Energiebeleid: astronomisch duur en nutteloos

De afgelopen tijd ben ik betrokken geraakt bij een onderzoek dat ingenieur Theo Wolters in gang heeft gezet. Het gaat over de kosten van het Energieakkoord. Het in september 2013 afgesloten Energieakkoord is erop gericht om 14% duurzame energie in 2020 en 16% in 2023 op te wekken. Het geniet breed draagvlak in de Kamer (met uitzondering van de PVV), want Nederland is na Malta het ‘slechtste’ land als het om duurzame energie gaat en Parijs etc.
Maar een ‘elephant in the room‘ zijn de kosten. Minister Kamp van EZ heeft tot nu toe weinig openheid willen geven over de totale kosten van het akkoord. Hij noemde eerst een bedrag van 13 tot 18 miljard, maar het bleek al snel dat het daarbij alleen om de periode 2013 tot 2020 ging. De kosten lopen na 2020 echter door omdat veel subsidies (het gaat hier om de zogenoemde SDE+-regeling) voor 15 jaar toegezegd worden.
Theo vroeg energieadviseur Renate van Drimmelen om – voor zover mogelijk – alle kosten van het Energieakkoord op een rijtje te zetten. Dat onderzoek is nu in de laatste fase.
Kamp organiseert in het kader van het Energieakkoord een energiedialoog: http://mijnenergie2050.nl/
In het kader daarvan organiseren Theo, Renate en ik nu ook een bijeenkomst, en wel bij EZ, volgende week donderdag 30 juni. De bijeenkomst is openbaar. We richten ons vooral op ambtenaren die zich met klimaat- en/of energiebeleid bezig houden. Hieronder de uitnodiging zoals die op de website van de Energiedialoog staat:

 

Energiebeleid: astronomisch duur en nutteloos

Begin

30-06-2016 om 09:00

Einde

30-06-2016 om 12:00

Locatie

Ministerie van Economische Zaken, Den Haag

Programma

09:00 uur: Introductie door Jan Jaap van Halem, coördinator Energiedialoog vanuit het Ministerie van I&M.
09:15 uur: Klimaatverandering: Hoezo 5 voor 12? Wetenschapsjournalist Marcel Crok werkt aan een boek met deze titel. De laatste jaren stapelen de bewijzen zich op dat de gevolgen van de CO2-uitstoot aanzienlijk milder zijn dan de klimaatwetenschap lange tijd dacht. Deze positieve inzichten dringen nog niet door tot het beleid. Wat betekent dit in het kader van het Parijs Akkoord?
09:40 uur: Discussie met de zaal
10:00 uur: De kosten van het Energieakkoord. Energieadviseur Renate van Drimmelen (Breedofbuilds) werkte de afgelopen twee jaar aan een spreadsheet die de totale kosten – voor zover te achterhalen – van het Energieakkoord in kaart brengt. Conclusie: het Energieakkoord is erg duur en we laten veel goedkope maatregelen liggen.
10.25 uur: Discussie met de zaal
10:45 uur: Pauze
11.00 uur: Wat is er mis met de huidige energietransitie? Ingenieur Theo Wolters plaatst kanttekeningen bij zowel de technische als financiële haalbaarheid van de op dit moment ingezette energietransitie. En zal daarna schetsen hoe het in zijn ogen slimmer kan.
11:30 uur: Discussie met de zaal
12:00 uur: Einde bijeenkomst

Aanmelden is gratis en doet u via info@mwenb.nl
Legitimatie is verplicht.

 

Share

Verslag NNV-dag door een ‘klimaatalarmist’

Ik heb helaas heel weinig tijd om (uitgebreid) verslag te doen van de NNV-dag. Maar hulp uit onverwachte hoek. Lees hieronder de gastbijdrage van Nico Schoonderwoerd.

Gastblog Nico Schoonderwoerd

Op donderdag 29 oktober hield de Nederlandse Natuurkundige Vereniging het ‘NNV-klimaatsymposium’. Het is alweer 16 jaar geleden dat ik ben ‘afgezwaaid’ uit de natuurkunde, maar eens een natuurkundige is altijd een natuurkundige, het motto dat NNV ook gebruikt om haar ledenpeil op stand te houden.

Tijdens mijn promotie heb ik wel eens een praatje gegeven over het broeikaseffect, waarin ik uitlegde waarom CO2 een broeikasgas is. Dat moet ’98 zijn geweest, een tijd waarvan ik me niet kan herinneren dat er klimaatsceptici waren terwijl het bewijs voor de causaliteit aanzienlijk lager was dan het mijns inziens nu is.

Toevalligerwijze werden Marcel Crok en ik twee jaar geleden kantoorgenoten en duurde niet lang voor ik begreep dat hij er zo één was! Een ontkenner!! Een discussie zijn we nooit echt aangegaan, ik zou ook niet veel kans gemaakt hebben tegen de feitenkennis van Marcel. Neemt niet weg dat ik me alleen maar meer zorgen ben gaan maken, met name toen ik begreep dat de Groenlandse ijskap die tot 3 km dik is, bij smelting tot een globale zeespiegelstijging van gemiddeld 7 meter leidt.

Ok, nu weten jullie het, ik ben een klimaatalarmist. Maar dat neemt niet weg dat ik Marcel een lift aanbood in mijn benzinemonster naar De Bilt. Lees verder…

Share

Komt de NNV tot een publiek statement?

De Nederlandse Natuurkunde Vereniging organiseert vandaag een symposium over klimaat en energie. De NNV overweegt in de aanloop naar de klimaatconferentie van Parijs om met een gezamenlijk standpunt naar buiten te treden. Eerder deed de APS dat ook al, maar die statement is niet onomstreden. Theo Wolters besprak eerder op climategate.nl dat de stellingen van de NNV nog sterk voor verbetering vatbaar zijn.

Het symposium is bedoeld om de leden bij te praten over energie en klimaat en te peilen of zo’n gezamenlijk standpunt draagvlak heeft onder de leden. Enkele leden vonden de lijst met sprekers ‘te eenzijdig’ en daarom ben ik in een later stadium toegevoegd.

Het is moeilijk om in 20-25 minuten uit te leggen wat er allemaal valt af te dingen op de stellingen die de NNV heeft opgesteld. Ik zal me daarom moeten focussen op de kwaliteit van klimaatmodellen, klimaatgevoeligheid en ik zal tenslotte iets zeggen over de wenselijkheid om met een publiek statement te komen. In het kort: ik acht zo’n standpunt onwenselijk en onhaalbaar. Onhaalbaar, als je recht wilt doen aan de verschillende opvattingen die er zijn rondom de thema’s klimaat en energie.

Mijn presentatie voor vandaag zal ik later online zetten, maar hier is wel een volledig uitgeschreven versie (waarschuwing: het is een lang document van 10.000 woorden).

Alle sprekers werken bij het KNMI, PBL, een universiteit of zijn met pensioen. Zij hebben een door de overheid betaalde baan en beschouwen dit soort lezingen terecht als onderdeel van hun baan. Ik ben de enige zzp’er. Ik had de NNV om een vergoeding van 500 euro gevraagd voor alle tijd die ik in de voorbereiding en de dag zelf zou moeten steken. Na weken delibereren vond men echter dat de NNV alle sprekers ‘gelijk’ moest behandelen. Ik kon 200 euro krijgen en alle andere sprekers ook, als ze dat willen. Ik was hier behoorlijk teleurgesteld over. Het is toch niet zo moeilijk om te begrijpen dat dit juist een ongelijke behandeling is? Hoe kan een zzp’er in pak ‘m beet vier uurtjes zich voorbereiden en de dag zelf bijwonen?
Ik beschouw dit niet als het ‘pesten’ van een klimaatscepticus. Ik kom dit continu tegen in de academische wereld. Men is niet gewend dat er zzp’ers zijn en dus weet men niet goed hoe daarmee om te gaan.

Mocht u een bijdrage over hebben voor mijn inspanningen rond deze dag en de eventueel verdere discussie over het NNV-standpunt dan kan dat via de donatie-knop rechtsboven op deze pagina. Bij voorbaat dank.

[Update 30 oktober] Hartelijk dank voor de bijdragen tot nu toe! Er zijn meerdere mensen die liever direct naar mijn rekening willen overmaken i.p.v. via PayPal. Dat kan op rekening nummer NL66 INGB 0000 5205 95. Mij mailen kan via info “at” staatvanhetklimaat.nl]

[Update 2 november: Hartelijk dank voor de donaties! Er is tot nu toe 450 euro gedoneerd.]

[Update 31 december: in totaal 865 euro gedoneerd. Iedereen hartelijk dank voor de support.]

 

Share

Presentatie “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg”

Op donderdag 6 maart a.s. van 10:00 uur tot 13:00 uur presenteert de Groene Rekenkamer in Nieuwspoort (Den Haag) in samenwerking met de Britse Global Warming Policy Foundation het rapport “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg“. De auteurs van dit rapport, wetenschapsjournalist Marcel Crok en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis zullen een uitgebreide toelichting geven.

Goed nieuws over het klimaat, wat het IPCC u naliet te vertellen
In september 2013 verscheen het eerste en belangrijkste deel van het vijfde IPCC-rapport (AR5). De hoofdboodschap luidde dat het IPCC er nu 95% zeker van is dat tenminste de helft van de opwarming sinds 1950 door de mens veroorzaakt is. Een slimme formulering van het IPCC want deze op zichzelf weinig zeggende claim is in de media geïnterpreteerd als “we zijn er nu 95% zeker van dat er een groot klimaatprobleem is dat door CO2 wordt veroorzaakt.”

Tegelijkertijd voelt het IPCC zich minder zeker over misschien wel de belangrijkste parameter in de hele klimaatdiscussie: klimaatgevoeligheid. Dit is per definitie de opwarming als gevolg van een verdubbeling van de CO2-concentratie. Hoe gevoelig het klimaat is bepaalt hoeveel opwarming we in de toekomst zullen krijgen bij de gestaag oplopende CO2-concentratie in de atmosfeer.

Klimaatonderzoekers gaan er al dertig jaar vanuit dat de aarde bij een verdubbeling van de CO2-concentratie ongeveer drie graden zal opwarmen. Het vijfde IPCC-rapport gaf echter geen beste schatting voor klimaatgevoeligheid maar alleen een ruime marge van 1,5 tot 4,5 graden Celsius. Die marge is ook al ruim dertig jaar onveranderd.

De Nederlandse wetenschapsjournalist Marcel Crok, auteur van het boek De Staat van het Klimaat, en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis, waren expert reviewers van het vijfde IPCC-rapport. Lewis publiceerde in de afgelopen jaren enkele wetenschappelijke artikelen over klimaatgevoeligheid. Lewis en Crok werkten in het afgelopen halfjaar aan een uitgebreide reactie op het IPCC-rapport.

Zij constateerden dat het IPCC-rapport alle ingrediënten bevat om te kunnen concluderen dat de klimaatgevoeligheid aanzienlijk lager is dan de klimaatwetenschap al decennia denkt. Het IPCC trok die conclusie echter niet.

In een rapport dat in Engeland op 6 maart a.s. verschijnt bij de Global Warming Policy Foundation en in Nederland bij De Groene Rekenkamer, concluderen Lewis en Crok dat de beste schatting voor klimaatgevoeligheid dicht tegen de ondergrens van de IPCC-range van 1,5 tot 4,5 graden Celsius ligt.

Lewis en Crok laten ook zien dat ons waarschijnlijk aanzienlijk minder opwarming te wachten staat dan het IPCC verwacht op basis van klimaatmodellen. Bij de twee middelste scenario’s van het IPCC blijft de opwarming in 2100 op of zelfs onder de internationale tweegradendoelstelling. Het rapport is dus zeer relevant voor beleidsmakers en politici.

Download
Het Nederlandse rapport is een vertaling van het rapport “A Sensitive Matter – How the IPCC Buried Evidence Showing Good News About Global Warming“, dat is uitgegeven door de Global Warming Policy Foundation. Er bestaat ook een kortere Engelse versie van het rapport getiteld “Oversensitive – How The IPCC Hid The Good News On Global Warming“. Beide rapporten zijn vanaf donderdag 6 maart a.s. gratis te downloaden op de website van de Global Warming Policy Foundation, http://www.thegwpf.org/category/gwpf-reports/ en op de website van de Groene Rekenkamer, http://www.groenerekenkamer.nl/rapporten/

De vertaling voor de Nederlandse editie is gemaakt door Marcel Crok en is eveneens vanaf 6 maart a.s. via bovenstaande link van DGRK te downloaden.

Bezoekers
Belangstellenden die interesse hebben in het bijwonen van de persconferentie met aansluitend de presentatie worden verzocht zich per email aan te melden bij kantoor@groenerekenkamer.nl

Om de hoge kosten van deze bijeenkomst enigszins te dekken vragen we van bezoekers een toegangsprijs van € 10,- per persoon. U kunt bij de ingang van de zaal contant afrekenen. Donateurs van de Groene Rekenkamer en vertegenwoordigers van de media hebben vrij toegang.

Share

Waarom ik teleurgesteld ben in AR5

Waarom ik teleurgesteld ben in AR5, dat was de titel van mijn presentatie gisteren tijdens een symposium in Nieuwspoort. Ook Bob Carter, Fred Singer (zij vertegenwoordigden het NIPCC-rapport) en Albert Klein Tank (KNMI en coordinating lead author van AR5) waren sprekers.

Ik gebruik weinig tekst in mijn presentaties in de hoop dat de aandacht bij mij als spreker blijft. Dus de pdf van de presentatie is niet zo gemakkelijk te lezen. Ik zal daarom een puntsgewijze samenvatting geven.

Het eerste deel van mijn lezing ging over de stagnatie en in het bijzonder de veelbesproken figuur 1.4 waarmee het IPCC meent aan te tonen dat de waarnemingen binnen de modelrange van verschillende IPCC-rapporten valt. Ik baseer me hier grotendeels op de analyse (en hier) van Steve McIntyre op Climate Audit. In de first draft zat er een fout in grafiek 1.4 (model ranges klopten niet)(slide 5).

In de gelekte en daardoor veelbesproken tweede draft vielen de waarnemingen (slide 7) van de laatste jaren buiten alle model ranges. IPCC voegde echter een nieuwe grijze balk toe (nooit eerder gebruikt waarvan de herkomst onduidelijk is maar die (ad hoc) bedoeld is om een soort extra onzekerheidsmarge aan te geven. Laat je die grijze balk weg (slide 8) dan zie je des te beter dat veel jaren buiten de hele range vallen (in de vroeg jaren komt dit overigens grotendeels door de reactie op Pinatubo in 1991.

Blijkbaar was deze grafiek toch te inconvenient voor het IPCC en dus stond er wederom een nieuwe versie (slide 10) in het definitieve rapport. Volgens McIntyre staat er vrijwel zeker een fout in deze definitieve versie. De modelranges zijn omlaag verplaatst (best te zien bij de SAR range) waardoor de waarnemingen er plots wel weer in vallen. McIntyre denkt dat de fout veroorzaakt is door gebruik van verschillende referentieperioden. Voor de waarnemingen is de periode 1961-1990 als referentie gebruikt, maar voor de modellen is 1990 als startjaar gebruikt. Het laatste woord zal hier nog niet over gezegd zijn. Maar gegeven het belang van ‘de stagnatie’ in het debat van de laatste jaren is het opmerkelijk dat het IPCC zo amateuristisch te werk is gegaan bij het maken van deze grafieken. Merk ook op dat de definitieve grafiek (final draft, 7 juni) nog wel is voorgelegd aan de governments, maar niet meer aan de expert reviewers. De landendelegaties zijn in dat stadium echter vooral bezig met de SPM. Lees verder…

Share

Roger Pielke jr. summary of the science of weather extremes

Today Roger Pielke jr. is one of many testifying in a US senate Hearing. His written testimony is here. I reproduce his take-home points below:

Take-Home Points
* It is misleading, and just plain incorrect, to claim that disasters associated with hurricanes, tornadoes, floods or droughts have increased on climate timescales either in the United States or globally.1 It is further incorrect to associate the increasing costs of disasters with the emission of greenhouse gases.
* Globally, weather-related losses ($) have not increased since 1990 as a proportion of GDP (they have actually decreased by about 25%) and insured catastrophe losses have not increased as a proportion of GDP since 1960.
* Hurricanes have not increased in the US in frequency, intensity or normalized damage since at least 1900. The same holds for tropical cyclones globally since at least 1970 (when data allows for a global perspective).
* Floods have not increased in the US in frequency or intensity since at least 1950. Flood losses as a percentage of US GDP have dropped by about 75% since 1940.
* Tornadoes have not increased in frequency, intensity or normalized damage since 1950, and there is some evidence to suggest that they have actually declined.
* Drought has “for the most part, become shorter, less frequent, and cover a smaller portion of the U. S. over the last century.”2 Globally, “there has been little change in drought over the past 60 years.”3
* The absolute costs of disasters will increase significantly in coming years due to greater wealth and populations in locations exposed to extremes. Consequent, disasters will continue to be an important focus of policy, irrespective of the exact future course of climate change.

 

Share

Presentatie bij Economische Zaken

Afgelopen woensdag organiseerde het ministerie van EZ een besloten sessie over het klimaatprobleem. Doel van de bijeenkomst was minister Henk Kamp bij te praten over de stand van de klimaatwetenschap en het klimaatdebat. Er waren twee afgevaardigden van het PBL, een van het KNMI en ikzelf. Voor de bijeenkomst gold de zogenaamde Chatham House rule, wat betekent dat ik niets kan melden over wat er ter plekke besproken is. Wel hebben zowel PBL/KNMI als ikzelf van tevoren informatie aangeleverd die wel openbaar is. Hieronder volgt mijn ingebrachte stuk integraal (of hier als pdf). De slides van mijn presentatie zijn hier te downloaden. KNMI/PBL is van plan hun stuk ook online te zetten op www.klimaatportaal.nl. Zodra dat gebeurt zal ik op hun stuk een reactie geven. [Update: hun stukken, zonder expliciete verwijzing naar de EZ-sessie, staan nu online: http://www.pbl.nl/nieuws/nieuwsberichten/2013/klimaatverandering-de-feiten-en-het-debat]

 

Informatie voor sessie Klimaatprobleem met minister Kamp
Woensdag 9 januari 2013, Ministerie van EZ

Overeenstemming
Over een aantal zaken bestaat overeenstemming. De CO2-concentratie stijgt door toedoen van de mens en zal blijven stijgen in de 21e eeuw. De CO2-concentratie is in honderdduizenden jaren niet zo hoog geweest. Verder terug in het verleden is de CO2-concentratie wel vele malen hoger geweest dan nu.
CO2 is een broeikasgas en heeft als zodanig de potentie om de aarde op te warmen. Het is nu warmer dan anderhalve eeuw geleden. Een deel van de opwarming is dus waarschijnlijk het gevolg van de toegenomen concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer. Mainstream en sceptische onderzoekers gaan ervan uit dat een verdubbeling van de CO2-concentratie sec (we zitten nu op een 40% toename sinds de start van de industriële revolutie) een theoretische opwarming zal geven van ongeveer 1 graad Celsius. Tot zover is er geen onenigheid. Het punt is alleen dat alle hierboven beschreven punten op zichzelf nog geen reden zijn voor grote zorg. Lees verder…

Share

Minicongres Klimaatbeleid Zwolle

Morgen spreek ik in het Provinciehuis in Zwolle tijdens een minicongres over klimaat en provinciaal klimaatbeleid. De twee andere sprekers zijn Arthur Petersen van het PBL en Pier Vellinga van Wageningen Universiteit. Een van mijn punten zal zijn dat we nog niet teveel waarde kunnen hechten aan de KNMI-scenario’s, eenvoudigweg omdat klimaatmodellen daar nog niet goed genoeg voor zijn. Pier Vellinga neemt het juist op voor de scenario’s. Het wordt vast een interessante middag. Hier het programma:

Klimaatverandering kan grote gevolgen hebben voor Overijssel.Verdroging op de zandgronden kan landbouw en natuur treffen. De bevaarbaarheid van rivieren en kanalen kan verminderen. Pieken in regenval verhoogt de kans op overstromingen.

Maar… hoe zeker zijn we dat deze effecten zich
zullen voordoen? Rechtvaardigt de kans op die effecten de kosten van maatregelen? En welke maatregelen zijn precies effectief?

Hierover organiseert het Trendbureau Overijssel op 30 oktober van 15.00 tot 17.30 uur een minicongres.

Marcel Crok, schrijver van ‘De Staat van het Klimaat, een koele blik op een verhit debat’, zal ingaan op de twijfels die bestaan over de klimaatverandering en de effectiviteit van lokaal en regionaal klimaatbeleid.

Professor Pier Vellinga, o.a. programmadirecteur van het klimaatprogramma van de WUR, verdedigt het gebruik van de KNMI scenariomodellen in regionale beleidsontwikkeling.

Professor Arthur Petersen, verbonden aan de VU en het PBL, presenteert manieren waarop lokale en regionale bestuurders kunnen omgaan met onzekerheid rond klimaatverandering.

De bijeenkomst vindt plaats in het provinciehuis van Overijssel, Luttenbergstraat 2 te Zwolle.

Share

Phil Jones: ‘Contact NMS’s for raw data’

Over at Climate Audit there is renewed interest in data availability with McIntyre asking whether journals that don’t guarantee data archiving (The Holocene in this case) should be cited in IPCC reports.

It happened that yesterday Phil Jones of CRU gave a talk at KNMI in De Bilt, The Netherlands, where he also talked about availability of data, in this case the data behind the recently published Crutem4 and Hadcrut4 graphs. The talk itself was pretty neutral, just explaining what had been done to produce these two datasets. However at the end Jones made a statement that is relevant to the long lasting discussions about data availability:

For raw temperature data you have to contact the NMS’s.

Lees verder…

Share

Openbare lezing en debat bij provincie Utrecht

Maandag 28 november geven Wilco Hazeleger van het KNMI en ik een voordracht bij de Provincie Utrecht. Aansluitend kunnen Statenleden vragen stellen en is er debat. De bijeenkomst vindt plaats in het Provinciehuis en is openbaar. Aanvangstijd is 19:30 uur.

Bijgevoegd de flyer die inmiddels in veelvoud is opgehangen in het Provinciehuis. Ik word in feite veel prominenter aangekondigd dan Hazeleger. Dat heeft denk ik te maken met wat vooraf ging aan het tot stand komen van het programma. Lees verder…

Share

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list