Opiniestuk “in” NRC over “er is geen hiatus-paper”

NRC opende op vrijdag 5 juni de krant met de kop “Opwarming aarde zet toch door”. Aanleiding was de veelbesproken Science-paper van Karl et al die claimt dat de “hiatus” of de “pause” een “illusie” was, een artefact van de data. Ik vond het vreemd en onterecht dat dit “nieuws” gebracht werd op de voorpagina. Bij een genuanceerd stuk op de wetenschapspagina was ik vermoedelijk niet in de pen geklommen, nu wel.

Hoewel een opinieredacteur aanvankelijk enthousiast was over mijn ingezonden stuk en het aanbeval bij zijn collega’s, werd het uiteindelijk niet in de krant geplaatst. Het stuk is nu wel online verschenen. Er is al volop discussie en wordt er weer driftig gestrooid met ad hominems.

In een van de commentaren verwoordt Gerbrand Komen, oud-researchdirecteur van het KNMI kort maar krachtig wat ik ook vind:

Jos Hagelaars verwees terecht naarhttp://www.realclimate.org/index.php/archives/2015/06/debate-in-the-noise/voor de nodige nuancering. Wat mij betreft is er geen nieuws. Het Science artikel illustreert alleen maar de onzekerheden die we al lang kenden. Ik vond de NRC berichtgeving dan ook misleidend en misplaatst.

Hieronder volgt het integrale stuk:

Opwarming aarde loopt juist ver achter op schema

Wetenschapsnieuws haalt niet vaak de voorpagina. Als het al gebeurt, moet het wel groot nieuws zijn, van het kaliber ‘buitenaards leven’ of ‘therapie tegen kanker’ ontdekt. Op vrijdag 5 juni was het echter zo ver. ‘Opwarming van de aarde zet toch door’, kopte NRC op toevalligerwijs de eerste tropische dag van het jaar.

Reden voor het bericht was een studie in Science waaruit zou blijken dat van de zogenaamde ‘warming hiatus’ in de afgelopen vijftien jaar toch geen sprake is geweest. Dat lijkt op het eerste gezicht inderdaad groot nieuws. De laatste jaren is er immers druk gespeculeerd door klimaatwetenschappers waarom de aarde sinds de eeuwwisseling niet of nauwelijks meer opwarmde terwijl de uitstoot van CO2 juist snel toenam.

Hoe baanbrekend is dit nieuws? Laten we eens kijken naar de grafiek die de onderzoekers zelf publiceerden en die hierboven is afgebeeld. In rood zien we de ‘oude’ temperatuurreeks, in zwart de ‘nieuwe’. Zoek de verschillen. Inderdaad, die zijn er nagenoeg niet. Als je heel goed kijkt zie je dat de laatste paar jaar de zwarte lijn wat boven de rode lijn ligt. Dus sinds 2000 laat de nieuwe reeks inderdaad wat meer opwarming zien. Maar de opwarming over de hele periode sinds 1880 is vrijwel identiek. Lees verder…

Share

Warm oktoberweer, maar geen opwarming

Chemicus en statisticus Frans Dijkstra publiceerde gisteren in de Volkskrant een opiniestuk naar aanleiding van het warme weekend. De kop in de krant was dezelfde als boven dit blogbericht. Die kop is overigens bedacht door de Volkskrant, niet door Dijkstra, liet hij me weten. Online staat er trouwens een andere kop: Het publieke weergeheugen werkt misleidend.

Op twitter reageerde Stephan Okhuijsen van Sargasso.nl vrij gepikeerd en hij plaatste al snel een kritische beschouwing die als titel had: Liegen met grafieken: geen opwarming in de Volkskrant.

Frans Dijkstra gaf me toestemming om zijn stuk door te plaatsen. Daaronder probeer ik iets weer te geven van de discussie. En hopelijk kan een constructieve discussie tussen Dijkstra, Okhuijsen en andere geïnteresseerden meer duidelijk scheppen over welke “correcte” conclusies nu te trekken zijn.  Lees verder…

Share

The Bengtsson Affair and the Global Warming Policy Foundation

Guest post by David Henderson, GWPF

Prologue: a resignation under duress

On 24 April 2014 I sent an email to an eminent meteorologist, Professor Lennart Bengtsson,[1] inviting him to become a member of the Academic Advisory Council of the Global Warming Policy Foundation (GWPF), and three days later I was happy to receive a letter of acceptance; I duly added Bengtsson’s name to our list of Council members, and his acceptance was announced on the GWPF website.

On 1 May the Dutch journalist Marcel Crok published on his blog an interview with Bengtsson. He began by posing the question:Why did you join the GWPF Academic Council? Bengtsson’s response was as follows:

I know some of the scientists in GWPF and they have made fine contributions to science. I also respect individuals that speak their mind as they consider scientific truth (to that extent we can determine it) more important than to be politically correct. I believe it is important to express different views in an area that is potentially so important and complex and still insufficiently known as climate change.

Crok’s final question was:

Are you satisfied with the role that the GWPF has played so far? What could or should they do differently in order to play a more successful and/or constructive role in the discussions about climate and energy?

To which Bengtsson responded:

My impression is that this is a very respectable and honest organisation but I will be happy to reply to your question more in depth when I have got experience of it.

Much to the regret of me and my GWPF colleagues, Bengtsson decided, only two weeks later, to withdraw his acceptance of my invitation. In the letter of resignation that he sent to me, he referred to ‘enormous world-wide pressure put at me from a community that I have been close to all my active life’; and in a letter to colleagues, announcing his decision, he likewise alluded to ‘massive objections from colleagues around the world’.

Though only a few of these ‘massive objections’ have come my way, they presumably have a common theme. The critics typically hold that the GWPF is not a reputable organisation; that the favourable impressions of it which Bengtsson had formed, as voiced in his interview with Crok, were badly mistaken; and that for any professional person to accept to have links with it would be evidence, at best of serious misjudgement, and at worst of a lack of integrity. Hence the Bengtsson affair, and the resulting publicity, have focused attention on the role and work of the Foundation.

As one who has been closely associated with the GWPF from the outset, as chairman of the Council that Bengtsson was invited to join, I offer here a brief personal perspective on the issues thus raised, chiefly with a view to providing information. In doing so, I point to what I see as misconceptions by various commentators, both friendly and hostile. I focus first and chiefly on the work of the Council, but afterwards touch on the work and role of the Foundation as a whole. Lees verder…

Share

Bengtsson: “Ik voel me bijna een vrijheidsstrijder”

Lennart Bengtsson blijft de gemoederen bezig houden. Ik stuurde hem na zijn besluit uit de GWPF te stappen een lijst met tien vragen. Lastige vragen vermoedelijk want ik vind dat hij met meer details naar buiten zou moeten treden over de e-mails die hij ontving. Hoe dan ook, geen antwoord meer van Bengtsson, die eerder steeds heel snel antwoordde op e-mails. Op twitter gisteren werd gesuggereerd dat hij tijd nodig heeft. Ik vraag me af of dat de reden is van het niet reageren want dit weekend verscheen wel een uitgebreide reactie van zijn hand op een Zweedse website. Hans Labohm woonde een tijdlang in Stockholm en spreekt goed Zweeds en heeft het artikel vertaald. Dank Hans.

Paul Matthews heeft ook een helder overzicht gemaakt van de gebeurtenissen. De reactie van Judith Curry mag je zeker niet missen. Die wijst terecht op de hypocrisie in de klimaatgemeenschap. Van Greenpeace en WWF-medewerkers wordt het geaccepteerd dat ze lead author worden bij het IPCC, maar als een door de wol geverfde wetenschapper een onbetaalde adviesrol gaat vervullen bij de GWPF dan is de wereld te klein.

Hier het integrale stuk van Bengtsson:

Enige overpeinzingen over het klimaat en onze mogelijke toekomst

Op het blog van ‘Stockholms Initiativet’ schreef Lennart Bengtsson een ‘posting’ getiteld: ‘Några tankar om klimatet och vår möjliga framtid’. De vertaling daarvan volgt hier.

 Zo, en geloof je nu in opwarming?

Zoals de meeste vaste bezoekers van dit blog zullen weten – maar nauwelijks degenen die zijn aangewezen op de reguliere Zweedse media – is er rond mij onlangs grote commotie ontstaan. Ik zal hier geen overzicht geven van de media–aandacht die dat heeft gekregen, maar in plaats daarvan proberen om mijn gedachten en handelingen in een breder perspectief te beschrijven.

Ik kan alleen maar zeggen dat ik enorme steun van collega’s, academici en het grote publiek in het Verenigd Koninkrijk, de VS en Duitsland heb gekregen. Ik voel me bijna een vrijheidsstrijder. Ik heb echter geen overdreven illusies want ik ken de macht van het establishment. Het is in ieder geval verheugend om kennis te maken met de liberale en open traditie van de Engels media. De Zweedse media lijken nog te verkeren in de tweede helft van de 19e eeuw, een situatie die we die kennen uit Strindberg’s ‘Röda rummet’ (De rode kamer). Lees verder…

Share

Tol: alarmistisch IPCC is een partij in het debat geworden

Onderstaand opiniestuk van Richard Tol stond afgelopen weekend in NRC.

De vier ruiters van de apocalyps zijn weer gezien. Hongersnood, pestilentie, oorlog, dood. Alles is te vinden in de krantenkoppen over het Vijfde Assessment Rapport (AR5) van Werkgroep II van het Intergouvernmentele Forum voor Klimaatverandering (IPCC).

Het rapport zelf is natuurlijk minder dramatisch. Maar er wordt hier en daar wel wat overdreven, met name in de Samenvatting voor Beleidmakers. Het rapport zegt dat er minder voedsel verbouwt kan worden – maar vergeet technologische vooruitgang in de landbouw: verbeterde gewassen, slimmere bemesting en irrigatie, enzovoort. De landbouwopbrengst zal niet afnemen vanwege klimaatverandering; de toename in de opbrengst zal langzamer gaan.

Gezondheid is een ander voorbeeld. Ongebruikelijk veel mensen sterven als de winter ongewoon koud is of de zomer extra heet. Het effect is groter in de winter, maar het IPCC benadrukt de zomer. Lees verder…

Share

Tol: klimaatverandering is niet eens het grootste milieuprobleem

Richard Tol was veel in het nieuws rond de publicatie van het WGII-rapport van AR5. Dat kwam vooral doordat een Britse journalist had opgepikt dat Tol zich afgelopen september al terugtrok uit het team dat de Summary for Policy Makers schreef. Tol vond de samenvatting te alarmistisch. Afgelopen week publiceerde hij meerdere opiniestukken waarvan er ook twee in Nederlandse kranten verschenen. Met zijn toestemming is hier het stuk dat vorige week in het FD verscheen.

De mens is taai en flexibel. Er wonen mensen op de evenaar en in de poolcirkel, in de woestijn en het regenwoud. We hebben de IJstijden overleeft met primitieve technologie. Klimaatverandering bedreigt het voortbestaan van de mens niet.

Klimaatverandering heeft natuurlijk wel gevolgen. Natuur en landbouw zullen veranderen. Tropische ziekten zullen zich verder verbreiden. De zee zal stijgen. Dat klinkt erg, maar perspectief helpt.

Het Vijfde Assessment Rapport (AR5) van Werkgroep II van het Intergouvernementele Forum voor Klimaatverandering (IPCC) schat dat een verdere opwarming van 2°C een welvaartsverlies betekent dat gelijk is aan een inkomensverlies van 0.2 tot 2.0%. Zo’n opwarming kunnen we in de tweede helft van deze eeuw verwachten. In andere woorden, 50 jaar klimaatverandering is misschien net zo erg als een jaar zonder economische groei. De gemiddelde Griek heeft meer dan een vijfde van haar inkomen verloren aan de Eurocrisis. Lees verder…

Share

Science in transition

Vier Nederlandse onderzoekers (Huub Dijstelbloem, Frank Miedema, Frank Huisman, Wijnand Mijnhardt) hebben met de website Science in Transition hun nek uitgestoken. Ze “klappen uit de school” en stellen onomwonden dat de wetenschap niet goed functioneert. Ik juich hun initiatief toe en vind het ook lovenswaardig dat de KNAW morgen en overmorgen hun deuren open zet voor een congres over dit onderwerp.

De vier hebben een position paper geschreven van maar liefst 40 bladzijden getiteld Waarom de wetenschap niet werkt zoals het moet, en wat daaraan te doen is. Hierin doen ze een oprechte poging om de tekortkomingen van het moderne wetenschapsbedrijf bloot te leggen. Ze sparen zichzelf daarbij niet:

En hoe staat het met de wetenschapsbeoefening zelf? Is de wetenschap de afgelopen jaren niet in steeds onrustiger vaarwater gekomen door kwesties als climategate, de mislukte vaccinatiecampagne tegen HPV, aswolken boven IJsland, vermeende belangenverstrengeling in de advisering over de aanschaf van vaccins tegen de Mexicaanse griep (Nieuwe Influenza A) en natuurlijk de spraakmakende fraudegevallen van de laatste tijd. Besteden we aan de problemen wel genoeg aandacht? Bepaalde aspecten (fraude, plagiaat) zijn evident fout – daarover is iedereen het eens. Daar zijn ook goede rapporten over geschreven. Maar daarnaast zijn er nog vele kwesties die niet direct “wit” of “zwart” zijn te noemen maar “grijs”: het gaat niet direct fout maar er wringt iets. Wanneer we bereid zijn goed te kijken, domineren deze grijstinten echter wel.

Met deze visie ben ik het helemaal eens. Fraudegevallen krijgen logischerwijs veel aandacht maar vormen het topje van de ijsberg. Dat leidt af van de onderliggende veel belangrijkere problematiek, namelijk dat de wetenschap door allerlei redenen aan betrouwbaarheid in boet. Daar ligt vanuit het klimaatdebat mijn grootste zorg: dat ondanks (of juist dankzij!) miljarden aan onderzoeksgelden de wetenschap niet in staat is een eerlijk beeld te schetsen van de staat van het klimaat. Wel opvallend dat “climategate” als eerste genoemd wordt, hoewel geen van de betrokkenen dicht op het klimaatdebat staat.

De zo vaak geroemde “zelfreinigende werking” van de wetenschap wordt niet expliciet genoemd hoewel er in andere bewoordingen wel naar gehint wordt. Dat is mijn tweede grote zorg: die zelfreinigende werking is er uiteindelijk wel, maar op tijdschalen die onverantwoord lang zijn. Dikwijls moet de heersende elite eerst met pensioen of zelfs overlijden voordat er een nieuwe wind mogelijk is. In het klimaatdebat kan het hier ook wel eens op uitdraaien. Het enige wat het proces kan versnellen is dat de stagnatie van de opwarming de komende tien tot twintig jaar verder door zet.

De position paper stipt heel veel verschillende onderwerpen aan, die alle betrekking hebben op het functioneren van de (Nederlandse) universitaire wereld (zowel onderzoek als onderwijs) en op het eind hinten de auteurs dat ze dat aspect wellicht nog wel belangrijker vinden:

De perverse financieringsprikkels die de overheid ter verhoging van de efficiency van de universiteit heeft ingesteld hebben inderdaad de schadelijke effecten teweeggebracht waarvoor bij de introductie ervan al werd gewaarschuwd. We staan op een driesprong: de rijksbijdrage moet omhoog, het collegegeld moet fors stijgen of er dient bij gelijkblijvende overheidsinspanning een numerus fixus te worden ingesteld. Afwachten kan niet meer.

De initiatiefnemers krijgen terecht veel aandacht in de media. NRC kopte zaterdag in haar wetenschapskatern:

Wetenschap in crisis
Het systeem van wetenschap is dolgedraaid. Het roer moet om, vinden de rebellen van het gezelschap Science in Transition

Maar de vier realiseren zich ook dat we pas aan het begin staan. Wat dat betreft maken ze het tweede deel van hun titel (en wat daaraan te doen is) niet waar. Zoals ze zelf schrijven:

Ook nu staan we weer aan de vooravond van een grote verandering. In het voorgaande hebben we geprobeerd de problemen in kaart te brengen die om een oplossing vragen. Daarmee hebben we nog geen blauwdruk geleverd voor een nieuwe en meer duurzame universiteit. Wel hopen we meer dan voldoende materiaal te hebben aangedragen om een vruchtbare discussie over de toekomst te beginnen.

Ik ga morgen naar het congres en zal me melden als er iets interessants te zeggen valt.

Share

Pielke/Bazilian: Energie voor iedereen botst met klimaatdoelstellingen

Ik volgde gisteren delen van het Algemeen Overleg Klimaat in de Tweede Kamer. Het debat was levendig, alle partijen roerden zich. Geregeld nam Staatssecretaris Mansveld de volgende doelstelling in de mond: 80 tot 95% reductie van CO2 in 2050.

Deze doelstelling wordt bijna achteloos gedropt en alle aanwezigen lijken ‘m heel gewoon te vinden. Niemand lijkt zich er iets van aan te trekken dat 80 tot 95% CO2-reductie in 2050 volstrekt onhaalbaar is. Praktisch onhaalbaar, bedoel ik dan.

Roger Pielke jr. heeft in zijn uitstekende boek The Climate Fix voorgerekend wat dit soort doelstellingen in de praktijk inhouden: het openen van één nieuwe kerncentrale iedere dag tussen nu en 2050. En dan hanteert hij gematigde aannamen voor de groei van de mondiale energiebehoefte. Lees verder…

Share

Matt Ridley: opwarming van de aarde is goed voor de wereld

Matt Ridley heeft een interessant stuk geschreven voor de Spectator getiteld Why climate change is good for the world. Het leunt sterk op het werk van Richard Tol en sluit daarom prima aan bij het vorige blogbericht van Tol zelf.

Zoals de titel al zegt geeft Ridley een opsomming van positieve effecten van de toename aan CO2 en opwarming van het klimaat:

The chief benefits of global warming include: fewer winter deaths; lower energy costs; better agricultural yields; probably fewer droughts; maybe richer biodiversity. It is a little-known fact that winter deaths exceed summer deaths — not just in countries like Britain but also those with very warm summers, including Greece. Both Britain and Greece see mortality rates rise by 18 per cent each winter. Especially cold winters cause a rise in heart failures far greater than the rise in deaths during heatwaves.

Over de effecten van CO2 schrijft hij:

The greatest benefit from climate change comes not from temperature change but from carbon dioxide itself. It is not pollution, but the raw material from which plants make carbohydrates and thence proteins and fats. As it is an extremely rare trace gas in the air — less than 0.04 per cent of the air on average — plants struggle to absorb enough of it. On a windless, sunny day, a field of corn can suck half the carbon dioxide out of the air. Commercial greenhouse operators therefore pump carbon dioxide into their greenhouses to raise plant growth rates.

The increase in average carbon dioxide levels over the past century, from 0.03 per cent to 0.04 per cent of the air, has had a measurable impact on plant growth rates. It is responsible for a startling change in the amount of greenery on the planet. As Dr Ranga Myneni of Boston University has documented, using three decades of satellite data, 31 per cent of the global vegetated area of the planet has become greener and just 3 per cent has become less green. This translates into a 14 per cent increase in productivity of ecosystems and has been observed in all vegetation types.

Dr Randall Donohue and colleagues of the CSIRO Land and Water department in Australia also analysed satellite data and found greening to be clearly attributable in part to the carbon dioxide fertilisation effect. Greening is especially pronounced in dry areas like the Sahel region of Africa, where satellites show a big increase in green vegetation since the 1970s.

Het is goed dat Ridley dit onderwerp aansnijdt. De positieve effecten van CO2 en opwarming zijn te lang vrijwel onbespreekbaar geweest en blijven zoals Ridley aangeeft onderbelicht in IPCC-rapporten. Met de lagere schattingen voor klimaatgevoeligheid op basis van waarnemingen is deze discussie alleen maar actueler aan het worden.

Share

Tol in FD: Onzekerheid vereist juist strenger klimaatbeleid

Richard Tol, de kersverse nummer 94 in de Trouw Duurzame 100, heeft een zeer interessant opiniestuk in het FD. Het geeft mijns inziens uitstekend weer waar we momenteel staan in het klimaatdebat en met betrekking tot klimaatbeleid. Hij schetst veel eerlijker dan het IPCC in AR5 dat de klimaatwetenschap geen idee heeft wat de stagnatie precies veroorzaakt en dat er tal van hypotheses zijn.

Hij komt dan met een stelling waarop ik nog even moet kauwen:

Klimaatbeleid is een klassiek beslissingsprobleem met asymmetrische onzekerheid. Als het meevalt, valt het een beetje mee. Als het tegenvalt, valt het zwaar tegen. Grotere onzekerheid legt meer gewicht op de risico’s. Beleid moet versterkt worden.

Voor mij staat nog niet vast of de uitstoot van CO2 een ‘probleem’ is. Als het meevalt kan het ook gewoon meevallen: meer CO2 is goed voor planten en bomen, de aarde wordt groener, en gematigde opwarming is gunstig voor mens, dier en economie. Tol sluit zijn ogen hier ook niet voor weet ik uit mijn gesprekken met hem. Zijn FUND model laat ook zien dat de klimaatverandering tot nu toe positief is geweest voor de mondiale economie (met mogelijk regionale uitzonderingen), vooral vanwege het fertilisatie-effect van CO2.

Dat het tegen kan vallen wordt steeds onwaarschijnlijker. Schattingen voor klimaatgevoeligheid gebaseerd op observaties komen uit op 1,5 tot 2 graden. Deze schattingen gaan ervan uit dat vrijwel 100% van de opwarming tot nu toe (0,8 graden of iets minder) door de mens is veroorzaakt. Blijkt de zon toch een groter deel voor haar rekening te hebben genomen, dan zal de klimaatgevoeligheid verder dalen. Een andere ‘joker’ in het klimaatverhaal is ook nog altijd de rol van aerosolen. AR5 heeft die rol nu kleiner gemaakt wat ertoe leidt dat onze schattingen voor klimaatgevoeligheid dalen. Het is echter niet ondenkbaar dat de invloed van aerosolen de komende jaren nog verder gaat dalen met als gevolg een verdere daling van de klimaatgevoeligheid. Er zijn onderzoekers die denken dat het indirecte aerosol effect (het effect dat aerosolen hebben op de wolken) vrijwel nul is. AR5 geeft hier nu nog -0,45 W/m2 afkoeling als beste schatting voor. Het omgekeerde – een sterk stijgende inschatting voor aerosolen – ligt vanwege die geopperde aanpassingen voor het effect van aerosolen – op dit moment veel minder voor de hand.

Volgens Tol legt grotere onzekerheid meer gewicht op de risico’s. Toch is het wat vreemd om een meevallende stagnatie van 15+ jaar te interpreteren als “grotere onzekerheid” om vervolgens te concluderen dat het daardoor zwaar kan tegenvallen. Mogelijk doelt Tol met zijn “asymmetrische onzekerheid” op de niet symmetrische vorm van de pdf’s voor klimaatgevoeligheid. Nic Lewis heeft echter de laatste jaren laten zien dat deze “fat tails” meestal het gevolg zijn van onzekere data (bv bij paleoschattingen op basis van proxy’s) en slecht gebruik van Bayesiaanse statistiek. Lewis’ pdf voor klimaatgevoeligheid op basis van ons waargenomen klimaat over de afgelopen 150 jaar is veel beter afgebakend. Lewis zou dan ook zeggen dat de onzekerheden kleiner zijn geworden en de kans dat het tegenvalt ook (wat overigens los staat van de stagnatie).

Hoe dan ook, zijn stuk is hoe dan ook verplichte kost en leidt hopelijk tot constructieve discussie onder al de 99 andere genomineerden van de Duurzame top 100.

Hieronder het integrale artikel van Tol in FD: Lees verder…

Share

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list