Goed stuk NRC, maar voorzien van absurde framing

Karel Knip komt in NRC vandaag met een groot stuk over het rapport A Sensitive Matter. Na de negatieve recensie die Knip een paar jaar geleden schreef over mijn boek De Staat van het Klimaat, is dit stuk helemaal zo negatief nog niet. Knip neemt alle tijd om de hoofdconclusies van het rapport uit te leggen en af en toe kan er zelfs een compliment vanaf:

Het is de verdienste van Lewis en Crok deze kwestie expliciet gemaakt te hebben, want het IPCC zelf heeft er in zijn  vermaarde ‘samenvatting voor beleidsmakers’ maar een dun voetnootje aan besteed.

Helaas is het stuk voorzien van een absurde framing van mijn positie in het klimaatdebat.

Boven het stuk zelf staat:

Meer CO2 in de atmosfeer betekent een warmere aarde. Ook klimaatscepticus Marcel Crok geeft dat plotseling toe. Alleen: hoeveel warmer precies?

Op de voorpagina van het wetenschapskatern maken ze het nog bonter:

Opeens erkent scepticus Marcel Crok de klimaatopwarming

Iedereen die mijn werk ook maar een beetje kent weet dat ik tot de categorie lukewarmers behoor, zoals de meeste sceptici. Ik erken dat de aarde is opgewarmd en dat CO2 daar een rol in gespeeld zal hebben, de vraag is alleen of het effect van CO2 groot is of klein en of CO2 daarom gezien moet worden als een (groot) probleem of niet. Op die vragen neig ik ertoe dat het effect van CO2 tot nu toe (behoorlijk) is overschat en dat de opwarming van de aarde bij lange na niet de crisis is die ervan gemaakt wordt.

Knip verwijst twee keer naar mijn boek, ik zal dat hier nu ook doen. In Hoofdstuk 2 schrijf ik:

Strikt genomen hebben broeikasaanhangers gelijk dat de aarde wel moet opwarmen als de concentratie aan broeikasgassen stijgt. De cruciale vraag is alleen: hoeveel? En hoe kunnen we weten of de opwarming van de afgelopen eeuw door deze toename aan CO2 en andere broeikasgassen is veroorzaakt?

In Hoofdstuk 4 dat specifiek over attributie gaat en waar klimaatgevoeligheid ook aan bod komt begint de intro met:

Komt de recente opwarming door CO2?
De basis van de broeikastheorie is weinig omstreden. CO2 is een broeikasgas en als er meer van in de atmosfeer komt, stijgt de temperatuur op aarde. Maar hoeveel?

Dus het moge duidelijk zijn dat ik niet ontken dat er opwarming heeft plaatsgevonden en ook niet dat CO2 daarin een rol speelt.

Waarom NRC zo’n misleidende framing gebruikt om te suggereren dat ik een enorme draai heb gemaakt die ik niet heb gemaakt is me een raadsel.

 

Share

Presentatie “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg”

Op donderdag 6 maart a.s. van 10:00 uur tot 13:00 uur presenteert de Groene Rekenkamer in Nieuwspoort (Den Haag) in samenwerking met de Britse Global Warming Policy Foundation het rapport “Een gevoelige kwestie: hoe het IPCC goed nieuws over klimaatverandering verborg“. De auteurs van dit rapport, wetenschapsjournalist Marcel Crok en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis zullen een uitgebreide toelichting geven.

Goed nieuws over het klimaat, wat het IPCC u naliet te vertellen
In september 2013 verscheen het eerste en belangrijkste deel van het vijfde IPCC-rapport (AR5). De hoofdboodschap luidde dat het IPCC er nu 95% zeker van is dat tenminste de helft van de opwarming sinds 1950 door de mens veroorzaakt is. Een slimme formulering van het IPCC want deze op zichzelf weinig zeggende claim is in de media geïnterpreteerd als “we zijn er nu 95% zeker van dat er een groot klimaatprobleem is dat door CO2 wordt veroorzaakt.”

Tegelijkertijd voelt het IPCC zich minder zeker over misschien wel de belangrijkste parameter in de hele klimaatdiscussie: klimaatgevoeligheid. Dit is per definitie de opwarming als gevolg van een verdubbeling van de CO2-concentratie. Hoe gevoelig het klimaat is bepaalt hoeveel opwarming we in de toekomst zullen krijgen bij de gestaag oplopende CO2-concentratie in de atmosfeer.

Klimaatonderzoekers gaan er al dertig jaar vanuit dat de aarde bij een verdubbeling van de CO2-concentratie ongeveer drie graden zal opwarmen. Het vijfde IPCC-rapport gaf echter geen beste schatting voor klimaatgevoeligheid maar alleen een ruime marge van 1,5 tot 4,5 graden Celsius. Die marge is ook al ruim dertig jaar onveranderd.

De Nederlandse wetenschapsjournalist Marcel Crok, auteur van het boek De Staat van het Klimaat, en de Britse zelfstandig onderzoeker Nic Lewis, waren expert reviewers van het vijfde IPCC-rapport. Lewis publiceerde in de afgelopen jaren enkele wetenschappelijke artikelen over klimaatgevoeligheid. Lewis en Crok werkten in het afgelopen halfjaar aan een uitgebreide reactie op het IPCC-rapport.

Zij constateerden dat het IPCC-rapport alle ingrediënten bevat om te kunnen concluderen dat de klimaatgevoeligheid aanzienlijk lager is dan de klimaatwetenschap al decennia denkt. Het IPCC trok die conclusie echter niet.

In een rapport dat in Engeland op 6 maart a.s. verschijnt bij de Global Warming Policy Foundation en in Nederland bij De Groene Rekenkamer, concluderen Lewis en Crok dat de beste schatting voor klimaatgevoeligheid dicht tegen de ondergrens van de IPCC-range van 1,5 tot 4,5 graden Celsius ligt.

Lewis en Crok laten ook zien dat ons waarschijnlijk aanzienlijk minder opwarming te wachten staat dan het IPCC verwacht op basis van klimaatmodellen. Bij de twee middelste scenario’s van het IPCC blijft de opwarming in 2100 op of zelfs onder de internationale tweegradendoelstelling. Het rapport is dus zeer relevant voor beleidsmakers en politici.

Download
Het Nederlandse rapport is een vertaling van het rapport “A Sensitive Matter – How the IPCC Buried Evidence Showing Good News About Global Warming“, dat is uitgegeven door de Global Warming Policy Foundation. Er bestaat ook een kortere Engelse versie van het rapport getiteld “Oversensitive – How The IPCC Hid The Good News On Global Warming“. Beide rapporten zijn vanaf donderdag 6 maart a.s. gratis te downloaden op de website van de Global Warming Policy Foundation, http://www.thegwpf.org/category/gwpf-reports/ en op de website van de Groene Rekenkamer, http://www.groenerekenkamer.nl/rapporten/

De vertaling voor de Nederlandse editie is gemaakt door Marcel Crok en is eveneens vanaf 6 maart a.s. via bovenstaande link van DGRK te downloaden.

Bezoekers
Belangstellenden die interesse hebben in het bijwonen van de persconferentie met aansluitend de presentatie worden verzocht zich per email aan te melden bij kantoor@groenerekenkamer.nl

Om de hoge kosten van deze bijeenkomst enigszins te dekken vragen we van bezoekers een toegangsprijs van € 10,- per persoon. U kunt bij de ingang van de zaal contant afrekenen. Donateurs van de Groene Rekenkamer en vertegenwoordigers van de media hebben vrij toegang.

Share

Klimaatengineering: hype, hoop of wanhoop?

Rathenau publiceerde gisteren het rapport Klimaatengineering: hype, hoop of wanhoop? Ter gelegenheid van de doop van het rapport was er een goed bezochte bijeenkomst in Den Haag. Auteur Monique Riphagen gaf een overzicht van de stand van zaken rond klimaatengineering. Daarna was er een wat moeilijk te volgen (want via Skype; zijn vlucht was geannuleerd vanwege mist) presentatie van Jack Stilgoe. Daarna waren er drie deelsessies die wat meer de diepte in gingen (een over olivijn, Olaf Schuiling zat in de zaal; een over biochar; een over oceaanfertilisatie).

Ik kan persoonlijk niet echt warm worden van klimaatengineering. Als redacteur van NWT schreef ik eens een groot verhaal over het onderwerp (dat was in de tijd dat Maarten Keulemans hoofdredacteur was en hij vindt dat soort onderwerpen helemaal leuk). Mede naar aanleiding daarvan besloot Riphagen mij te interviewen voor het rapport. Een samenvatting van het interview is opgenomen in het rapport (pag 91-93) en geef ik hieronder weer. Hoewel ik me destijds niet realiseerde dat het gesprek op deze manier gebruikt zou worden in het rapport geeft het aardig weer hoe ik tegen geoengineering aan kijk. Het interview vond plaats in april 2012. Ik heb er een paar opmerkingen bij geplaatst. Lees verder…

Share

Climate Dialogue maakt “doorstart”

Climate Dialogue, het internationale discussieplatform dat in november 2012 gelanceerd werd door KNMI, PBL en mijzelf, maakt in 2014 een “doorstart”. Dat is afgelopen donderdag besloten in de Tweede Kamer, nadat een meerderheid in de kamer instemde met een amendement van VVD-kamerlid Remco Dijkstra. Ik gebruik hier het woord doorstart tussen aanhalingstekens omdat Climate Dialogue officieel nooit gestopt is. Actieve bezoekers van klimaatblogs zullen echter opgemerkt hebben dat er sinds afgelopen zomer weinig activiteit is geweest op de site en dat het ook daarvoor niet altijd even soepel verliep.

De stilte van de afgelopen maanden is vrij eenvoudig te verklaren. Het budget was op. De bijdrage vanuit de instituten valt dan eigenlijk automatisch weg. Voor mij als freelancer was de ontstane situatie behoorlijk frustrerend. Ik kon proberen de site aan de gang te houden, maar zonder garantie op betaling. In september bleek ook nog eens dat het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) Climate Dialogue niet begroot had voor 2014. De enige mogelijkheid die ons toen nog restte was proberen de politiek ervan te overtuigen dat Climate Dialogue belangrijk genoeg is om tenminste nog een jaar te steunen. Dat hebben met name Theo Wolters en ik de afgelopen tijd gedaan.

Een logische plek om te starten was de VVD. Climate Dialogue is immers voortgekomen uit een motie van VVD-kamerlid Helma Nepperus.  Remco Dijkstra heeft als VVD-kamerlid klimaat in zijn portefeuille. Daarnaast heb ik de PvdA benaderd. Hen heb ik er vooral op gewezen dat Diederik Samsom in een vroeg stadium achter Climate Dialogue is gaan staan (hij en René Leegte van de VVD traden toe tot onze Board of Recommendation). Dijkstra heeft vervolgens een amendement ingediend bij de begroting van I&M om alsnog Climate Dialogue te begroten.

Ondertussen liet staatssecretaris Mansveld van I&M een externe evaluatie doen van Climate Dialogue door de Griekse sociaal wetenschapper Eleftheria Vasileiadou van de VU. Zij interviewde de meeste betrokkenen de afgelopen tijd en ze benaderde ook alle discussianten. Haar evaluatie is op 4 december door I&M naar de kamer gestuurd met een begeleidende brief. De brief luidt als volgt: Lees verder…

Share

Spreekt Mansveld zichzelf graag tegen?

NU.nl publiceert vandaag een lang interview met Wilma Mansveld, die dinsdag zal afreizen naar Warschau voor de jaarlijkse klimaattop. Mansveld is vol goede wil om er iets van te maken in Warschau maar ik kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat ze de zaken nog niet helemaal helder op een rijtje hebben. Het kan natuurlijk aan de uitwerking van de journalist liggen (nooit uitgesloten) maar meerdere keren in het gesprek lijkt Mansveld zichzelf tegen te spreken.

Zo vraagt de journalist of wat haar betreft de afspraken juridisch bindend gemaakt moeten worden. Mansveld zegt dan:

“Juridisch bindend is ingewikkeld. We moeten eerst met zijn allen een inbreng leveren en afspreken hoe we dat waarderen. Daarna moet gekeken worden of we de ambities kunnen ophogen en in hoeverre we dat juridisch bindend moeten maken.”
“Amerikanen schieten in de stress als er juridisch dingen worden vastgelegd. Dat schrikt af.”

De journalist vraagt dan of de top dan niet erg vrijblijvend wordt waarop Mansveld antwoord:

“Nee, aan het einde moeten we wel zorgen dat iedereen de afspraken nakomt.”

Hoe dan?
“Door de doelstellingen wel zo veel mogelijk juridisch bindend te maken of in politieke besluiten vast te leggen.”

Huh? Dus eerst is juridisch bindend maken ingewikkeld en Amerika schiet er van in de stress. Twee tellen later moet vrijblijvendheid voorkomen worden door “doelstellingen zoveel mogelijk juridisch bindend” te maken. Lees verder…

Share

Roy Spencer: ocean warming suggests climate sensitivity of 1.3 degrees

Roy Spencer and his colleague Danny Braswell have a new paper out claiming that climate sensitivity is very, very low: 1.3 degrees Celsius. Remember, the recently published WGI report of AR5 gave a range for Equilibrium Climate Sensitivity (ECS) of 1.5-4.5 and for the first time in its history IPCC did not give a best estimate for ECS. So Spencer’s new estimate lies outside the lower boundary of the IPCC AR5 range.

In the last report in 2007 their best estimate was 3 degrees Celsius. An ECS of 1.3 C by the way is very close to the theoretical radiative effect of a doubling of CO2 so it suggests that the positive feedbacks (mainly water vapor and clouds) that produce the 3 degrees of warming in GCMs are not taking place in the real climate.

Readers of this blog are probably aware that in the past year or so there have been a number of papers claiming that ECS is relatively low (between 1.5 and 2 C) based on observational data (Ring et al, Lewis, Aldrin et al, Otto et al, Masters). These studies use our best observational data for the period 1850-2013 (change in global average temperature, change in total forcing, change in ocean heat content). In doing this in practice they assume almost all the warming since 1850 is due to humans, for the simple reason that available forcing estimates for the sun over this period are very small. Note: these studies do take the recent “extra” heat in the oceans into account and therefore do not conflict with the recently popular hypothesis that try to explain the standstill in warming with heat going into the deep oceans.

Spencer and Braswell use a different period (1955-2010) and a different method than the above mentioned studies. They do use the same numbers for the total forcing though and the main reason their estimate for ECS is even lower is that part of their warming is “explained” by El Niño and La Niña events. They use a very simple 1D model and then look for the best parameter settings to describe the warming of the oceans in the period 1955-2010.

Lees verder…

Share

IPCC: decision about AR6 delayed until 2015

IPCC just published a press release about the meeting in Georgia this week. The press release suggests that a decision about having an AR6 or not is at least delayed until the first quarter of 2015:

Future work of the IPCC
At the conclusion of each assessment cycle, the IPCC generally reflects on the report preparation process and draws lessons for the IPCC’s future work programmes and processes. The 37th Session formed a Task Group on the future work of the IPCC, agreed on its terms of reference and asked it to prepare a report presenting options and/or recommendations for the 41st Session of the IPCC to be held in the first quarter of 2015, in time for the expected election of a new IPCC Bureau.
This Task Group will be chaired by New Zealand and Saudi Arabia and will consider the future products of the IPCC; the appropriate structure and modus operandi for the production of these IPCC products; and ways to ensure enhancement of the participation and contribution of developing countries in the future work of the IPCC.
Among other work, the 37th Session reviewed the progress by its Working Groups on the preparation of the Fifth Assessment Report and related outreach activities, as well as programme and budget matters.

 

Share

Opmerkelijk: Richard Tol in Trouw Duurzame 100

De opmerkelijkste naam in de Trouw Duurzame 100 dit jaar is Richard Tol. Hoewel ik geenszins zou willen beweren dat Tol tegen ‘duurzaamheid’ zou zijn (whatever that may be) is hij wars van het ideologisch redeneren waar het merendeel van de genomineerden last van hebben. Zo is Tol een fel tegenstander van subsidies voor windenergie en gelooft hij dat windenergie nooit rendabel zal worden.

Hieronder een greep uit de opiniestukken die hij de afgelopen jaren schreef. Diverse heb ik doorgeplaatst op deze blog:

http://richardtol.blogspot.nl/2012/09/windenergie-brengt-zijn-geld-nooit-op.html

http://www.staatvanhetklimaat.nl/2013/07/27/tol-energieakkoord-is-log-tienjarenplan-met-subsidies-voor-bevriende-ondernemers/

http://www.staatvanhetklimaat.nl/2012/07/05/milieutop-is-oefening-in-vruchteloos-debatteren/

http://www.staatvanhetklimaat.nl/2012/06/20/richard-tol-groene-groei-is-een-loze-belofte/

http://www.staatvanhetklimaat.nl/2012/05/26/richard-tol-klimaatcircus-moest-maar-eens-ophouden/

 

Share

AR5 gives no best estimate for climate sensitivity; breaks with a long tradition; good news is hidden from policy makers

One of the most surprising things in the just released SPM is the absence of a best estimate for climate sensitivity. The SPM now says this:

The equilibrium climate sensitivity quantifies the response of the climate system to constant radiative forcing on multi-century time scales. It is defined as the change in global mean surface temperature at equilibrium that is caused by a doubling of the atmospheric CO2 concentration. Equilibrium climate sensitivity is likely in the range 1.5°C to 4.5°C (high confidence), extremely unlikely less than 1°C (high confidence), and very unlikely greater than 6°C (medium confidence)16. The lower temperature limit of the assessed likely range is thus less than the 2°C in the AR4, but the upper limit is the same. This assessment reflects improved understanding, the extended temperature record in the atmosphere and ocean, and new estimates of radiative forcing. {TFE6.1, Figure 1; Box 12.2}

16 No best estimate for equilibrium climate sensitivity can now be given because of a lack of agreement on values across assessed lines of evidence and studies.

So from a footnote we have to learn that no best estimate “can now be given because of a lack of agreement on values across assessed lines of evidence and studies”. How strange this is. Climate sensitivity is one of the most important parameters. It determines largely how much warming we can expect. If there is lack of agreement between different methods/studies, we want to know all about it. However, apart from this footnote, the SPM is silent about it. Hopefully the full report, which will be released on Monday, will give all the details.

Tradition
Ever since the Charney report in 1979, national and international reports about climate have given a best estimate for climate sensitivity. So to speak in IPCC terminology, it is unprecedented not to give one.

In most reports of the past several decades the best estimate was 3°C with a range of 1.5 to 4.5°C. Only in the first two IPCC reports the best estimate was 2.5°C. But a best estimate was always given. What made it so much more difficult this time that IPCC felt it was impossible to give one?

Good news
Here is my best guess. It is true that more methods are now available to estimate climate sensitivity. Traditionally the models (GCMs) had most weight in the value of climate sensitivity. However since early this century it has become possible to estimate climate sensitivity from observations as well. The method is very simple: one only needs the total amount of forcing increase, ocean heat energy increase and temperature increase between two periods. Several papers/letters have done this in the last year (Aldrin et al, Ring et al, Lewis, Otto et al) and they all conclude that climate sensitivity is somewhere between 1.5°C and 2°C.

This is really good news! Our climate definitely seems to be less sensitive than we thought for a long time. The range for climate sensitivity based on these observations is also much more constrained, somewhere between 1.2°C and 2.6°C. Note that the lower bound of this range falls outside the likely range that the SPM now gives of 1.5°C to 4.5°C.

The main reason that climate sensitivity has come down so dramatically is not the slowdown. It’s the fact that estimates for aerosol cooling have come down considerably since AR4 and as a result the total increase in anthropogenic forcing has increased considerably in only a few years. This was mentioned in the SPM:

The total anthropogenic RF for 2011 relative to 1750 is 2.29 [1.13 to 3.33] W m−2 (see Figure SPM.5), and it has increased more rapidly since 1970 than during prior decades. The total anthropogenic RF best estimate for 2011 is 43% higher than that reported in AR4 for the year 2005. This is caused by a combination of continued growth in most greenhouse gas concentrations and improved estimates of RF by aerosols indicating a weaker net cooling effect (negative RF). {8.5}

Now with considerably more forcing and no temperature increase, climate sensitivity has to come down! There is no other possibility. It is the only logical consequence. Unless…much more heat went into the ocean. Now the recent observationally based estimates for climate sensitivity take this into account. The increase of heat in the ocean is just by far not enough to compensate for the huge increase in the forcing.

Now why didn’t IPCC bring us this good news?
IPCC reports rely for a large part on the climate models. All the claims about the future are fully or partly based on the GCMs. These models are also used to determine climate sensitivity. Now here comes the problem. The climate sensitivity of the CMIP5 models (used for AR5) is on average 3°C. Real world observations however indicate climate sensitivity is much lower, between 1.5°C and 2°C. Admitting that these observationally based estimates are more reliable, would be like admitting that the models are less reliable. This would then question all the projections that are mentioned in AR5.

That models are (probably) too sensitive for greenhouse gases is becoming clear already when we are looking at the recent past. Not at the slowdown of 15 years, no a full climatic period of 34 years. This was very well explained in Steve McIntyre’s latest blog article two minutes to midnight where he showed that over the period 1979-2013 models on average warm up 50% faster than the real climate.

The IPCC had an impossible task this week. Their models were already ‘disproven’ by the real climate before the report came out. They have been unable to explain why models warmed up 50% more than the observations show. And they couldn’t be fully transparant about this because then the report would be regarded as outdated at the moment of publication, including al their projections.

So they did the smartest thing they could do given the circumstances, avoid this very difficult issue by not giving a best estimate for climate sensitivity.

At the end of the press conference when co-chair Thomas Stocker was asked why they mentioned the 15 year slowdown at all if they think it was unimportant, he answered that IPCC wants to deal with difficult questions. However they avoided a much more crucial and difficult issue, climate sensitivity, and by doing this they left the policy makers in the dark.

 

Share

IPCC report: Global warming slowdown sparks new debate

I was interviewed by Skype yesterday by Jon Laurence of The Telegraph. The interview is now up at their website. Their introduction:

Science writer Marcel Crok says the 15-year slowdown in the expected rate of global warming shows the climate of the planet “is much less sensitive then we thought”.

The world’s foremost authority on the greenhouse effect, the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), will release its most comprehensive study to date on Friday in Stockholm.

The report is expected to say that the IPCC is now 95 per cent sure that humans are to blame for climate change, up from 90 per cent in 2007.

However, there has been a slowing in warming since 1998. The panel is expected to say this was caused by a temporary cooling cycle in the weather system and lower-than-expected solar activity.

Science writer Marcel Crok argues the Earth’s climate sensitivity – the estimate of how much the Earth’s climate will warm in response to the increased greenhouse effect – is less affected by human activity than the mainstream science community believes.

“Right now there is not really a good explanation for the slowdown, and this is really refreshing for the international debate because suddenly even mainstream climate scientists start to disagree with each other.

Note: I did not say that the lower climate sensitivity is due to the 15 year slowdown. The pause has not much influence yet on our observational estimates of Equilibrium Climate Sensitivity (ECS). This was shown for example in the Otto et al letter where the ECS for the most recent decade was slightly higher than for earlier decades (due to a more efficient heat uptake in the oceans). I did say that the slowdown is largely unexplained so far and that are currently many hypotheses around.

 

Share

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list