the greenhouse effect which has its main impact in the deep atmosphere.

It appears Hagelaars’ key point is that when the data from Klotzbach et al. are extended beyond 2008 to include data through 2012, the discrepancies, i.e. the observed difference between surface and tropospheric trends relative to what models project, are reduced somewhat.

Confusion
The reader must understand that there are two issues that have unfortunately been convoluted and misinterpreted on this issue.  The first issue deals specifically with the relationship between a surface temperature trend and the temperature trend of the corresponding tropospheric layer above (roughly surface to 10 km altitude and referred to as LT for “Lower Troposphere”).  The second issue deals with the actual magnitude of the surface and tropospheric trends.  Thus the first issue is a question of the physics of the vertical temperature structure (i.e. internal model processes) and the second issue is a question of trend magnitudes (i.e. rates of warming or climate sensitivity).  The two are, of course, related.

Here is how the confusion often happens.  As shown in many results, the observed tropospheric trend is often near (or slightly below) the magnitude of the surface trend.  Thus, someone may say “the surface and troposphere agree” as if that validates greenhouse warming theory.  However, in model results (i.e. according to theory) the surface and tropospheric trends should NOT agree because in models the troposphere warms faster than the surface.  So, if surface and tropospheric trends agree, then by implication, model output is incorrect. Below we shall look at this more closely.

Regarding the first issue, there have been many studies which have looked at the relationship between the magnitude of the surface temperature trend relative to that of the tropospheric layer as defined above (e.g. Douglass et al. 2007.)  Global climate models when forced by extra greenhouse gases on average indicate their global average troposphere warms at a rate about 1.25 times that of the surface, i.e. the trend of the troposphere is amplified by a factor of 1.25 over that of the surface.  When confined to the tropics (20°S – 20°N) the amplification is about 1.4 times that of the surface.  This model-generated tropospheric warming in the tropics is known as the “hot spot” and has been claimed to be a signature of greenhouse warming because of its prominence in models.

Amplification
When separated by land and ocean, the model amplification factor is found to be larger over oceans than land.  Klotzbach et al. 2010 calculated the ratio over global land to be 1.1, and this was confirmed by independent analysis (see http://climateaudit.org/2011/11/07/un-muddying-the-waters/).  Hagelaars follows an early calculation by Gavin Schmidt, claiming the land value should be 0.95.  As noted however, several additional calculations confirm the value of 1.1 utilized by Klotzbach et al. 2010.  The model amplification of the ocean trends is close to 1.6 as determined by the NASA-GISS model.

The second issue is the simple magnitude of global temperature trends of the surface and troposphere as depicted by models and as observed by instruments.  Since both issues can be examined by investigating the observational record, we have created the Table below to update Klotzbach et al. 2010 and address the concerns of Hagelaars.

In his last table, Hagelaars appears to be subtracting the actual observed values of LT and Sfc which produces values very similar to those shown in the upper half of our table.  It is true that these differences are a little closer to zero than shown in Klotzbach et al., but that is due to the fact that there has been no warming in the past 10 years in both types of data.  (Note too, that if the surface and tropospheric trends “agree” in absolute magnitude, that means they do not agree with model output as noted earlier – hence closer agreement of absolute trends can imply greater disagreement with model results.)

Now, a more direct, “apples to apples” comparison test for the model output is to amplify the surface trends (with model factors) for comparison with the LT trends.  We have been conservative with the amplification factors, but even so, the differences are large – and very large over land.  Thus the basic point of Klotzbach et al. 2010 is confirmed, i.e. that the average climate model warms its atmosphere, relative to its land surface, more than seen in observations. (Other studies focus on the tropical “hot spot” where it is clear models also significantly warm the troposphere relative to observations, e.g. Christy et al. 2010.) This raises at least some suspicion as to the ability of the near-surface air temperature to be used as a proxy for greenhouse detection.

Table:  1979-2012 trends (°C/decade).  No amplification factors are applied in the upper half of the table, thus they compare different quantities.  Land, Ocean and Global factors of 1.1, 1.2 and 1.4 are applied to the surface data in the lower half.  Recent results from Santer et al. 2012 indicate a global amplification factor greater than 1.3 for model LT vs. Sfc, but we use only 1.2 below.  Lower Tropospheric data are from the University of Alabama in Huntsville v5.5 (UAH) and Remote Sensing Systems v3.3 (RSS), and surface data from the National Climatic Data Center (NCDC) and the Hadley and Climate Research Unit Temperature v4 (HadCRUT4).  Artificial values of “NCDC LT” and “HadCRUT4 LT” are calculated by multiplying their actual trends by the model amplification factors.

UAH LT	RSS LT	NCDC	HadCRUT4
Actual
Land	0.175	0.182	0.266	0.272
Ocean	0.116	0.107	0.100	0.115
Globe	0.137	0.131	0.152	0.161
Difference (No Amplification)	UAH-NCDC	RSS-NCDC	UAH-HadC	RSS-HadC
Land	-0.091	-0.084	-0.097	-0.090
Ocean	+0.016	+0.007	+0.001	-0.008
Globe	-0.015	-0.021	-0.024	-0.030
Hypothetical (with Amplification)	NCDC LT	HadCRUT4 LT
Land (1.1xSfc)	0.293	0.300
Ocean (1.4xSfc)	0.140	0.161
Globe (1.2xSfc)	0.184	0.193
Difference LT	UAH-NCDC LT	RSS-NCDC LT	UAH-HadC LT	RSS-HadC LT
Land	-0.118	-0.111	-0.125	-0.118
Ocean	-0.024	-0.033	-0.045	-0.054
Globe	-0.047	-0.053	-0.056	-0.062

CMIP5 versus observations
Of equal importance here are the magnitudes of the actual trends of the surface and troposphere.  The average global surface trend for 90 model simulations for 1979-2012 (Climate Model Intercomparison Project 5 or CMIP-5 used for IPCC AR5) is +0.232 °C/decade.  The average of the observations is +0.157 °C/decade.  Therefore models, on average, depict the last 34 years as warming about 1.5 times what actually occurred.  Santer et al. 2012 (for 1979-2011 model output) noted that a subset of CMIP-5 models produce warming in LT that is 1.9 times observed, and for a deeper layer of the atmosphere (mid-troposphere, surface to about 18 km) the models warm the air 2.5 times that of observations.  These are significant differences, implying the climate sensitivity of models is too high.

Signature
All of the above addresses the two issues mentioned at the beginning.  First, global climate models on average depict a relationship between the surface and upper air that is different than that observed, i.e. models depict an amplifying factor into the upper air that is greater than observed.  Secondly, the average climate model depicts the warming rate since 1979 as much higher than observed with increasing discrepancies as the altitude increases (which is consistent with the first issue).

Since this increased warming in the upper layers is a signature of greenhouse gas forcing in models, and it is not observed, this raises questions about the ability of models to represent the true vertical heat flux processes of the atmosphere and thus to represent the climate impact of the extra greenhouses gases we are putting into the atmosphere.  It is not hard to imagine that as the atmosphere is warmed by whatever means (i.e. extra greenhouse gases) that existing processes which naturally expel heat from the Earth (i.e. negative feedbacks) can be more vigorously engaged and counteract the direct warming of the forcing. This result is related to the idea of climate sensitivity, i.e. how sensitive is the surface temperature to higher greenhouse forcing, for which several recent publications suggest models, on average, have been overly sensitive.

References:
Christy, J.R., B. Herman, R. Pielke, Sr., P. Klotzbach, R.T. McNider, J.J. Hnilo, R.W. Spencer, T. Chase and D. Douglass, 2010:  What do observational datasets say about modeled tropospheric temperature trends since 1979? Remote Sens. 2, 2138-2169. Doi:10.3390/rs2092148.

Douglass D. H., J. R. Christy, B. D. Pearson and S. F. Singer (2007) A comparison of tropical temperatures trends with model predictions.. International J of Climatology 5 Dec 2007. doi: 10.1002ijoc.1651

Klotzbach, P.J., R.A. Pielke Sr., R.A. Pielke Jr., J.R. Christy, and R.T. McNider, 2009:

An alternative explanation for differential temperature trends at the surface and in the lower troposphere. J.Geophys. Res., 114, D21102, doi:10.1029/2009JD011841.<http://pielkeclimatesci.wordpress.com/files/2009/11/r-345.pdf>

Klotzbach, P.J., R.A. Pielke Sr., R.A. Pielke Jr., J.R. Christy, and R.T. McNider, 2010:

Correction to: “An alternative explanation for differential temperature trends at the surface and in the lower troposphere. J. Geophys. Res., 114, D21102, doi:10.1029/2009JD011841″, J. Geophys. Res., 115, D1, doi:10.1029/2009JD013655.

Santer B. and 26 others (2012). Identifying human influence on atmospheric temperatures. Proceeding of the National Academy of Sciences. doi:10.1073/pnas.1210514109.

Hilarische strip vandaag in Trouw naar aanleiding van de klimaatsessie bij Kamp. Ik moet zeggen dat de cartoonist beter weet wat hoor en wederhoor inhoudt dan de redacteur die gisteren het stuk schreef.

Afgelopen woensdag organiseerde het ministerie van EZ een besloten sessie over het klimaatprobleem. Doel van de bijeenkomst was minister Henk Kamp bij te praten over de stand van de klimaatwetenschap en het klimaatdebat. Er waren twee afgevaardigden van het PBL, een van het KNMI en ikzelf. Voor de bijeenkomst gold de zogenaamde Chatham House . . . → Read More: Presentatie bij Economische Zaken]]>

Afgelopen woensdag organiseerde het ministerie van EZ een besloten sessie over het klimaatprobleem. Doel van de bijeenkomst was minister Henk Kamp bij te praten over de stand van de klimaatwetenschap en het klimaatdebat. Er waren twee afgevaardigden van het PBL, een van het KNMI en ikzelf. Voor de bijeenkomst gold de zogenaamde Chatham House rule, wat betekent dat ik niets kan melden over wat er ter plekke besproken is. Wel hebben zowel PBL/KNMI als ikzelf van tevoren informatie aangeleverd die wel openbaar is. Hieronder volgt mijn ingebrachte stuk integraal (of hier als pdf). De slides van mijn presentatie zijn hier te downloaden. KNMI/PBL is van plan hun stuk ook online te zetten op www.klimaatportaal.nl. Zodra dat gebeurt zal ik op hun stuk een reactie geven. [Update: hun stukken, zonder expliciete verwijzing naar de EZ-sessie, staan nu online: http://www.pbl.nl/nieuws/nieuwsberichten/2013/klimaatverandering-de-feiten-en-het-debat]

Informatie voor sessie Klimaatprobleem met minister Kamp
Woensdag 9 januari 2013, Ministerie van EZ

Overeenstemming
Over een aantal zaken bestaat overeenstemming. De CO2-concentratie stijgt door toedoen van de mens en zal blijven stijgen in de 21e eeuw. De CO2-concentratie is in honderdduizenden jaren niet zo hoog geweest. Verder terug in het verleden is de CO2-concentratie wel vele malen hoger geweest dan nu.
CO2 is een broeikasgas en heeft als zodanig de potentie om de aarde op te warmen. Het is nu warmer dan anderhalve eeuw geleden. Een deel van de opwarming is dus waarschijnlijk het gevolg van de toegenomen concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer. Mainstream en sceptische onderzoekers gaan ervan uit dat een verdubbeling van de CO2-concentratie sec (we zitten nu op een 40% toename sinds de start van de industriële revolutie) een theoretische opwarming zal geven van ongeveer 1 graad Celsius. Tot zover is er geen onenigheid. Het punt is alleen dat alle hierboven beschreven punten op zichzelf nog geen reden zijn voor grote zorg.

Debat
Het IPCC (als synoniem voor de mainstream klimaatwetenschap) gaat er echter vanuit dat de opwarming door het stralingseffect van CO2 versterkt zal worden door zogenaamde feedbackprocessen. De belangrijkste versterkingsfactoren zijn waterdamp (door opwarming meer waterdamp, wat zelf ook weer een broeikasgas is) en wolken (het idee is dat lage bewolking in de toekomst zal afnemen waardoor meer zonlicht het aardoppervlak bereikt wat dus leidt tot meer opwarming).
De versterking door waterdamp is plausibel. Probleem is alleen dat de ‘beste’ mondiale waterdampmetingen [1] de laatste 25 jaar nog geen trend laten zien:

De wolkenfeedback is hoogst onzeker, erkent ook het IPCC. Sommige sceptici denken dat wolken de opwarming door CO2 juist zullen dempen waardoor het opwarmende effect van een verdubbeling van de CO2-concentratie beperkt zal blijven tot een halve of een hele graad.

Dit is in een notendop het klimaatdebat. De mainstream opvatting is dat de klimaatgevoeligheid (de opwarming bij een verdubbeling van de CO2-concentratie) ongeveer drie graden is. Dat zou betekenen dat ons de komende eeuw nog wel één of twee graden opwarming te wachten staat. Sceptici betwisten deze ‘hoge’ schatting van de klimaatgevoeligheid. Zij verwachten slechts een geringe opwarming in de komende eeuw.

Hoofdconclusie van het IPCC
Het IPCC stelde in het vierde rapport in 2007 dat het zeer waarschijnlijk is dat het merendeel van de opwarming sinds 1950 door broeikasgassen veroorzaakt is. Dit was de hoofdconclusie van het rapport (vrij vertaald: de aarde warmt op en het komt door de mens). Deze claim is wat sceptici betreft omstreden. Hoe is het IPCC tot die conclusie gekomen? De volgende twee figuren uit het vierde IPCC-rapport leggen dat het beste uit:

De dikke zwarte lijn is de mondiale temperatuur. In de bovenste grafiek is de rode lijn het gemiddelde van alle klimaatmodellen dat het IPCC gebruikt. In dit geval zijn de modellen gevoed met zowel natuurlijke (zon/vulkanen) als antropogene (broeikasgassen/aerosolen) invloeden. De modellen zijn ogenschijnlijk goed in staat om de mondiale temperatuur te simuleren. De blauwe lijn onder laat het resultaat zien als dezelfde klimaatmodellen alleen gevoed worden met natuurlijke factoren (zon/vulkanen). De boodschap is dus: de modellen kunnen de recente opwarming alleen verklaren met het opwarmende effect van broeikasgassen. Je kunt ook nog zeggen: er is geen andere verklaring voor de recente opwarming dan de bijdrage van broeikasgassen.
Dit lijkt op het eerste gezicht zeer overtuigend bewijs. Toch zijn er flink wat kanttekeningen bij te plaatsen. Ten eerste wisten de modelleurs van tevoren al wat eruit moest komen. Ze hebben hun model derhalve kunnen ‘tunen’ om de gewenste uitkomst te krijgen. Inmiddels is bekend dat de verschillende modelgroepen dit ook daadwerkelijk gedaan hebben. Modelleurs weten uit ervaring hoe gevoelig hun model ongeveer is voor broeikasgassen (dat wil zeggen hoe snel de temperatuur in het model oploopt als CO2 toeneemt).
Modellen die alleen gevoed worden met broeikasgassen genereren teveel opwarming tussen 1970 en 2000. Dit wordt gecompenseerd met afkoeling door aerosolen (als gevolg van luchtverontreiniging). Gevoelige modellen gebruiken veel afkoeling door aerosolen, minder gevoelige modellen gebruiken minder afkoeling door aerosolen. De modellen krijgen dus min of meer dezelfde uitkomst op verschillende manieren.
Modelbouwers weten dat ze de mondiale temperatuur in ieder geval goed moeten krijgen. Maar daarmee vervalt de mondiale temperatuur in feite als criterium om de modellen achteraf mee te toetsen. Desondanks gebruikt het IPCC deze exercitie als ‘bewijs’ voor de bijdrage van broeikasgassen. Dat is krom, stellen sceptici.

Waar blijft de opwarming?
De CO2-concentratie is met 40% toegenomen. Maar ook andere broeikasgassen (zoals methaan en lachgas) dragen bij aan de opwarming. Omgerekend naar CO2-eenheden zou nu al 75% van het verdubbelingseffect van CO2 gerealiseerd moeten zijn. Met een klimaatgevoeligheid van drie graden zou er al zeker 2 graden opwarming moeten zijn. We hebben echter pas 0,8 graden opwarming gehad in de afgelopen anderhalve eeuw. Of zelfs minder als de kritiek van sceptici terecht is dat een deel van de gemeten opwarming het gevolg is van verstedelijking en andere socio-economische processen.
Het gat tussen de verwachte 2 en de opgetreden 0,8 graden opwarming wordt door het IPCC ‘gedicht’ met het afkoelende effect door aerosolen. De grootte van dit effect is echter nog heel onzeker. De laatste jaren wordt het afkoelende effect van aerosolen steeds verder naar beneden bijgesteld (minder afkoeling). Dit houdt in dat het gat tussen 0,8 en 2 graden opwarming met deze ‘wildcard’ niet meer gedicht kan worden. De logische conclusie is dan dat de klimaatgevoeligheid lager is.
Steeds meer studies (ook van mainstream onderzoekers), die puur gebaseerd zijn op de waargenomen opwarming van de afgelopen anderhalve eeuw komen, dan ook tot schattingen voor de klimaatgevoeligheid die aanzienlijk lager zijn, rond de 1,5 graden. Het IPCC blijft vooralsnog echter volhouden dat de waarschijnlijke range voor de klimaatgevoeligheid 2 tot 4,5 graad is en dat waardes lager dan 1,5 zeer onwaarschijnlijk zijn. Sceptici vinden dit een voorbeeld van de keizer die geen kleren aan heeft. Want hoe kan een waarde beneden de 1,5 graad zeer onwaarschijnlijk zijn als er degelijke studies verschijnen met waardes rond de 1,5 graad als beste schatting? De strijd hierover zal de komende jaren verder oplaaien.

Waar blijft de opwarming? Deel 2
De laatste jaren is er groeiende onrust over het gebrek aan opwarming in de laatste 15 jaar. De wereldtemperatuur lijkt op een plateau te zitten, de opwarming stagneert. In diezelfde periode is CO2 harder dan ooit gestegen. Er zijn geen grote vulkaanuitbarstingen geweest (die leiden tot kortstondige afkoeling) en ook de bijdrage van aerosolen is waarschijnlijk eerder afgenomen dan toegenomen. Er wordt volop gespeculeerd over de oorzaak van deze stagnatie, vooralsnog kun je zeggen dat the jury is out.
Klimaatmodellen zagen deze stagnatie niet aankomen. Sowieso kan je stellen dat klimaatmodellen, hoe goed ze op het oog ook overeen komen met de mondiale temperatuur, hoger uitvallen dan de werkelijkheid. Dat is goed te zien in onderstaande figuur:

In zwart de waargenomen mondiale opwarmingstrend in graden/decennium. In blauw de gemiddelde trend van de modellen. Paars is 95% onzekerheidsrange rond de waarnemingen. De blauwe stippellijn geeft de onzekerheid rond de modellen aan. De trend is steeds berekend vanuit het betreffende jaar tot aan augustus 2012. Dus het punt in 1975 is de trend over de periode 1975-2012.
Op alle momenten is de opwarming in de modellen groter dan in werkelijkheid. Vanaf midden jaren negentig begint de opwarmingstrend te dalen. De trend sinds 2001 en 2002 (inclusief de onzekerheidsmarges) valt zelfs helemaal buiten de range van de modellen.
Merk op dat de modellen de periode na 2000 niet hebben kunnen tunen en dat er over deze periode dus sprake is van een ‘voorspelling’.
Ik vraag klimaatonderzoekers in interviews vrijwel altijd hoe lang de stagnatie mag duren voordat ze gaan twijfelen aan de broeikashypothese. De antwoorden variëren van tien tot dertig jaar. Stel je voor wat er zou gebeuren als er werkelijk dertig jaar lang (dus tot 2025) geen opwarming te zien zal zijn. Kan je dan nog volhouden dat het twee voor twaalf is?

Vroege opwarming
Begin twintigste eeuw, van 1910 tot 1940, vond er ook opwarming plaats. Die opwarming was even groot als de recente opwarming. Klimaatmodellen kunnen deze opwarming niet goed simuleren:

Dus de modellen die we gebruiken om te ‘bewijzen’ dat de recente opwarming door broeikasgassen komt, zijn niet in staat een even grote opwarming een halve eeuw eerder te simuleren. CO2 kan geen hoofdrol gespeeld hebben omdat de CO2-concentratie pas na de tweede wereldoorlog flink is gaan stijgen. In alle eerlijkheid moet je concluderen dat klimaatonderzoekers nog geen idee hebben wat de oorzaak is van die ‘vroege opwarming’. Enige bescheidenheid zou ons derhalve sieren als het gaat om stellige uitspraken doen over de oorzaken van klimaatverandering.

De zon
Diverse klimaatsceptici vermoeden dat de zon een grotere rol speelt dan het IPCC tot nu toe aanneemt. Het IPCC schat dat broeikasgassen ongeveer twintig keer zoveel hebben bijgedragen aan de opwarming dan de zon. Sceptici gaan ervan uit dat er een (nog onbekend) versterkingsmechanisme moet zijn dat kleine veranderingen in de zon uitvergroot. In het (verre) verleden heeft de zon namelijk overduidelijk een grote rol gespeeld bij klimaatveranderingen en er is geen reden om aan te nemen dat de rol van de zon nu uitgespeeld zou zijn. Er verschijnen dan ook studies[2][3] die een groter deel van de opwarming aan de zon toeschrijven (ongeveer 0,3 van de 0,8). De klimaatgevoeligheid voor CO2 zakt daarmee tot zo’n één graad.
In 2008 is de zon vrij onverwacht in een dip geraakt. Zonnefysici houden er rekening mee dat de zon de komende decennia minder actief zal zijn. Onduidelijk is nog in hoeverre de huidige stagnatie van de temperatuur al met de dalende activiteit van de zon te maken heeft. Wat dat betreft staat ons wetenschappelijk gezien een heel interessante periode te wachten waarin een ‘koude’ zon gaat ‘duelleren’ met een toename van broeikasgassen.

Neerslag
Een warmere wereld zal gemiddeld gezien een nattere wereld zijn. Meer verdamping, meer neerslag. Ook op dit vlak blijkt de werkelijkheid echter weerbarstig. Neerslagmetingen sinds 1900 laten geen duidelijke trend zien. De verwachte toename is ook klein, in de orde van 1 à 2 procent. Sinds het satelliettijdperk zijn de metingen verbeterd. Hieronder een voorbeeld afkomstig van het Global Precipitation Climatology Project:

De hoeveelheid neerslag fluctueert behoorlijk, van maand tot maand en van jaar tot jaar. Over de hele periode van dertig jaar is er echter geen trend.

Extremen
In sommige gebieden neemt extreme neerslag toe, maar in andere gebieden af. Ook op dit vlak kun je (nog) niet spreken van een mondiale toename. Niet verrassend daarom is dat er ook geen toename is aan maximale rivierafvoeren en overstromingen. Ook andere weersextremen, zoals orkanen, komen niet vaker voor. Het IPCC heeft dat inmiddels ook erkend in het in 2011 verschenen SREX rapport. Ook is er geen toename in het aantal droogtes. Kortom, hoewel de mondiale temperatuur is gestegen en CO2 daar waarschijnlijk aan bijgedragen heeft leidt dat (nog) niet tot een toename van allerlei extreme weersomstandigheden.

Zeespiegel
Een van de weinige echt mondiale gevolgen van klimaatverandering is het stijgen van de zeespiegel. Het is redelijk onomstreden dat de zeespiegel de afgelopen eeuw ongeveer 18 centimeter is gestegen. Dit is ook ongeveer de trend aan de Nederlandse kust (bv Den Helder). Er wordt nog gesteggeld of de zeespiegelstijging in de loop van de 20e eeuw iets is gaan versnellen. De bewijzen daarvoor zijn niet sterk.
Sinds 1992 beschikken we over een mondiale metingen met behulp van satellieten. Die geven een iets hogere zeespiegelstijging voor de periode 1992 tot nu, zo’n 3 mm/jaar (i.p.v. de 1,8 mm/jr over de 20e eeuw). Recent meldde het Amerikaanse NOAA dat de stijging over de periode 2005-2012 echter slechts 1,5 mm/jr is. Het is nog verre van duidelijk of de ‘versnelde’ 3 mm/jr die de satellieten aanvankelijk maten een tijdelijke fluctuatie is of de voorbode voor een snellere toename van de zeespiegel in de 21e eeuw. Merk op dat voor een zeespiegelstijging van bijvoorbeeld een meter tussen nu en 2100 jaarlijkse stijgingen nodig zijn van 10 mm/jr, meer dan het vijfvoudige van de trend van de afgelopen eeuw.

Klimaatbeleid en energiebeleid
Een van de redenen waarom het klimaatonderzoek zo gepolitiseerd is geraakt is dat de klimaatwetenschap een te prominente rol heeft gekregen bij de politieke besluitvorming. Voorstanders van verregaand klimaatbeleid zijn vooral de IPCC-rapporten gaan gebruiken als verantwoording voor mitigatie. Tegenstanders van beleid (in de VS de Republikeinen) zijn daarom de wetenschap zelf aan gaan vallen.
Dit is fraai gedocumenteerd in een rapport van het Rathenau-instituut [4], dat laat zien dat er sinds de oprichting van het IPCC (in 1988) veel minder over klimaat is gedebatteerd in de Tweede Kamer dan ervoor. Er werd als volgt geredeneerd: het IPCC heeft gesproken en nu is het aan ons om te handelen. Minister Cramer van VROM zei nadat er fouten in het vierde IPCC-rapport waren ontdekt dat ze blindelings op het IPCC-rapport moest kunnen vertrouwen en dat ze geen fouten meer zou dulden. Het is een vreemde interpretatie van de rol van het IPCC want afgesproken door alle landen is dat de IPCC-rapporten beleidsrelevant maar ook beleidsneutraal zijn. IPCC-rapporten schrijven dus geen beleid voor, maar in de praktijk werden de rapporten wel als zodanig geïnterpreteerd.
‘Handelen’ was van meet af aan synoniem aan CO2-reductie (en de reductie van andere broeikasgassen). De redenering daarbij was/is dat je met mitigatie klimaatverandering kunt ‘voorkomen’. Adaptatie werd/wordt als een inferieure aanpak beschouwd. Het zou pas nodig zijn als mitigatie faalt.
Nu steeds duidelijker is dat allerlei weersextremen niet of niet aantoonbaar veranderd zijn, wordt ook duidelijker dat de ideeën over mitigatie en adaptatie helemaal mank gaan. Immers als de CO2-toename geen (aantoonbare) invloed heeft op overstromingen, dan zal CO2-reductie ook geen aantoonbaar beleidseffect hebben. Hetzelfde geldt voor droogte, hittegolven, orkanen, stormen etc. Voor rationeel klimaatbeleid snijdt het dus veel meer hout om ervan uit te gaan dat alle extremen die in verleden zijn voorgekomen opnieuw kunnen gebeuren en dat piekwaarden zelfs hoger uit kunnen vallen (eens in de 100, 200 of 500 jaar gebeurtenissen kunnen immers morgen plaatsvinden).
Vanuit het oogpunt van extremen is adaptatie voorlopig dan ook (zeker voor de komende decennia) het enige pragmatische antwoord. Onlangs nog vielen er duizend doden in de Filipijnen door een tyfoon. Met betere weersvoorspellingen, early warning systems voor de bevolking, betere huizen enz. kan het aantal slachtoffers dat bij toekomstige orkanen valt hopelijk naar beneden gebracht worden.
Een belangrijke conclusie is dat klimaatbeleid niet hetzelfde is/kan zijn als CO2-beleid. Als zodanig is het onverstandig om ‘klimaat’ een te grote rol te laten spelen bij energiebeleid. Het is op dit moment onbekend hoe we de wereldeconomie versneld kunnen decarboniseren, zeker als het gebruik van kernenergie daarbij niet gewenst zou zijn.
Doelstellingen als 80% CO2-reductie zouden in de praktijk neerkomen op het in gebruik nemen van ongeveer één nieuwe kerncentrale per dag tussen nu en 2050. Of als u wilt een veelvoud daarvan aan windmolens of zonnecentrales.

Slotconclusie
De CO2-concentratie in de atmosfeer stijgt door verbranding van fossiele brandstoffen. Het is nog allerminst duidelijk of dit zo’n groot effect zal hebben op het mondiale klimaat. De voortekenen zijn relatief gunstig, dat wil zeggen, die duiden erop dat het klimaat (aanzienlijk) minder gevoelig is voor broeikasgassen dan het IPCC tot nu toe aanneemt.
Adaptatie is voor de komende decennia sowieso de meest pragmatische vorm van klimaatbeleid. Mitigatie gaat gezien de groei van de wereldbevolking en wereldeconomie een heel lastige klus worden. We zullen moeten accepteren dat de CO2-concentratie de komende decennia tot eeuw zal blijven stijgen. Investeren in energie R&D ligt voor de hand. We kunnen nu niet voorzien welke technieken in 2050 voorhanden zijn om wel flinke stappen te kunnen zetten op weg naar decarbonisatie van de mondiale economie.

In mijn boek De staat van het klimaat schreef ik dat research sinds het vierde IPCC-rapport erop wees dat het afkoelende effect van aerosolen (aanzienlijk) kleiner is dan tot nu toe gedacht. Op pagina 118 staat:

Terwijl het opwarmende effect van roet dus op het lijstje opwarmende factoren moet, lijkt het afkoelende effect van . . . → Read More: Afkoeling aerosolen echt kleiner]]>

In mijn boek De staat van het klimaat schreef ik dat research sinds het vierde IPCC-rapport erop wees dat het afkoelende effect van aerosolen (aanzienlijk) kleiner is dan tot nu toe gedacht. Op pagina 118 staat:

Terwijl het opwarmende effect van roet dus op het lijstje opwarmende factoren moet, lijkt het afkoelende effect van aerosolen almaar kleiner te worden. Dat wil zeggen, kleiner dan de balken in afbeelding 8 suggereren. In 2009 publiceerde de Noor Gunnar Myhre een artikel in Science, waarin hij de koeling door het directe aerosoleffect naar beneden bijstelde.

Het indirecte aerosoleffect lijkt ondertussen helemaal op de helling te staan. De Amerikaanse klimaatonderzoeker Graeme Stephens van Colorado State University is nauw betrokken bij twee belangrijke satellietmissies van NASA: CloudSat en Calipso. Deze twee satellieten vliegen vlak achter elkaar aan en geven een ongekend scherp driedimensionaal beeld van wolken en aerosolen. Uit de metingen blijkt volgens Stephens dat het indirecte aerosoleffect vrijwel nul is.

Vooral de zeer lage schatting voor het indirecte aerosol effect (het effect van aerosolen op wolken) van Stephens baarde opzien. Stephens vertelde mij dat tijdens een interview dat ik met hem had in de zomer van 2009 in Fort Collins. Hij vertelde het bovendien in een Gewex-lezing in 2009, zie deze blog van Pielke. De onderzoekers van PBL en KNMI die mijn boek doorlichtten vroegen zelfs bij Stephens na of hij dat inderdaad gezegd had.

In de reactie op Klimaatportaal op dit deel van mijn boek schreef het KNMI/PBL-team onder andere:

En ten slotte wordt gesteld op basis van een interview met de klimaatwetenschapper Graeme Stephens dat satellietgegevens aantonen dat het indirecte effect van aerosolen, via hun effect op wolkenvorming, nihil is. Maar er zijn ook studies te noemen die juist laten zien dat het klimaateffect van aerosolen te laag wordt ingeschat (Ruckstuhl, 2009, JGR; Dwyer, 2010, JGR).

Dezelfde onderzoeker die Crok aanhaalt om een netto aerosolforcering van nul te onderbouwen, Ramanathan, heeft een zelfde type berekening uitgevoerd in een andere studie, maar met een andere conclusie (Ramanathan en Feng, 2008): Uitgaande van de IPCC schatting voor klimaatgevoeligheid van 3 °C (2 tot 4.5 °C) per CO2 verdubbeling berekent hij een verwachte huidige opwarming op basis van alleen de broeikasgassen (inclusief ozon) van 2.4 °C (1.6 tot 3.6 °C). De trend in de oceaan warmte-inhoud berekent hij op 0.6 W/m2, wat volgens dezelfde klimaatgevoeligheid overeenkomt met ~0.5°C aan overtollige warmte die in de oceanen is opgeslagen. Op basis van verschillende gegevens schat Ramanathan de netto aerosolforcering op -1.4 W/m2 (iets sterker negatief dan vermeld als beste waarde in het laatste IPCC rapport), hetgeen overeenkomt met een afkoeling van -1.2 °C (-0.4 tot -2 °C). Het netto verwachte effect is dus 2.4 °C – 1.2 °C – 0.5 °C = 0.7 °C wat vrijwel exact overeenkomt met de waargenomen mondiale opwarming (zie SkepticalScience voor een vergelijkbare berekening)

Men verweet mij in feite kersen plukken, het niet noemen van alle studies over dit onderwerp. En de groep bleef op dat moment vasthouden aan de beste schatting van het IPCC van -1,2 W/m2 (voor het totale aerosol effect). Men vermeldde echter niet dat alle schattingen destijds gebaseerd waren op een combinatie van metingen en modellen en dat de schatting van Stephens puur gebaseerd was op de metingen van Cloudsat en Calipso (twee satellieten die vlak achter elkaar aanvliegen en die dus vrijwel tegelijkertijd metingen doen aan aerosolen en wolken).

Ik ben de publicatielijst van Stephens blijven volgen maar gek genoeg publiceerde hij zijn lage schatting van het indirecte aerosol effect nooit in de literatuur. Bart Strengers van het PBL (met wie ik samen in de redactie zit van climatedialogue.org) ontving wel een manuscript van Stephens maar deze paper heeft zo te zien nooit de eindstreep gehaald. Zodoende is de schatting van Stephens nog altijd niet gepubliceerd, zo lijkt het. Best wel vreemd voor een getal dat zo belangrijk is in het klimaatdebat.

Onlangs vroeg ik Stephens nog maar eens per e-mail of hij zijn schatting al gepubliceerd heeft. Ik kreeg geen antwoord. (opmerking: ik zoek hier niet veel achter. Stephens maakte een vrij stugge indruk in het gesprek dat ik met hem had. Hij heeft gewoon weinig zin om met journalisten in contact te treden, zo  lijkt het.)

Ik besprak mijn ervaringen onlangs ook met Nic Lewis, een Britse wiskundige, die zijn werkzame leven doorbracht in de financiële wereld, en die zich de laatste jaren als een soort McIntyre op de klimaatliteratuur heeft gestort, waarbij hij zich met name richt op klimaatgevoeligheid. Lewis komt vandaag met een must read analyse van klimaatgevoeligheid (een toegankelijke versie ervan is geschreven door Matt Ridley).

Ik besprak de lage schattingen voor het indirecte aerosol effect de afgelopen weken met Lewis (met wie ik veel contact had over de review van de Second Order Draft van het IPCC AR5 rapport). Lewis besprak het weer met de Britse onderzoeker Richard Betts en die nam op zijn beurt de moeite om het verhaal te checken bij Stephens. De reactie van Stephens staat nu op Bishop Hill en ik herhaal ‘m hier:

I may have said that [dat indirect aerosol effect vrijwel nul is, MC] and as I don’t follow blogs I cant say how out of context that is – I think all evidence (but not yet agreed upon by all) is that the indirect forcing is much smaller in reality than is applied in models and there are many reasons for this expectation, among the most important being that there is clear evidence that Twomey effects (so-called 1st indirect effect), and that which is mostly dominant in models, is practically invisible in the real world because of other compensating effects that occur – but we don’t fully understand all these compensating effects at all yet it appears these effects offset any Twomey effect- I think my comment on zero is based more on sound science arguments – we know aerosol can affect clouds, we know in the real world these effects are a net result of various processes not yet understood, some positive and some definitely negative, and as a science exercise we ought to consider a climate projection enterprise without AIE completely – the worrying thing for me is that climate model sensitivity is grossly defined by how small or large an AIE is in models and if this is indeed the case then there isnt much scientific stock to be placed on climate sensitivity at all because its based on processes we don’t understand and are artificially represented in models and I would argue do damage to our ability to understand and diagnose the internal processes that also shape climate sensitvity- as an exercise it would be far better to perform projections with the unknown and not yet understood AIE turned off completely and thus may well be much closer to reality (for reasons mentioned) than projections that are based on inidirect forcings of 1, 2 or more Wm-2 . I am sure this view isnt accepted by all.

Dus ruim drie jaar na dato blijft Stephens bij de opmerkingen die hij in het interview met mij ook maakte. Hij pleit er zelfs voor om het indirecte aerosol effect uit de modellen te halen zolang we het niet beter begrijpen. Zonder het indirecte aerosol effect zouden modellen de recente opwarming echter overschatten.

Lewis laat in zijn analyse zien dat ook het IPCC de schatting voor de afkoelende werking van aerosolen in de SOD fors naar beneden heeft bijgesteld (naar -0,9 of zelfs -0,7 W/m2). Dit heeft grote consequenties voor de schatting van de klimaatgevoeligheid, laat Lewis zien. Hij stelt nu en verwijst naar diverse papers die dat ook doen dat de beste schatting van de klimaatgevoeligheid rond de 1,6 graden Celsius is. Aan het eind van zijn artikel geeft hij een likely range voor de klimaatgevoeligheid van 1,25 tot 2,75. Daarmee ligt zijn hele likely range onder de beste schatting van het IPCC van drie graden. Het zijn interessante tijden.

Actieve deelnemers aan het klimaatdebat verzuchten geregeld dat er zo weinig ontwikkeling in zit. Vaak lijkt het debat een loopgravenoorlog waarbij de twee kampen elkaar vanuit hun loopgraven bestoken, zonder ook maar een millimeter te bewegen.

Hoewel ik dit beeld herken ervaar ik het toch anders. Ten eerste is het logisch dat . . . → Read More: PBL, KNMI en Crok lanceren website Climate Dialogue]]>

Actieve deelnemers aan het klimaatdebat verzuchten geregeld dat er zo weinig ontwikkeling in zit. Vaak lijkt het debat een loopgravenoorlog waarbij de twee kampen elkaar vanuit hun loopgraven bestoken, zonder ook maar een millimeter te bewegen.

Hoewel ik dit beeld herken ervaar ik het toch anders. Ten eerste is het logisch dat argumenten in het debat niet snel wijzigen. Klimaatverandering is een langzaam en complex proces. Het is mede daarom vrij eenvoudig om je eigen standpunt overeind te houden. Dat zie je aan beide kanten van het spectrum. Mainstreamers geven de CO2-hypothese niet op nu er 15 jaar stagnatie is. Er zijn altijd genoeg uitvluchten te bedenken zoals de opwarming van de diepe oceanen die onverminderd door zou gaan. Aan de andere kant van het spectrum is er weinig bewijs voor bijvoorbeeld de kosmische stralingshypothese van Svensmark. Maar de Deen geeft ook nog niet op, al heeft hij nog een lange weg te gaan voordat hij zelfs zijn mede-sceptici aan zijn zijde zal vinden. Mainstreamers verwijten Svensmark koppigheid, want zijn argumenten zouden al lang ‘verworpen zijn’. Sceptici verwijten mainstreamers ook koppigheid, want ze negeren al die signalen die bijvoorbeeld duiden po een veel lagere klimaatgevoeligheid dan de door het IPCC gepredikte drie graden.

Ten tweede zijn er in de loop der jaren toch grote veranderingen geweest. De film van Al Gore gaf de alarmistische visie een enorme boost. Het vierde IPCC-rapport werd algemeen beschouwd als het definitieve bewijs voor een grote invloed van CO2. Aan sceptische zijde is de ontmanteling van de hockeystick enorm invloedrijk geweest. De opkomst van blogs is voor sceptici waarschijnlijk nog belangrijker geweest dan voor de mainstream die in de wetenschap immers de touwtjes al stevig in handen hebben. Climategate en de IPCC-fouten waren een zware slag voor de mainstream en door het falen van de conferentie in Kopenhagen raakte het onderwerp van de internationale agenda.

Iedereen die actief is in het debat probeert zijn eigen stem te vinden. Mijn insteek is (geweest) dat de wetenschap er nog lang niet uit is en dat het belangrijk is dat de wetenschap dat erkent. Dat critici gehoord worden en meegenomen worden in assessments zoals die van het IPCC.

Door climategate en de IPCC-fouten wordt die opvatting nu breder gedeeld getuige ook de motie van Helma Nepperus die eind 2010 gesteund werd door bijna alle politieke partijen. Als gevolg van die motie lanceren het PBL, het KNMI en ikzelf deze week een internationaal discussieplatform.

Het idee voor dit platform ontstond al vlak na climategate, toen ingenieur Theo Wolters de oprichters van climategate.nl een mailtje stuurde waarin hij opriep voor bruggen bouwen in plaats van de polarisatie versterken. Theo en ik hebben sindsdien samen aan het idee gewerkt. In 2011 hadden we de financiering bijna rond maar helaas ketste dat af. Nu is het platform een van de antwoorden van het ministerie van Infrastructuur en Milieu op de motie van Helma Nepperus.

Twee jaar geleden verscheen mijn boek De staat van het Klimaat. Wie mij toen gezegd had dat ik twee jaar later in opdracht van het ministerie het vijfde IPCC-rapport zou mogen reviewen en tevens samen met KNMI en PBL een internationaal discussieplatform zou opzetten, had ik uitgelachen. Maar blijkbaar kunnen zaken toch sneller veranderen dan de participanten aan dit debat zelf soms denken.

Hieronder het integrale nieuwsbericht van het PBL over de lancering van Climate Dialogue.

PBL, KNMI en Crok lanceren website Climate Dialogue