Interview Matt Ridley bij FD Energie Pro

Het FD heeft een nieuw online product opgezet, FD Energie Pro. De site is net online gegaan en vooralsnog is de content gratis te lezen. Karel Beckman van de Energy Post heeft als interim hoofdredacteur de eerste verhalen uitgezet. Hij vroeg mij of ik er als freelancer voor wilde schrijven en het toeval wilde dat ik een dag later Matt Ridley zou opzoeken op diens landgoed ten noorden van Newcastle. Beckman wilde graag een interview met hem en zodoende staat dit interview nu als een van de eerste verhalen online. Het verhaal is nu nog gratis integraal te lezen. Hier de intro:

Viscount Matt Ridley is politicus, auteur, journalist, klimaatcriticus, bioloog, natuurliefhebber, ex-bankier, en eigenaar van een steenkolenmijn. Maar hij is bovenal: rationeel optimist. Hij gelooft dat de mensheid dankzij steeds verdere specialisatie en handel een welvarende toekomst tegemoet kan zien. Daarbij is een efficënte energievoorziening onmisbaar – en die kan volgens Ridley niet komen van bronnen als windenergie en biomassa. Journalist Marcel Crok bezocht Matt Ridley op zijn landgoed in Noord-Engeland.



Bengtsson resigns from the GWPF

Lennart Bengtsson this morning sent an email to Benny Peiser and David Henderson of the GWPF and cc to Hans von Storch and myself amongst others in which he announces his resignation from the GWPF. Bengtsson gave Von Storch permission to post the email on Klimazwiebel so apparently the content is no longer confidential. I think it would have been much more professional if there was first an official announcement from the GWPF, but this is as it is now. So here is the email:

Dear Professor Henderson,
I have  been put under such an enormous group pressure in recent days from all over the world that  has become virtually unbearable to me. If this is going to continue I will be unable to conduct my normal work and will even start to worry about my health and safety.
I see therefore no other way out therefore  than resigning from GWPF. I had not expecting such an enormous world-wide pressure put at me from a community that I have been close to all my active life.  Colleagues are withdrawing their support, other colleagues are withdrawing from joint authorship etc. I see no limit and end to what will happen. It is a situation that reminds me about the time of McCarthy.
I would never have expecting anything similar in such an original peaceful community as meteorology. Apparently it has been transformed in recent years.
Under these situation I will be unable to contribute positively to the work of GWPF and consequently therefore I believe it is the best for me to reverse my decision to join  its Board at the earliest possible time.With my

best regards,
Lennart Bengtsson

This is a very unfortunate development. Bengtsson joined the Academic Advisory Council of the GWPF only two weeks ago. Now one wonders what the crimes of the GWPF are? What makes the GWPF so “bad” that Bengtsson is now regarded as so contaminated that co-authoring a paper with him is not acceptable anymore?

I hope Bengtsson will give much more details in the coming days to weeks about what happened exactly. What does he mean for example when he writes “Colleagues are withdrawing their support”?

This is very bad for the trustworthiness of climate science. Over and over again we as a society are told there is a consensus about CO2 and climate, that there is a large majority in the field etc. However what does that all mean if eminent scientists like Bengtsson are punished severely, only for the fact that he joined an advisory board? Why would one trust climate science if such enormous social pressure is going on?


GWPF statement here

Steve McIntyre responds here

Anthony Watts was about to cross post the 1990 interview I posted yesterday. He now did so together with the news about the resignation.

Support letter from David Gee.

Ben Webster in The Times with a reaction from Bengtsson.

Judith Curry’s reaction. Her first comments:

I will have much more to write about this in a few days.  For now, I will say that I deeply regret that any scientist, particularly such a distinguished scientist as Bengtsson, has had to put up with these attacks.  This past week, we have seen numerous important and enlightening statements made by Bengtsson about the state of climate science and policy, and science and society is richer for this.  We have also seen a disgraceful display of Climate McCarthyism by climate scientists, which has the potential to do as much harm to climate science as did the Climategate emails.  And we have seen the GWPF handle this situation with maturity and dignity.




Lennart Bengtsson: “The whole concept behind IPCC is basically wrong”

The GWPF yesterday announced that Swedish scientist Lennart Bengtsson joins their Academic Advisory Council. Among the members of this council are many well-known “climate sceptics” like Richard Lindzen, Ross McKitrick, Henrik Svensmark, Bob Carter, Nir Shaviv etc.

Bengtsson (born 1935) was the director of of ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasting) for 18 years and after that he was the director of the Max Planck Institute for Meteorology in Hamburg. So his background is very “mainstream”. His entry to the GWPF Council will certainly have raised a few eyebrows in the climate community that sees the GWPF as a sceptical think tank.

Bengtsson has written some very nuanced/critical opinion articles in recent years (see here and here). I decided today to ask Bengtsson about his motivation to join the GWPF Council and sent him a list of questions to which he kindly responded.

Why did you join the GWPF Academic Council?
I know some of the scientists in GWPF and they have made fine contributions to science. I also respect individuals that speak their mind as they consider scientific truth (to that extent we can determine it) more important than to be politically correct. I believe it is important to express different views in an area that is potentially so important and complex and still insufficiently known as climate change.
My interest in climate science is strictly scientific and I very much regret the politicisation that has taken place in climate research. I believe most serious scientists are sceptics and are frustrated that we are not able to properly validate climate change simulations. I have always tried to follow the philosophy of Karl Popper. I also believe that most scientists are potentially worried because of the long residence time of many greenhouse gases in the atmosphere. However, our worries must be put into a context as there are endless matters to worry about, practically all of them impossible to predict. Just move yourself backward in time exactly 100 years and try to foresee the evolution in the world for the following 100 years.

Is this your way of telling the world that you have become a “climate sceptic”? (many people might interpret it that way) If not, how would you position yourself in the global warming debate?
I have always been sort of a climate sceptic. I do not consider this in any way as negative but in fact as a natural attitude for a scientist. I have never been overly worried to express my opinion and have not really changed my opinion or attitude to science. I have always been driven by curiosity but will of course always try to see that science is useful for society. This is the reason that I have devoted so much of my carrier to improve weather prediction.

Is there according to you a “climate consensus” in the community of climate scientists and if so what is it?
I believe the whole climate consensus debate is silly. There is not a single well educated scientist that question that greenhouse gases do affect climate. However, this is not the issue but rather how much and how fast. Here there is no consensus as you can see from the IPCC report where climate sensitivity varies with a factor of three! Based on observational data climate sensitivity is clearly rather small and much smaller that the majority of models. Here I intend to stick to Karl Popper in highlighting the need for proper validation.

Mojib Latif once said at a conference of the WMO (in 2009) “we have to ask the nasty questions ourselves”. Do you think the climate community is doing that (enough)? or are others like the GWPF needed to ask these “nasty” questions? If so, what does this say about the state of Academia?
I think the climate community shall be more critical and spend more time to understand what they are doing instead of presenting endless and often superficial results and to do this with a critical mind. I do not believe that the IPCC machinery is what is best for science in the long term. We are still in a situation where our knowledge is insufficient and climate models are not good enough. What we need is more basic research freely organized and driven by leading scientists without time pressure to deliver and only deliver when they believe the result is good and solid enough. It is not for scientists to determine what society should do. In order for society to make sensible decisions in complex issues it is essential to have input from different areas and from different individuals. The whole concept behind IPCC is basically wrong.

I noticed that some climate scientists grow more sceptical about global warming after their retirement. Can you confirm this? Does it apply to yourself? Is there a lot of social pressure to follow the climate consensus among working climate scientists which can explain this?
Wisdom perhaps comes with age. I also believe you are becoming more independent and less sensitive to political or group pressure. Such pressure is too high today and many good scientists I believe are suffering. I am presently a lot on my own. As I have replied to such questions before, if I cannot stand my own opinions, life will become completely unbearable.

Are you satisfied with the role that the GWPF has played so far? What could or should they do differently in order to play a more successful and/or constructive role in the discussions about climate and energy?
My impression is that this is a very respectable and honest organisation but I will be happy to reply to your question more in depth when I have got experience of it.

From the GWPF:
Professor Lennart Bengtsson has a long and distinguished international career in meteorology and climate research. He participated actively in the development of ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasting) where he was Head of Research 1975-1981 and Director 1982-1990. In 1991-2000 he was Director of the Max Planck Institute for Meteorology in Hamburg. Since 2000 he has been professor at the University of Reading and from 2008 the Director of the International Space Science Institute in Bern, Switzerland.

Professor Bengtsson has received many awards including the German Environmental Reward, The Descartes Price by the EU and the IMI price from the World Meteorological Organisation (WMO). He is member of many academies and societies and is honorary member of the American Meteorological Society, the Royal Meteorological Society and European Geophysical Union. His research work covers some 225 publications in the field of meteorology and climatology. In recent years he has been involved with climate and energy policy issues at the Swedish Academy of Sciences.



Goed stuk NRC, maar voorzien van absurde framing

Karel Knip komt in NRC vandaag met een groot stuk over het rapport A Sensitive Matter. Na de negatieve recensie die Knip een paar jaar geleden schreef over mijn boek De Staat van het Klimaat, is dit stuk helemaal zo negatief nog niet. Knip neemt alle tijd om de hoofdconclusies van het rapport uit te leggen en af en toe kan er zelfs een compliment vanaf:

Het is de verdienste van Lewis en Crok deze kwestie expliciet gemaakt te hebben, want het IPCC zelf heeft er in zijn  vermaarde ‘samenvatting voor beleidsmakers’ maar een dun voetnootje aan besteed.

Helaas is het stuk voorzien van een absurde framing van mijn positie in het klimaatdebat.

Boven het stuk zelf staat:

Meer CO2 in de atmosfeer betekent een warmere aarde. Ook klimaatscepticus Marcel Crok geeft dat plotseling toe. Alleen: hoeveel warmer precies?

Op de voorpagina van het wetenschapskatern maken ze het nog bonter:

Opeens erkent scepticus Marcel Crok de klimaatopwarming

Iedereen die mijn werk ook maar een beetje kent weet dat ik tot de categorie lukewarmers behoor, zoals de meeste sceptici. Ik erken dat de aarde is opgewarmd en dat CO2 daar een rol in gespeeld zal hebben, de vraag is alleen of het effect van CO2 groot is of klein en of CO2 daarom gezien moet worden als een (groot) probleem of niet. Op die vragen neig ik ertoe dat het effect van CO2 tot nu toe (behoorlijk) is overschat en dat de opwarming van de aarde bij lange na niet de crisis is die ervan gemaakt wordt.

Knip verwijst twee keer naar mijn boek, ik zal dat hier nu ook doen. In Hoofdstuk 2 schrijf ik:

Strikt genomen hebben broeikasaanhangers gelijk dat de aarde wel moet opwarmen als de concentratie aan broeikasgassen stijgt. De cruciale vraag is alleen: hoeveel? En hoe kunnen we weten of de opwarming van de afgelopen eeuw door deze toename aan CO2 en andere broeikasgassen is veroorzaakt?

In Hoofdstuk 4 dat specifiek over attributie gaat en waar klimaatgevoeligheid ook aan bod komt begint de intro met:

Komt de recente opwarming door CO2?
De basis van de broeikastheorie is weinig omstreden. CO2 is een broeikasgas en als er meer van in de atmosfeer komt, stijgt de temperatuur op aarde. Maar hoeveel?

Dus het moge duidelijk zijn dat ik niet ontken dat er opwarming heeft plaatsgevonden en ook niet dat CO2 daarin een rol speelt.

Waarom NRC zo’n misleidende framing gebruikt om te suggereren dat ik een enorme draai heb gemaakt die ik niet heb gemaakt is me een raadsel.



Presentatie “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg”

Op donderdag 6 maart a.s. van 10:00 uur tot 13:00 uur presenteert de Groene Rekenkamer in Nieuwspoort (Den Haag) in samenwerking met de Britse Global Warming Policy Foundation het rapport “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg“. De auteurs van dit rapport, wetenschapsjournalist Marcel Crok en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis zullen een uitgebreide toelichting geven.

Goed nieuws over het klimaat, wat het IPCC u naliet te vertellen
In september 2013 verscheen het eerste en belangrijkste deel van het vijfde IPCC-rapport (AR5). De hoofdboodschap luidde dat het IPCC er nu 95% zeker van is dat tenminste de helft van de opwarming sinds 1950 door de mens veroorzaakt is. Een slimme formulering van het IPCC want deze op zichzelf weinig zeggende claim is in de media geïnterpreteerd als “we zijn er nu 95% zeker van dat er een groot klimaatprobleem is dat door CO2 wordt veroorzaakt.”

Tegelijkertijd voelt het IPCC zich minder zeker over misschien wel de belangrijkste parameter in de hele klimaatdiscussie: klimaatgevoeligheid. Dit is per definitie de opwarming als gevolg van een verdubbeling van de CO2-concentratie. Hoe gevoelig het klimaat is bepaalt hoeveel opwarming we in de toekomst zullen krijgen bij de gestaag oplopende CO2-concentratie in de atmosfeer.

Klimaatonderzoekers gaan er al dertig jaar vanuit dat de aarde bij een verdubbeling van de CO2-concentratie ongeveer drie graden zal opwarmen. Het vijfde IPCC-rapport gaf echter geen beste schatting voor klimaatgevoeligheid maar alleen een ruime marge van 1,5 tot 4,5 graden Celsius. Die marge is ook al ruim dertig jaar onveranderd.

De Nederlandse wetenschapsjournalist Marcel Crok, auteur van het boek De Staat van het Klimaat, en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis, waren expert reviewers van het vijfde IPCC-rapport. Lewis publiceerde in de afgelopen jaren enkele wetenschappelijke artikelen over klimaatgevoeligheid. Lewis en Crok werkten in het afgelopen halfjaar aan een uitgebreide reactie op het IPCC-rapport.

Zij constateerden dat het IPCC-rapport alle ingrediënten bevat om te kunnen concluderen dat de klimaatgevoeligheid aanzienlijk lager is dan de klimaatwetenschap al decennia denkt. Het IPCC trok die conclusie echter niet.

In een rapport dat in Engeland op 6 maart a.s. verschijnt bij de Global Warming Policy Foundation en in Nederland bij De Groene Rekenkamer, concluderen Lewis en Crok dat de beste schatting voor klimaatgevoeligheid dicht tegen de ondergrens van de IPCC-range van 1,5 tot 4,5 graden Celsius ligt.

Lewis en Crok laten ook zien dat ons waarschijnlijk aanzienlijk minder opwarming te wachten staat dan het IPCC verwacht op basis van klimaatmodellen. Bij de twee middelste scenario’s van het IPCC blijft de opwarming in 2100 op of zelfs onder de internationale tweegradendoelstelling. Het rapport is dus zeer relevant voor beleidsmakers en politici.

Het Nederlandse rapport is een vertaling van het rapport “A Sensitive Matter – How the IPCC Buried Evidence Showing Good News About Global Warming“, dat is uitgegeven door de Global Warming Policy Foundation. Er bestaat ook een kortere Engelse versie van het rapport getiteld “Oversensitive – How The IPCC Hid The Good News On Global Warming“. Beide rapporten zijn vanaf donderdag 6 maart a.s. gratis te downloaden op de website van de Global Warming Policy Foundation, en op de website van de Groene Rekenkamer,

De vertaling voor de Nederlandse editie is gemaakt door Marcel Crok en is eveneens vanaf 6 maart a.s. via bovenstaande link van DGRK te downloaden.

Belangstellenden die interesse hebben in het bijwonen van de persconferentie met aansluitend de presentatie worden verzocht zich per email aan te melden bij

Om de hoge kosten van deze bijeenkomst enigszins te dekken vragen we van bezoekers een toegangsprijs van € 10,- per persoon. U kunt bij de ingang van de zaal contant afrekenen. Donateurs van de Groene Rekenkamer en vertegenwoordigers van de media hebben vrij toegang.


Klimaatengineering: hype, hoop of wanhoop?

Rathenau publiceerde gisteren het rapport Klimaatengineering: hype, hoop of wanhoop? Ter gelegenheid van de doop van het rapport was er een goed bezochte bijeenkomst in Den Haag. Auteur Monique Riphagen gaf een overzicht van de stand van zaken rond klimaatengineering. Daarna was er een wat moeilijk te volgen (want via Skype; zijn vlucht was geannuleerd vanwege mist) presentatie van Jack Stilgoe. Daarna waren er drie deelsessies die wat meer de diepte in gingen (een over olivijn, Olaf Schuiling zat in de zaal; een over biochar; een over oceaanfertilisatie).

Ik kan persoonlijk niet echt warm worden van klimaatengineering. Als redacteur van NWT schreef ik eens een groot verhaal over het onderwerp (dat was in de tijd dat Maarten Keulemans hoofdredacteur was en hij vindt dat soort onderwerpen helemaal leuk). Mede naar aanleiding daarvan besloot Riphagen mij te interviewen voor het rapport. Een samenvatting van het interview is opgenomen in het rapport (pag 91-93) en geef ik hieronder weer. Hoewel ik me destijds niet realiseerde dat het gesprek op deze manier gebruikt zou worden in het rapport geeft het aardig weer hoe ik tegen geoengineering aan kijk. Het interview vond plaats in april 2012. Ik heb er een paar opmerkingen bij geplaatst. Lees verder…


Climate Dialogue maakt “doorstart”

Climate Dialogue, het internationale discussieplatform dat in november 2012 gelanceerd werd door KNMI, PBL en mijzelf, maakt in 2014 een “doorstart”. Dat is afgelopen donderdag besloten in de Tweede Kamer, nadat een meerderheid in de kamer instemde met een amendement van VVD-kamerlid Remco Dijkstra. Ik gebruik hier het woord doorstart tussen aanhalingstekens omdat Climate Dialogue officieel nooit gestopt is. Actieve bezoekers van klimaatblogs zullen echter opgemerkt hebben dat er sinds afgelopen zomer weinig activiteit is geweest op de site en dat het ook daarvoor niet altijd even soepel verliep.

De stilte van de afgelopen maanden is vrij eenvoudig te verklaren. Het budget was op. De bijdrage vanuit de instituten valt dan eigenlijk automatisch weg. Voor mij als freelancer was de ontstane situatie behoorlijk frustrerend. Ik kon proberen de site aan de gang te houden, maar zonder garantie op betaling. In september bleek ook nog eens dat het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) Climate Dialogue niet begroot had voor 2014. De enige mogelijkheid die ons toen nog restte was proberen de politiek ervan te overtuigen dat Climate Dialogue belangrijk genoeg is om tenminste nog een jaar te steunen. Dat hebben met name Theo Wolters en ik de afgelopen tijd gedaan.

Een logische plek om te starten was de VVD. Climate Dialogue is immers voortgekomen uit een motie van VVD-kamerlid Helma Nepperus.  Remco Dijkstra heeft als VVD-kamerlid klimaat in zijn portefeuille. Daarnaast heb ik de PvdA benaderd. Hen heb ik er vooral op gewezen dat Diederik Samsom in een vroeg stadium achter Climate Dialogue is gaan staan (hij en René Leegte van de VVD traden toe tot onze Board of Recommendation). Dijkstra heeft vervolgens een amendement ingediend bij de begroting van I&M om alsnog Climate Dialogue te begroten.

Ondertussen liet staatssecretaris Mansveld van I&M een externe evaluatie doen van Climate Dialogue door de Griekse sociaal wetenschapper Eleftheria Vasileiadou van de VU. Zij interviewde de meeste betrokkenen de afgelopen tijd en ze benaderde ook alle discussianten. Haar evaluatie is op 4 december door I&M naar de kamer gestuurd met een begeleidende brief. De brief luidt als volgt: Lees verder…


Spreekt Mansveld zichzelf graag tegen? publiceert vandaag een lang interview met Wilma Mansveld, die dinsdag zal afreizen naar Warschau voor de jaarlijkse klimaattop. Mansveld is vol goede wil om er iets van te maken in Warschau maar ik kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat ze de zaken nog niet helemaal helder op een rijtje hebben. Het kan natuurlijk aan de uitwerking van de journalist liggen (nooit uitgesloten) maar meerdere keren in het gesprek lijkt Mansveld zichzelf tegen te spreken.

Zo vraagt de journalist of wat haar betreft de afspraken juridisch bindend gemaakt moeten worden. Mansveld zegt dan:

“Juridisch bindend is ingewikkeld. We moeten eerst met zijn allen een inbreng leveren en afspreken hoe we dat waarderen. Daarna moet gekeken worden of we de ambities kunnen ophogen en in hoeverre we dat juridisch bindend moeten maken.”
“Amerikanen schieten in de stress als er juridisch dingen worden vastgelegd. Dat schrikt af.”

De journalist vraagt dan of de top dan niet erg vrijblijvend wordt waarop Mansveld antwoord:

“Nee, aan het einde moeten we wel zorgen dat iedereen de afspraken nakomt.”

Hoe dan?
“Door de doelstellingen wel zo veel mogelijk juridisch bindend te maken of in politieke besluiten vast te leggen.”

Huh? Dus eerst is juridisch bindend maken ingewikkeld en Amerika schiet er van in de stress. Twee tellen later moet vrijblijvendheid voorkomen worden door “doelstellingen zoveel mogelijk juridisch bindend” te maken. Lees verder…


Roy Spencer: ocean warming suggests climate sensitivity of 1.3 degrees

Roy Spencer and his colleague Danny Braswell have a new paper out claiming that climate sensitivity is very, very low: 1.3 degrees Celsius. Remember, the recently published WGI report of AR5 gave a range for Equilibrium Climate Sensitivity (ECS) of 1.5-4.5 and for the first time in its history IPCC did not give a best estimate for ECS. So Spencer’s new estimate lies outside the lower boundary of the IPCC AR5 range.

In the last report in 2007 their best estimate was 3 degrees Celsius. An ECS of 1.3 C by the way is very close to the theoretical radiative effect of a doubling of CO2 so it suggests that the positive feedbacks (mainly water vapor and clouds) that produce the 3 degrees of warming in GCMs are not taking place in the real climate.

Readers of this blog are probably aware that in the past year or so there have been a number of papers claiming that ECS is relatively low (between 1.5 and 2 C) based on observational data (Ring et al, Lewis, Aldrin et al, Otto et al, Masters). These studies use our best observational data for the period 1850-2013 (change in global average temperature, change in total forcing, change in ocean heat content). In doing this in practice they assume almost all the warming since 1850 is due to humans, for the simple reason that available forcing estimates for the sun over this period are very small. Note: these studies do take the recent “extra” heat in the oceans into account and therefore do not conflict with the recently popular hypothesis that try to explain the standstill in warming with heat going into the deep oceans.

Spencer and Braswell use a different period (1955-2010) and a different method than the above mentioned studies. They do use the same numbers for the total forcing though and the main reason their estimate for ECS is even lower is that part of their warming is “explained” by El Niño and La Niña events. They use a very simple 1D model and then look for the best parameter settings to describe the warming of the oceans in the period 1955-2010.

Lees verder…


IPCC: decision about AR6 delayed until 2015

IPCC just published a press release about the meeting in Georgia this week. The press release suggests that a decision about having an AR6 or not is at least delayed until the first quarter of 2015:

Future work of the IPCC
At the conclusion of each assessment cycle, the IPCC generally reflects on the report preparation process and draws lessons for the IPCC’s future work programmes and processes. The 37th Session formed a Task Group on the future work of the IPCC, agreed on its terms of reference and asked it to prepare a report presenting options and/or recommendations for the 41st Session of the IPCC to be held in the first quarter of 2015, in time for the expected election of a new IPCC Bureau.
This Task Group will be chaired by New Zealand and Saudi Arabia and will consider the future products of the IPCC; the appropriate structure and modus operandi for the production of these IPCC products; and ways to ensure enhancement of the participation and contribution of developing countries in the future work of the IPCC.
Among other work, the 37th Session reviewed the progress by its Working Groups on the preparation of the Fifth Assessment Report and related outreach activities, as well as programme and budget matters.





Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list