AR5 gives no best estimate for climate sensitivity; breaks with a long tradition; good news is hidden from policy makers

One of the most surprising things in the just released SPM is the absence of a best estimate for climate sensitivity. The SPM now says this:

The equilibrium climate sensitivity quantifies the response of the climate system to constant radiative forcing on multi-century time scales. It is defined as the change in global mean surface temperature at equilibrium that is caused by a doubling of the atmospheric CO2 concentration. Equilibrium climate sensitivity is likely in the range 1.5°C to 4.5°C (high confidence), extremely unlikely less than 1°C (high confidence), and very unlikely greater than 6°C (medium confidence)16. The lower temperature limit of the assessed likely range is thus less than the 2°C in the AR4, but the upper limit is the same. This assessment reflects improved understanding, the extended temperature record in the atmosphere and ocean, and new estimates of radiative forcing. {TFE6.1, Figure 1; Box 12.2}

16 No best estimate for equilibrium climate sensitivity can now be given because of a lack of agreement on values across assessed lines of evidence and studies.

So from a footnote we have to learn that no best estimate “can now be given because of a lack of agreement on values across assessed lines of evidence and studies”. How strange this is. Climate sensitivity is one of the most important parameters. It determines largely how much warming we can expect. If there is lack of agreement between different methods/studies, we want to know all about it. However, apart from this footnote, the SPM is silent about it. Hopefully the full report, which will be released on Monday, will give all the details.

Tradition
Ever since the Charney report in 1979, national and international reports about climate have given a best estimate for climate sensitivity. So to speak in IPCC terminology, it is unprecedented not to give one.

In most reports of the past several decades the best estimate was 3°C with a range of 1.5 to 4.5°C. Only in the first two IPCC reports the best estimate was 2.5°C. But a best estimate was always given. What made it so much more difficult this time that IPCC felt it was impossible to give one?

Good news
Here is my best guess. It is true that more methods are now available to estimate climate sensitivity. Traditionally the models (GCMs) had most weight in the value of climate sensitivity. However since early this century it has become possible to estimate climate sensitivity from observations as well. The method is very simple: one only needs the total amount of forcing increase, ocean heat energy increase and temperature increase between two periods. Several papers/letters have done this in the last year (Aldrin et al, Ring et al, Lewis, Otto et al) and they all conclude that climate sensitivity is somewhere between 1.5°C and 2°C.

This is really good news! Our climate definitely seems to be less sensitive than we thought for a long time. The range for climate sensitivity based on these observations is also much more constrained, somewhere between 1.2°C and 2.6°C. Note that the lower bound of this range falls outside the likely range that the SPM now gives of 1.5°C to 4.5°C.

The main reason that climate sensitivity has come down so dramatically is not the slowdown. It’s the fact that estimates for aerosol cooling have come down considerably since AR4 and as a result the total increase in anthropogenic forcing has increased considerably in only a few years. This was mentioned in the SPM:

The total anthropogenic RF for 2011 relative to 1750 is 2.29 [1.13 to 3.33] W m−2 (see Figure SPM.5), and it has increased more rapidly since 1970 than during prior decades. The total anthropogenic RF best estimate for 2011 is 43% higher than that reported in AR4 for the year 2005. This is caused by a combination of continued growth in most greenhouse gas concentrations and improved estimates of RF by aerosols indicating a weaker net cooling effect (negative RF). {8.5}

Now with considerably more forcing and no temperature increase, climate sensitivity has to come down! There is no other possibility. It is the only logical consequence. Unless…much more heat went into the ocean. Now the recent observationally based estimates for climate sensitivity take this into account. The increase of heat in the ocean is just by far not enough to compensate for the huge increase in the forcing.

Now why didn’t IPCC bring us this good news?
IPCC reports rely for a large part on the climate models. All the claims about the future are fully or partly based on the GCMs. These models are also used to determine climate sensitivity. Now here comes the problem. The climate sensitivity of the CMIP5 models (used for AR5) is on average 3°C. Real world observations however indicate climate sensitivity is much lower, between 1.5°C and 2°C. Admitting that these observationally based estimates are more reliable, would be like admitting that the models are less reliable. This would then question all the projections that are mentioned in AR5.

That models are (probably) too sensitive for greenhouse gases is becoming clear already when we are looking at the recent past. Not at the slowdown of 15 years, no a full climatic period of 34 years. This was very well explained in Steve McIntyre’s latest blog article two minutes to midnight where he showed that over the period 1979-2013 models on average warm up 50% faster than the real climate.

The IPCC had an impossible task this week. Their models were already ‘disproven’ by the real climate before the report came out. They have been unable to explain why models warmed up 50% more than the observations show. And they couldn’t be fully transparant about this because then the report would be regarded as outdated at the moment of publication, including al their projections.

So they did the smartest thing they could do given the circumstances, avoid this very difficult issue by not giving a best estimate for climate sensitivity.

At the end of the press conference when co-chair Thomas Stocker was asked why they mentioned the 15 year slowdown at all if they think it was unimportant, he answered that IPCC wants to deal with difficult questions. However they avoided a much more crucial and difficult issue, climate sensitivity, and by doing this they left the policy makers in the dark.

 

Share

25 comments to AR5 gives no best estimate for climate sensitivity; breaks with a long tradition; good news is hidden from policy makers

  • [...] gaat dan uitleggen wat er echt opzienbarend is aan het nieuwe IPCC rapport. Of lees het alvast op staatvanhetklimaat.nl. AR5 maakt een hype van het feit dat er nu niet 90 maar 95% zekerheid dat de mens de aarde opwarmt. [...]

  • Earthling

    It’s quite understandable that “good news is hidden from policy makers,” because truth wouldn’t help the catastrophist cause.

  • MJFriesen

    Interesting – I’m just learning about ECS and the other acronyms. I understand that there are 2 important parameters: ECS (which you discuss above), and TCR.

    They admit there is “no best estimate” for ECS because of the lack of agreement of the value (I assume this is because important papers have been released, but this was after the AR5 deadline, so they can’t use the most recent research directly in AR5 even though they know it is there).

    What about TCR? Is there an AR5 *best estimate* of TCR or do they also withdraw a best estimate TCR statement? Thanks for wading through the SPM – I will read it sometime but probably not today!

  • Hugo Matthijssen

    De tijd die het IPCC zo wint maakt dat Nederland doorgaat met het ingezette “klimaatbeleid”.
    De wereldredders gaan er nog harder tegen aan.
    Het effect zal duidelijk zijn mondiaal nog veel meer miljarden de mist in en de echte problemen worden vergeten.

  • Fulco

    Het IPCC is volledig gefixeerd op het standpunt te bewijzen dat wij verantwoordelijk zijn voor de klimaat opwarming. Dit levert het IPCC geen windeieren aangezien hun budget is gestegen van 180 miljoen naar enkele miljarden euro’s. Dit is ook de reden waarom het rapport van het IPCC een politiek rapport is en geen wetenschappelijk rapport. Het dient namelijk maar een doel; het spekken van de eigen kas.
    Waar gaat het rapport mis:
    1) De uitkomst staat al vast.
    2) Natuurlijke variaties over een tijdsbestek van meer dan 30 jaar worden vergeten.
    3) Externe factoren zijn per decreet uitgesloten.
    4) Kritische geluiden worden gesmoord.
    5) Geen enkel model model komt ook maar in de buurt van de waargenomen trends.
    Kortom het wordt tijd dat de wetenschap terug keert naar zijn roots.
    Laten we nu eerst eens uitzoeken wat er nu toe doet en wat niet, zonder het belerende vingertje te hanteren zoals ik zo vaak in deze hoek bespeur. Het is geen kerk!.
    Wetenschap is geen consensus maar een wisselend speelveld van hypotheses en meetwaarden die allen dienen te worden getoetst, getoetst en nogmaals te worden getoetst met
    maar een doel: een beter begrip van wat er gebeurd. Hierin zijn de kritische geluiden het aller belangrijkst, die brengen ons namelijk op nieuwe inzichten.
    Een ding is inmiddels wel duidelijk, van het klimaat weten wij nog te weinig om ook maar enig zinnige voorspelling te doen.

  • G.Deckzeijl

    Laat ik over één ding heel duidelijk zijn:
    Het klimaat is niet maakbaar.
    Alle info via 39, 40 en 41 van de volgende link:
    http://tinyurl.com/agecgpm
    Schaliegas-info + de docu’s Gasland en Gasfieber:
    http://tinyurl.com/ktp45n6

  • David Brewer

    “No best estimate for equilibrium climate sensitivity can now be given because of a lack of agreement on values across assessed lines of evidence and studies.”

    It was precisely to meet this type of situation that the Inter-Academy Council review of the IPCC [http://reviewipcc.interacademycouncil.net/report.html] recommended that:

    “All Working Groups should use the qualitative level-of-understanding scale in their Summary for Policy Makers”.

    If the IPCC had followed this recommendation, they would have admitted that the level of understanding of climate sensitivity is not high, with different approaches giving different answers. To meet this type of situation the IAC recommended that:

    “Authors should indicate the basis for assigning a probability to an outcome or event (e.g., based on measurement, expert judgment, and/or model runs).”

    If the IPCC had followed this recommendation, they would have explained that measurement-based estimates give high probability to low sensitivity, whereas model runs give high probability to high sensitivity. That would have alerted real scientists to the fact that observations were casting doubt on models.

    And of course it’s the models that provide the projections, so this also means that the projections are too high, if observations-based estimates of sensitivity are correct.

    The IPCC’s disregard of IAC recommendations is doing a disservice to science.

  • Rob

    Met andere woorden , Ze hebben geen idee wat de toekomst gaat brengen. Dit heeft niets te maken met wetenschap maar alles met macht. Hoop dat deze winter niet bitter koud wordt want veel gezinnen zijn aan het eind van hun latijn en zullen moeten kiezen tussen of eten of verwarming. Deze onzin gaat levens kosten en misschien is dat wel hun doel. Wat betreft de ijsberen de pinguïns en het poolijs die doen het prima.

  • Elmar Veerman

    Beste Marcel,

    Volgens mij vergeet je een aantal belangrijke zaken. Het gaat hier om equilibrium climate sensitivity, dus de evenwichtssituatie als het CO2-gehalte lang stabiel zou blijven. Het duurt eeuwen voordat die situatie bereikt is. En:
    1. Als het CO2-gehalte van de atmosfeer stijgt, stijgt de temperatuur niet meteen mee, met name door de koelende werking van de oceanen. Daardoor stijgt ook het gehalte waterdamp, een sterk broeikasgas, niet onmiddellijk mee, maar uiteindelijk gaat dat wel omhoog doordat warmere lucht meer waterdamp vasthoudt. De totale radiative forcing die bij een bepaald CO2-gehalte hoort, stijgt dus nog met de jaren. En dus kan de klimaatgevoeligheid een stuk hoger uitpakken dan jij veronderstelt.
    2. Die geleidelijk hogere temperatuur zorgt ook voor steeds minder sneeuwbedekking op land en minder ijs op zee. En dat versterkt de opwarming plaatselijk dramatisch, doordat donkere oppervlakken meer zonnestraling absorberen dan sneeuw of ijs. Ook dat zorgt ervoor dat het uiteindelijke effect van een bepaalde CO2-concentratie groter is dan de radiative forcing die je nu ziet.
    3. Boven de 2 graden opwarming is de verwachting dat de natuur van CO2-sink verandert in een CO2-producent. Oceaanwater neemt dan minder CO2 op, vegetatie gaat achteruit en zoals je weet zijn er grote permafrostgebieden die nu al in de zomer smelten, waaruit veel CO2 en methaan ontwijkt. Dat heeft in theorie allemaal geen invloed op de ECS, want het verhoogt de CO2-concentratie en daarbij hoort dan een hogere temperatuur. Maar het is voor de praktijk uiteraard wel van belang. 600 ppm CO2 in 2050 kan zonder verdere uitstoot door mensen best 700 ppm in 2080 betekenen (pin me niet op de exacte getallen vast, gaat om het idee).

  • Marcel Crok

    @Elmar Veerman
    Je kunt een goede schatting van de ECS krijgen uit observaties als je de warmte die in de oceanen gaat zitten meeneemt in je berekening: ECS = F2× ΔT / (ΔF − ΔQ)
    waarbij ΔF de toegenomen forcing is en ΔQ de toegenomen energie in de oceanen.
    Je kunt alle relevante getallen uit de SPM halen en zelf het sommetje maken.
    Als feedbacks zo belangrijk zijn zouden we dat na 1,5 eeuw toch wel eens mogen merken?
    Natuurlijk kunnen er in de toekomst nieuwe feedbacks een rol gaan spelen (zoals Guido’s koolstof-feedback) maar dat blijft op dit moment wel speculeren.
    Vooralsnog is de boodschap van ons huidige klimaat: ik ben tamelijk ongevoelig voor broeikasgassen.
    Prachtig nieuws!
    Marcel

  • Marcel Crok

    @Fulco
    “Dit levert het IPCC geen windeieren aangezien hun budget is gestegen van 180 miljoen naar enkele miljarden euro’s.”

    Dit is nieuw voor mij; wat is je bron hiervoor?
    M

  • Marcel Crok

    @MJFriesen
    No, they mentioned the relevant papers about ECS and TCR in the report in Ch 10. These papers were published before the deadline of 31 July. The problem is that these new estimates are quite low (between 1.5 and 2°C while the models still have an ECS of 3 on average. So they preferred to dodge the issue by not giving a best estimate.

    They didn’t give a best estimate for TCR as well, only a range of 1 to 2.5. Best estimates for TCR based on observations are 1.3 or 1.4. Models are higher, 1.8 or so.

    Marcel

  • Marcel Crok

    @David Brewer
    Very good points with regards to the IAC; I wonder if there will be an official response of the IAC one day and what it will be.
    M

  • [...] jaar vaak tegen op verschillende blogs en in krantenberichten in binnen- en buitenland (zie bijv. hier, hier, hier of hier). Een heuse hype, op WUWT alleen al zijn er dit jaar tientallen posts aan [...]

  • Rob

    Kan mij iemand uitleggen hoe warmte zich kan verstoppen in de diepte van de oceanen? Tot voor kort waren de Polen de plaats waar we de opwarming duidelijk zouden zien. Het was de kanarie in de koolmijn. Jammer maar de natuur werkt daar niet aan mee en moest men dus een oplossing vinden. Wat zou de ideale plaats zijn om iets te verstoppen, een plaats waar nooit iemand komt waar de leek dus geen waarnemingen kan doen en moet vertrouwen op wetenschapper. Het Argo-project heeft echter geen greintje opwarming gevonden, zelfs een lichte afkoeling. Gelukkig maar want het zou een ramp zijn voor het leven rond de Hydrothermale bronnnen op de bodem van de oceaan met temperaturen die tot 400ºc kunnen oplopen.

  • Fulco

    Marcel,

    Ik heb ooit eens een artikel gelezen over de inkomsten van het IPCC. Ik kan dat artikel helaas niet meer terug vinden. Wel is bekend dat alleen de VS al 13 miljoen dollar bijdraagt aan het IPCC. Verder is de financiering van het IPCC moeilijk te achterhalen. Ik trek mijn opmerking dus voorlopig terug. Feit blijft wel dat net zo als bij het Heartland instituut de belangenverstrengeling blijft.
    Mijn overige opmerkingen blijven staan overigens.

  • Fulco

    Rob

    Water is een slechte warmte geleider, het duurt dus heel lang voordat warmte door geleiding de bodem bereikt. Het moet dus gebeuren daar waar water afzinkt naar de bodem door dat het bovenste deel een hogere soortelijke massa heeft, dit is nu juist bij de polen het geval maar daar is het oppervlaktewater erg koud. Ik weet nog uit mijn tijd dat ik een vakantiecursus bij het NIOS deed dat het water op de bodem van het Afrika bekken daar al meer dan 5000 jaar verbleef.

    Ik weet voor bijna 95% zeker dat de invloed van CO2 op ons klimaat door het IPCC te hoog wordt ingeschat. Maar als je dat tot het bittere eind wilt volhouden dan zal je wichelroede wetenschap moeten gaan bedrijven. Daarom ben ik zeer geïnteresseerd in wat bijvoorbeeld de laboratorium experimenten van Svensmark gaan opleveren. Wat is nu echt de invloed van de zon en het nabije heelal op ons klimaat.

  • Rob

    Fulco

    Het is mij duidelijk hoe koud water de bodem bereikt maar ik begrijp niet hoe warm water dat lukt. Door de lagere soortelijke massa moet dat impossible zijn. Het is natuurlijk mogelijk dat dankzij Tom Cruise ze dat uiteindelijk toch gelukt is.
    Weten we al of de USA de financiering van het IPCC heeft stop gezet doordat de begrotingslimiet is bereikt ?

  • Rob

    GISS

    Due to the lapse in federal government funding, this website is not available.
    We sincerely regret this inconvenience.

    http://notice.usa.gov/

  • @Rob, verticale menging van oceaanwater vindt plaats door twee zaken: temperatuurverschillen en verschillen in zoutgehalte. Water heeft zijn grootste dichtheid bij een temperatuur van bijna 4 °C (bij 1 atmosfeer). Dat betekent dat water van die temperatuur door zijn grotere dichtheid ‘naar beneden zakt’ in water dat kouder is. De tweede factor, het zoutgehalte, is op dezelfde leest geschoeid: water met veel zout is zwaarder (=hogere dichtheid) dan water met weinig zout. Er ontstaat zo een reusachtige verticale pomp die oceaanwater op bepaalde plekken naar 4 km diepte pompt: de thermohaline circulatie. Een van die plekken is gelegen tussen IJsland en Groenland.

  • Rob

    @Rob de Vos, bedankt. In beide gevallen hebben we dus te maken met afkoeling. Relatief warm water wat afkoelt tot 4ºc en naar de diepte zakt waarna er weer nieuw relatief warm water wordt aangevoerd dat afkoeld tot 4ºc en naar de diepte zakt etc . Of factor twee zeeijs vorming .Het water wat zo in de thermohaline circulatie wordt opgenomen blijft echter honderden jaren op de bodem van de oceanen en kan dus geen invloed uitoefenen op het huidige klimaat. Met andere woorden, het thermohaline circulatie water dat nu weer aan de oppervlakte komt stampt naar alle waarschijnlijkheid uit de MWP.

  • [...] WGI report of AR5 gave a range for Equilibrium Climate Sensitivity (ECS) of 1.5-4.5 and for the first time in its history IPCC did not give a best estimate for ECS. So Spencer’s new estimate lies outside the lower [...]

Geef een reactie

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list