15 jaar geen opwarming

HadCrut4 wereldgemiddelde temperatuur

Collega David Whitehouse van de Britse Global Warming Policy Foundation (GWPF) bericht vandaag dat de Britse Met Office/Hadley Center en de Climate Research Unit eindelijk de langverwachte HadCrut4-data geactualiseerd hebben. Met 2011 erbij is er geen opwaartse trend sinds 1997, zie de grafiek hierboven die gemaakt is door de GWPF. Dat betekent dat de stagnatie van de mondiale temperatuur nu vijftien jaar duurt.

Dat is geen cherry picking legt Whitehouse in zijn stukje uit. Je begint gewoon aan het eind en gaat net zo lang terug totdat er een opwaartse trend is. Dat is dus in het geval je in 1996 zou starten.

Het zestiende jaar zonder opwarming (2012) zit er ondertussen aan te komen. Deze zomer leek het er even op dat we op een El Niño afstevenden maar zoals blogger Luboš Motl vandaag op zijn blog bespreekt lijkt de El Niño van de baan. Daarmee zou ook 2013 wel eens geen recordjaar kunnen worden en dan zitten we op 17 jaar. Laat dat nou net het aantal jaar zijn dat volgens Ben Santer, een prominente mainstream klimaatwetenschapper, nodig is om het antropogene klimaatsignaal van de ruis (het grillige weer) te onderscheiden.

We leven in interessante tijden.

Share

51 comments to 15 jaar geen opwarming

  • Elmar Veerman

    Intussen hoopt de warmte zich op in de oceanen. Het komt er waarschijnlijk volgend jaar voor een deel uit, als El Nino toeslaat. Dan sneuvelt het wereldwarmterecord. Zonder El Nino nog even niet. Maar het is natuurlijk onzin dat 17 jaar geen opwarming in de atmosfeer zou betekenen dat er geen antropogeen klimaatsignaal is, zoals jij suggereert. Dat signaal zit in de zee. Voorlopig.

  • Marcel Crok

    Hi Elmar,
    wat ben je er altijd als de kippen bij als ik een bericht online zet, petje af :)
    Oceaanoppervlak zit bij deze dataset inbegrepen, dus die vlag gaat niet op. Het ARGO-netwerk laat met veel pijn en moeite wel wat toename van Ocean Heat Content zien, maar veel is het niet. De zeespiegel steeg wel in deze periode, maar ook dat zwakt de laatste jaren wel wat af, hoewel er nog steeds een stijging is, zie http://www.worldclimatereport.com/index.php/2012/09/10/sea-level-acceleration-not-so-fast/
    Marcel

  • Roberto R.

    Beste Marcel, na vele jaren deze discussie te volgen, komt men eindelijk af met een bewijs! Eindelijk. Ik heb in het verleden een heleboel artikels gelezen (onder meer op http://www.klimaatfaude.info en http://www.klimatosoof.nl, maar de hypothese echt hard maken, dat konden de wetenschappers niet. Ik ben uitermate verheugd met de uitslag van dit rapport.
    De kunst zal er nu in bestaan om de politiek en heel het klimaatcircus dat zich stevig geworteld en gesettled heeft in het politiek-correcte denken en de mainstreamgedachte bij jan modaal (allerhande documentaires, actiegroepen die zich inzetten voor het terugdringen van de CO2-uitstoot), de laatste decennia, van het tegendeel te bewijzen, zodat onze economie niet krampachtig meer wordt gestuurd door allerhande pestmaatregelen (CO2-restricties, uitstootrestricties, die belachlijke CO2 handelsrechten, …) en pestbelastingen die het leven soms tot een hel kunnen maken. De grote uitdaging zal nu zijn: hoe kunnen we een zogezegd self fulfillede “wetenschap” ertoe aanzetten hun fouten te erkennen en de politiek de juiste informatie te geven, zodat de teugels weer wat losser kunnen gehouden worden, en de mensen en de economie terug kunnen ademen.

    Het zijn, zoals je zegt, inderdaad interessante tijden.

  • Guido

    Absoluut interessant en geen klimaatmodel heeft dit ooit voorspeld. Wat trouwens ook interessant is, is dat het niet kouder is geworden terwijl de zon is gaan slapen (weer een beetje wakker geloof ik), we een decade hebben met veel La Nina’s, en de PDO op standje koud is gaan staan. Doen die natuurlijke factoren er dan niet toe, of zouden ze gecompenseerd worden door iets anders??

  • Jos Hagelaars

    Wat gek dat de getallen juist laten zien dat de trend in HadCrut4 (versie 4.1.1.0) sinds 1997 wel degelijk positief is, onderstaande getallen in °C/decennium gebaseerd op de maanddata van 1997-januari t/m 2012-augustus.
    HadCrut4: +0.05
    GISTEMP: +0.08
    NCDC: +0.04
    RSS : -0.00
    UAH: +0.09
    De laatste is volgens sommigen de meest betrouwbare dataset die er bestaat.
    Dat je op moet letten met conclusies over die trends over dergelijke korte periodes en met een fraaie El Nino piek aan het begin van de reeks, laat de UAH dataset mooi zien. Neem je de periode van 1999-januari t/m 2012-augustus geeft deze plotseling +0.14 °C/decennium. Een toename van 50% in niet meer dan 2 jaar.

    Elmar Veerman heeft volkomen gelijk om te stellen dat de warmte zich ophoopt in de oceanen. Over de periode 1955-2010 is de OHC van 0-2000 meter met 24.0×10²² J toegenomen en is de gemiddelde toename per jaar van 2000-2012 zelfs groter dan de gemiddelde toename over 1970-2012.
    Zie hier:
    http://data.nodc.noaa.gov/woa/PUBLICATIONS/grlheat12.pdf
    ftp://ftp.nodc.noaa.gov/pub/data.nodc/woa/DATA_ANALYSIS/3M_HEAT_CONTENT/DATA/basin/3month/

  • Margot Saher

    En CO2 stijgt rustig door. Maar dat dat een broeikasgas is zal wel weer een leugen van de wetenschapsmafia zijn, Roberto? En zolang het globale gemiddelde maar gelijk blijft boeite het natuurlijk niet wat er, bijvoorbeeld, in Europa gebeurt… wie heeft, om maar wat te noemen, dat zee-ijs nodig. En we kunnen er ook best op gokken dat die mislukte oogsten in de US (droogte) en UK (nattigheid) niks met menselijke verstoringen te maken hebben. Zoiets is ook lastig aan iets specifieks toe te schrijven. Nee, weg met die pest-maatregelen en dito belastingen. What could possibly go wrong?

  • Niek Rodenburg

    @Margot Saher.

    U bent zelf wetenschapper. Het sarcasme straalt van uw post af. U noemt uw collegae zelfs wetenschapsmafia. Toe maar. U moet wel een erg teleurgestelde vrouw zijn die haar droom binnen afzienbare tijd in duigen ziet vallen. Dat is meestal de reden om zo ongenuanceerd verbaal te reageren.

    U had ook inhoudelijk op het blog van Marcel kunnen reageren in plaats van anderen, die het blog van Marcel becommentariëren, verbaal de kram over de neus te halen.

  • Boels

    @Margot Saher:
    “En zolang het globale gemiddelde maar gelijk blijft boeit het natuurlijk niet wat er, bijvoorbeeld, in Europa gebeurt… wie heeft, om maar wat te noemen, dat zee-ijs nodig.”

    Is de globale temperatuur dan niet een juiste modelwaarde voor klimaatverandering?

    Welke modelwaarde zou dan wel acceptabel zijn?

  • Roberto R.

    @Margot, feit is dat men veel te veel inzoomt op fenomenen als een lokale droogte of overstromingen. Ik herinner me ooit een artikel gelezen te hebben van twee Indiase onderzoekers, en de conclusie was dat in de periode vanaf 1960 tot nu het aantal stormen, overstromingen en orkanen minder was dan de periode daarvoor.
    Elke overstroming, elke droogte is nu een reden voor de alarmisten om hun theorie en standpunt te rechtvaardigen. De realiteit is echter anders.
    Ben zelf geen wetenschapper in deze materie, maar door enorm veel te lezen, heb ik mij wel duidelijk een standpunt kunnen vormen over de door de EU in gang gezette klimaathysterie, omdat dit voor de overheden een manier is om de bevolking kort te houden en te onderdrukken. Studies laten doen door wetenschappers en eisen dat de conclusie beantwoordt aan de wensen van de studieaanvrager, dat is de feitelijke manier hoe er door de overheden subsidies en miljoenenstromen ter beschikking gesteld worden, gewoon om met deze valse conclusies de bevolking zwaar te onderdrukken en hun financieel te pijnigen. In de middeleeuwen bestonden er lijfstraffen en fysieke terreur, vandaag de dag is dat psychologische en economische terreur.

  • Lennart van der Linde

    Wellicht ook interessant is deze bijdrage vanuit Skeptical Science:
    http://www.skepticalscience.com/nuccitelli-et-al-2012.html

    Hun conclusie, zoals ook Elmar en Jos al aangaven: als je ook naar de diepere oceaan kijkt, zie je voortgaande opwarming.

  • Lennart van der Linde

    En zie ook deze paper van Hansen et al over de ‘energy imbalance’:
    http://pubs.giss.nasa.gov/abs/ha06510a.html

    Lijkt aardig overeen te komen met Nuccitelli et al. Let ook op hun conclusie over een hoge negatieve aerosol-forcing.

  • Boels

    @Lennart van der Linde:
    Nuccitelli gebruikt een periode van 5 jaar, Hansen doet het met 6 jaar.
    Santer spreekt over >=17 jaar.

    Het lijkt evident dat de periodeduur van invloed is op de resultaten.

    Wordt het dan geen appels met peren vergelijken?

  • Hans Labohm meldde mij dat onze weddenschap spannend zou worden op basi van bovenstaand bericht. Ik schreef hem het volgende antwoord dat ik graag met jullie wil delen.

    Beste Hans,

    Onze weddenschap is gebaseerd op UAH, niet op HadCRUT4. In deze database heb ik een voorsprong die bijna onmogelijk is in te halen (Als ik aanneem dat de maanden oct-dec 2012 net zo warm worden als in 2011, wat een conservatieve aanname is, dan is de periode 2010-2012 0.07 graden warmer dan in de periode 2000-2009, zie bijgaande spreadsheet).
    Ik moet toegeven dat UAH achteraf een ongelukkige keuze voor jou blijkt te zijn. Jij wilde dit graag, mijn oorspronkelijke weddenschap luidde op basis van CRU, NASA en NOAA. Maar óók in die versie sta ik voor, maar is de voorsprong beduidend minder: 0.009 graden. Als je ALLEEN kijkt naar HADCRUT4 zou het pas echt spannend zijn (want 0.0009), maar zelfs dan sta ik voor. Het gemiddelde over ALLE datasets (wat volgens mij eigenlijk de beste weddenschap zou zijn) laat een voorsprong zien van 0.026 (wederom met de aanname dat de rest van dit jaar niet bijzonder warm wordt). Ook moeilijk nog in te halen denk ik.
    Maar belangrijker dan dit alles is dat de trend sinds 1979 in ALLE reeksen ligt tussen 0.13 en 0.155 graden per decennium en dat in ALLE landreeksen het jaar 2010 warmer was dan 1998. Voor de satellieten was dit net niet het geval, maar die laten dus WEL weer een grotere opwarming zijn in het afgelopen decennium. Dit komt doordat 1998 in deze reeksen een grotere uitschieter was dan in de landreeksen.

    Groet,
    Bart.

  • Harald

    Kan iemand mij (ben geen wetenschapper maar wel kritisch) s.v.p. uitleggen waarom nota bene onze eigen overheid ons voorhoudt dat de temperatuur wel degelijk is gestegen? De één zegt dit de ander dat…..

    http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0226-Temperatuur-mondiaal-en-in-Nederland.html?i=9-54

  • Marcel Crok

    Bart, goede deal heb je gemaakt met die weddenschap. Ik zou daar nooit mee akkoord gegaan zijn. Modellen geven aan dat we 0,2 graden opwarming per tien jaar zouden moeten zien. De laatste 10-15 jaar lopen we ver achter op dat schema en ook vanaf 1980 zitten we lager. We hebben nu tien jaar een stagnatie gehad dus tussen 2010 en 2020 moet er echt een flinke opwarming komen, anders zitten we er fundamenteel naast. Een goede weddenschap zou bv kunnen zijn dat de scepticus zegt dat de opwarming in die periode kleiner dan 0,2 zal zijn en de mainstreamer dat het meer dan 0,2 zal zijn.
    Marcel

  • Marcel Crok

    Harald, er zijn meerdere manieren om er naar te kijken. Je kunt zeggen zoals ik hier doe dat er 15 jaar stagnatie is. Je kunt ook zeggen ‘het eerste decennium van deze eeuw was warmer dan het laatste decennium van de vorige eeuw’. Beide zijn waar. Partijen, zoals de overheid, die flink hebben ingezet op de dominante invloed van CO2 op het klimaat, zullen op dit moment het laatste willen benadrukken. Du moment dat er echter een nieuw jaarrecord is zullen ze alle pr-registers opentrekken om zo’n record te ‘benutten’. De wetenschap doet hier keihard aan mee, sla de persberichten van Met office er maar op na.
    Dit spel is de laatste jaren zo vaak gespeeld dat het een beetje vervelend is geworden. In dat opzicht had ik dit bericht beter niet kunnen plaatsen, want ik doe er nu zelf ook weer aan mee.
    Ik ben daarom blij dat Elmar, Jos, Lennart met de Ocean Heat Content (OHC) op de proppen komen. Roger Pielke sr heeft er vanaf een eerste publicatie in 1998 voor gepleit om OHC te gebruiken als maatstaf voor global warming of cooling. De oceanen bevatten gezamenlijk ongeveer 1000 keer zoveel energie als de atmostfeer en als er dus energie wordt vastgehouden door broeikasgassen (of door iets anders, meer instraling van de zon bv door een afname aan wolken) dan zouden we dat in de OHC moeten terugzien. Ik zal hier in een later blogartikel op terugkomen.

    Nu terug naar de mondiale temperatuur. In plaats van record roepen of stagnatie is het beter om te kijken wat we eigenlijk verwacht hadden. Blogger Lucia Liljegren heeft hier vind ik baanbrekend werk verricht door a) te analyseren wat precies de trends zijn en wat de ‘juiste’ onzekerheidsmarges eromheen zijn en b) door de simulaties van klimaatmodellen te vergelijken met deze trends en onzekerheidsmarges.
    Haar recente blogs hierover zijn ook voor mij behoorlijke pittige kost, maar ook de hoofdlijn ervan volgen is al nuttig. Zie bv:
    http://rankexploits.com/musings/2012/arima11-mc-corrected-gistemp-trends-inconsistent-with-0-2cdecade/
    Een conclusie daar is: If we model the GISTemp time series since Jan 2001, Jan 2002 or Jan 2003 through August 2012 as “trend + ARMA11 noise”, we reject the hypothesis that the true trend is 0.2C/decade with a statistical confidence of 95%.

    Ze heeft hier GISTemp gebruikt, maar aangezien HadCrut4 grotendeels dezelfde data gebruikt zal de uitkomst daar ongeveer hetzelfde zijn. Ze zegt dus: de trend sinds 2001 wijkt statistisch significant af van een opwarmingstrend van 0,2 graden Celsius (de trend die ‘voorspeld’ is door de klimaatmodellen.

    Dit soort analyses is in mijn ogen veel relevanter dan de droge constateringen dat er wel of geen trend is.

    Marcel

  • Arjan

    Het is zeker interessant. Het is mij, en andere wetenschappers natuurlijk ook wel opgevallen. Ik denk dat het zeker terecht is om te stellen dat de temperatuurstijging de afgelopen 10 – 15 jaar minder is dan verwacht. Er zijn wel veel combinaties van factoren aan te wijzen voor het feit dat de temperatuur nu minder snel stijgt, maar die zijn niet zo heel lang houdbaar meer. Ik vrees dat het aardse klimaatsysteem veel minder “linear” reageert op de stralingsforcering dan de huidige door rekenkracht beperkte modellen aangeven. Ik hoop dat het zo stabiel blijft, maar met de huidige kennis van zaken vrees ik van niet. Noem mij een doemdenker maar ik heb er geen goed gevoel bij, zeker ook niet gezien de bizarre (ook onverwachte) afname van het zeeijs en sneeuwdek op het noordelijk halfrond in de zomer. Dit heeft hele grote implicaties voor het weer op het noordelijk halfrond. Hoewel er grote onzekerheden zijn in onze kennis van het klimaatsysteem is het fysisch gezien duidelijk dat CO2 tot een stralingsforcering zal leiden (opwarming) en deze opwarming tot meer waterdamp in de atmosfeer. Nu wordt wel eens door enkelen gesteld dat meer waterdamp voor meer wolken zal zorgen en dit de opwarming zal temperen maar dat is absoluut niet duidelijk. Wolken zijn afhankelijk van relatieve vochtigheid, niet alleen de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer. Als het warmer wordt daalt de relatieve vochtigheid, en stijgt de verdamping om dit ongeveer te compenseren mits er voldoende straling aan het oppervlak is. Ook hebben wolken een opwarmend effect door hun broeikaseffect en een afkoelend effect door hun weerkaatsing van zonnestraling, stralingsforceringen/klimaatveranderingen zijn afhankelijk van niet alleen de verandering in de hoeveelheid wolken maar ook van waar de wolken aanwezig zijn en op welke hoogte. Met de huidige meetsystemen zijn deze veranderingen niet nauwkeurig genoeg te meten; en korte termijn veranderingen zeggen waarschijnlijk ook vrij weinig over de veranderingen op langere termijn. De onzekerheid in de hydrologische cyclus en aerosols en de feedbacks tussen deze twee en de stralingsforcering zorgen voor de grote range in verwachtte temperatuurstijgingen, zelfs al is de stijging van de hoeveelheid broeikassen bekend.

  • Arjan

    De toegenomen OHC ook gedurende de recente periode werkt ook niet erg geruststellend helaas.

  • Arjan

    Helaas kan ik mijn post niet aanpassen, anders had ik willen toevoegen: hoewel ik het met Marcel eens ben dat theoretisch gezien OHC een veel betere maat is voor global warming dan de oppervlakte temperatuur heeft dit ook nadelen: bijvoorbeeld OHC is veel moeilijker te meten dan de temperatuur aan het oppervlak.

  • Arjan

    @Harald: de grafieken op die pagina laten alle datapunten individueel zien. Je kan dus zelf concluderen of je vindt dat de temperatuur wel of niet gestegen is. Dit is afhankelijk van de periode waarin je kijkt. (Laatste 5 jaar, 10 jaar, 30 jaar, tot 110 jaar die zichtbaar zijn in die grafieken). Hoe korter de periode is waarin je kijkt, de groter de kans is dat de verandering die je vindt komt door de grote variatie van de temperatuur tussen de jaren.

  • Jos Hagelaars

    Hoe korter de periode is waarin je kijkt, de groter de kans is dat de verandering die je vindt komt door de grote variatie van de temperatuur tussen de jaren.

    Arjan slaat hier de spijker op de kop!
    De trend in de temperatuur over korte periodes wordt sterk beïnvloed door natuurlijke variaties, veroorzaakt door bijv. El Nino/La Nina of de zonneperiode. Deze variatie heeft een orde grootte van circa ±0.25 °C, een onderliggende trend van circa 0.16 °C/decennium kan dan gemakkelijk een decennium of zo gemaskeerd worden. De analyse van Foster en Rahmstorf is daarvoor zeer verhelderend.
    Als voorbeeld onderstaande trends over perioden van 15 jaar, gebaseerd op GISTEMP in °C/decennium:
    1973-nov t/m 1988-okt : +0.22
    1979-sep t/m 1994-aug : +0.03
    1992-mei t/m 2007-apr : +0.31
    1997-sep t/m 2012-aug : +0.06

    Was in 1994 de opwarming van de aarde gestopt en moesten we vrezen voor een nieuwe kleine ijstijd? Nee dus.
    Was de toename in 2007 dermate extreem aan het worden dat we over 50 jaar zouden gaan verschroeien? Nee dus.
    Men gebruikt met het betrekking tot het klimaat niet voor niets perioden van 30 jaar, opnieuw GISTEMP in °C/decennium:
    1970-jan t/m 1999-dec : +0.15
    1982-sep t/m 2012-aug : +0.16

    Inderdaad is dit spel de laatste jaren al vaak gespeeld en zijn er mensen en/of organisaties, zoals het GWPF, die het uitermate graag blijven herhalen, daarbij gebruik makend van zorgvuldig gekozen perioden en startpunten. Het is uitermate onzinnig om op basis van een periode van 15 jaar te roepen dat de opwarming van de aarde gestopt is. Daarbij is de trend over die periode inderdaad afgenomen, maar is het tevens zo dat deze nog altijd groter dan nul is en groter dan nul betekent ‘warmer geworden’. Daarmee heeft het Compendium voor de Leefomgeving dus gewoon gelijk. Alle andere indicatoren, de OHC of het forse massaverlies van Groenland en Antarctica, laten daarbij eveneens zien dat de opwarming van de aarde gewoon doorgaat.

  • Arjan

    @Jos, inderdaad blijkt uit het artikel van Foster en Rahmstorf dat je dit nog kan verklaren met realistische schattingen van een aantal belangrijke korte termijn invloeden op het klimaat. Ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren als dit niet meer zo is, of hoe lang dit zo blijft.. overigens is het wel zo dat die trends nog steeds lager zijn dan die van de klimaatmodellen (0.16 ipv 0.2) maar dat is wel een erg klein verschil met de klimaatmodellen, en nauwelijks hoopgevend gezien het feit dat we tegen de bovenkant van de emissiescenarios blijven zitten. Hier staat trouwens een artikel over relatieve vochtigheid in GCM’s: http://www.gfdl.noaa.gov/blog/isaac-held/2012/09/01/31-relative-humidity-in-gcms/

  • Het blijft blijkbaar populair om op basis van relatief korte termijn variaties iets proberen te beweren over een lange termijn trend.

    Volgens mij is dat onjuist:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2011/12/30/globaal-gemiddelde-temperatuur-korte-termijn-variatie-vs-lange-termijn-trend/

  • Elmar Veerman

    Hoi Marcel, nog even over je eerste reactie: ‘Oceaanoppervlak zit bij deze dataset inbegrepen, dus die vlag gaat niet op.’ Dat was mijn vlag ook niet, ik had het over de energie-inhoud van de oceanen ( en die zijn een stuk dieper dan wat ARGO kan meten).
    In de grond is het simpel. De oceaan is de thermometer van de aarde. Stijgt het peil, dan weet je dat het systeem energie heeft opgenomen. Het stijgt maar door.

  • Elmar Veerman

    (Meestal zijn het trouwens vliegers die niet opgaan…)

  • Deze tekst is bijna grappig. Eerst schrijft Marcel dat het geen cherry picking is: “Dat is geen cherry picking legt Whitehouse in zijn stukje uit.”
    Om dan uit te legen hoe hij alles heeft doorgeprobeert om op de langste periode zonder trend te komen: “Je begint gewoon aan het eind en gaat net zo lang terug totdat er een opwaartse trend is. Dat is dus in het geval je in 1996 zou starten.”

    Ook als je een computer gebruikt om optimaal kersen te plukken, blijft het kersen plukken.

    Van een journalist zou je verwachten, dat hij het nieuws in zijn context plaatst. In dit geval, zou een beeld van de langjarige temperatuurverandering de lezer veel hebben geholpen. Dan kan je met je eigen ogen zien, dat een periode zonder opwarming heel normaal is. Als wetenschapper gebruik je daarvoor statistiek om het precies kwantitatief uit te rekenen, maar ieder mens kan zien, dat deze stabiele periode niets buitengewoons is.

    Zo’n beeld kan je op Wikipedia vinden (rechtsboven):
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Opwarming_van_de_Aarde

    http://www.skepticalscience.com/graphics.php?g=47

  • Marcel Crok

    Victor,
    de CO2 is in die periode sneller gestegen dan in welke eerdere periode ook. Om die reden geven GCM’s ook die 0,2 graad opwarming per tien jaar. Het is te gemakkelijk om nu achteraf te zeggen dat ‘een periode zonder opwarming heel normaal is’. De hypothese is dat CO2 en andere broeikasgassen na pak en beet 1970 zo dominant werden dat het afkoelende effect van aerosolen niet meer voldoende is om de opwarming tegen te houden. Die kijk op de recente klimaatgeschiedenis komt serieus onder druk te staan door de huidige stagnatie.
    Hoe lang mag de stagnatie van jou nog duren voordat ie niet langer ‘normaal’ is?
    gr Marcel

  • De hypothese is dat CO2 en andere broeikasgassen na pak en beet 1970 zo dominant werden dat het afkoelende effect van aerosolen niet meer voldoende is om de opwarming tegen te houden

    De hamvraag is natuurlijk: Is dat het enige afkoelende effect?

    Ach kijk, Guido heeft eerder al het antwoord verklapt:

    Wat trouwens ook interessant is, is dat het niet kouder is geworden terwijl de zon is gaan slapen (weer een beetje wakker geloof ik), we een decade hebben met veel La Nina’s, en de PDO op standje koud is gaan staan.

    Zie ook The Escalator.

  • TINSTAAFL

    “Het blijft blijkbaar populair om op basis van relatief korte termijn variaties iets proberen te beweren over een lange termijn trend.”

    Hoe zit dat dan met die 50/100 maanden die ons nog restten om de aarde te redden (Prins Charles, Tony Blair, The Guardian en andere climatologische experts?).

    Wat steeds duidelijker wordt is het feit dat de weer-modellen er niets van bakken en dat de advocaten van de angst constant naar andere theorien moeten grijpen om de CAGW mythe levend te houden.

  • Hans Erren

    @Neven
    Wij zijn de afgelopen twintig jaar bang gemaakt met hockeystickgrafieken, bij een escalator-type opwarming is er niets schokkends aan de hand. Bovendien zijn de “correcties” op de escalalor groter dan de hele amplitude.

    Volgens Richard Tol is global warming nog tot 2075 gunstig voor de aardbewoners, en verder dan 50 jaar vooruitkijken heeft geen enkel nut, noch enige voorspellende waarde.

  • Marcel, een bezoeker van Skeptical Science schat dat de trend een onzekerheid heeft van: “Trend: 0.071 ±0.166 °C/decade (2σ), a 2σ range of -0.095 to 0.237.” Dus een trend van 0.2°C per decade past nog. En hij heeft daarbij nog niet meegerekend, dat het geen willekeurige periode is, maar één die er op is uitgezocht om geen trend te tonen.

    Een precieze berekening is moeilijk omdat het geen willekeurige periode is en je dus heel erg moet oppassen voor het kans kapitalisatie problemen (multiple testing). Uit het beeld op Wikipedia van de opwarming van de aarde zou ik grof schatten, dat als je een periode uitzoekt, 30 jaar stagnatie nog normaal is.

    Nog even geduld oefenen, Marcel. :-) En wellicht alle data bekijken en niet alleen het deel dat laat zien wat je graag wil zien. Een echte scepticus is ook kritisch over zijn eigen ideeën.

  • Guido

    Wederom interessant om zelf even naar de data te kijken. Bovenin de 3 mondiale datasets, daarna de trendberekening vanaf elk jaar tussen 1990 en 2005 voor GISS, HADCRUT4, en UAH. Zwarte = significant (p<0.05), rood = niet significant.
    Het maakt nogal wat uit welke dataset je gebruikt, en zelfs de claim dat HADCRUT4 geen opwaartse trend sinds 1997 aangeeft lijkt me aanvechtbaar. Maar feit blijft dat de aarde minder hard opwarmt dan in de jaren 80 en 90, dat geen computermodel dit heeft voorspeld, maar dat het ook niet geheel onlogisch is als je gelooft dat natuurlijke factoren invloed hebben op het klimaat.

  • Hans Erren

    We zitten al aardig aan de rand van de modellen
    http://rankexploits.com/musings/2012/adding-multi-model-means-to-model-v-observations-graphs/

    De waarnemingen van Hadcrut verwerpen er al zes.

  • Jos Hagelaars

    @Hans Erren

    Trends over perioden van ongeveer 10 jaar, dan hebben we het echt over het weer en niet over het klimaat. Die Lucia van je is daarbij de foutmarge in de trends van de oppervlaktetemperaturen vergeten, in de link van Marcel Crok hierboven naar een blog op dezelfde website, was de foutmarge bij de modellen weer afwezig. Hieronder de trends en de foutmarges, berekend analoog aan Foster & Rahmstorf = ARMA(1,1), van de oppervlaktetemperaturen sinds januari 2001 t/m september 2012 (HadCrut4 t/m augustus 2012), in °C/decennium.
    GISTEMP : -0.00 ± 0.13
    HadCrut4 : -0.02 ± 0.11
    NCDC : -0.02 ± 0.09
    De foutmarge op de trend is dermate groot dat het eigenlijk onzinnig is om die uit te rekenen.
    Maar goed, laten we het een paar jaartjes opschuiven, vanaf januari 1999 tot nu, in °C/decennium :
    GISTEMP : +0.11 ± 0.14
    HadCrut4 : +0.08 ± 0.14
    NCDC : +0.07 ± 0.10
    De wereld op zijn kop in 2 jaar en plotseling wordt er geen enkel model meer ‘verworpen’! Voordat men roept ‘cherry-picking’, dit is net zo onzinnig als starten in 2001 of 1997 en dan conclusies proberen te trekken.

    Het zou uitermate vreemd zijn als de trends die beginnen in 1997, dus net voor de super El Nino, eindigen met de La Nina jaren 2008 en 2011 en waarbij tevens de zon over de gekozen periode een negatieve bijdrage levert aan de mondiale temperatuur, hoger zouden zijn dan de lange termijn trend. Daarbij moeten we niet uit het oog verliezen dat de atmosfeer maar ~1% van de totale warmte inhoud van de aarde representeert. Zie de eerder genoemde doorgaande stijging van de OHC.

    Ik las vanavond op SkS een citaat van Roger Pielke:
    “Thirty years is not an appropriate length of time for a climate analysis, much less finding causal factors like climate change”
    Te vinden op:
    http://www.usatoday.com/story/weather/2012/10/10/weather-disasters-climate-change-munich-re-report/1622845/
    Laten we het advies van Pielke eens opvolgen, iets meer dan 40 jaar, sinds 1970 in °C/decennium:
    GISTEMP/HadCrut4/NCDC: +0.16 ± 0.03

    Is de trend van de eerste 30 jaar volgend op 1970, dus tot 2000, doorbroken?
    Zie de volgende animatie gebaseerd op GISTEMP, alle temperaturen vanaf januari 2000 vallen nog altijd binnen het trendkanaal van 1970 tot 2000. Het zou pas interessant worden als dat niet meer het geval is:
    http://i1220.photobucket.com/albums/dd450/JosHag01/Graphs/GISTEMP_Since_1970.gif

  • Marcel, je schreef :”Het is te gemakkelijk om nu achteraf te zeggen dat ‘een periode zonder opwarming heel normaal is’”

    Dat is niet gemakkelijk, dat is wetenschap en kritisch kijken naar de data en de projecties:

    “Here we show that periods of no trend or even cooling of the globally averaged surface air temperature are found in the last 34 years of the observed record, and in climate model simulations of the 20th and 21st century forced with increasing greenhouse gases. We show that the climate over the 21st century can and likely will produce periods of a decade or two where the globally averaged surface air temperature shows no trend or even slight cooling in the presence of longer‐term warming.”

    http://www.agu.org/pubs/crossref/2009/2009GL037810.shtml

    Ook relevant:
    Hoe je een wetenschappelijke theorie wat al te gemakkelijk kan falsifieren:
    https://ourchangingclimate.wordpress.com/2010/01/06/falsificatie-van-klimaatverandering/

  • Marcel Crok

    @Bart Verheggen
    Niet overtuigend Bart. Overtuigender was geweest als onderzoekers rond de piek in 1998 hadden gezegd: “De opwarming tussen 1975 en 1998 lijkt te wijzen op een forse bijdrage van CO2. Maar we weten nog niet goed hoe groot de natuurlijke variabiliteit van het systeem is en ook niet wat de bijdrage daarvan geweest is in de recente periode. Het kan in de toekomst ook zomaar gebeuren dat er 10/15/20/25/30 jaar geen opwarming zal plaatsvinden.”

    Dat is echter niet gebeurd. De opwarming is gretig aan CO2 toegeschreven en pas nadat de stagnatie een feit was is men er verklaringen voor gaan zoeken. Een goede verklaring is er overigens nog niet en er doen verschillende hypotheses de ronde in de literatuur.

    Ik vind deze reactie van GWPF ook terecht, zie http://www.thegwpf.org/the-mail-on-sunday-and-the-met-office/:
    “The Met Office says the 15-year standstill is not unusual. This is true but again the Met Office is being economical with the truth. The IPCC concluded that the period 1960-80 marked the start of mankind’s domination of the Earth’s climate via greenhouse gas forcing. The period before 1960-80 the IPCC regarded as being solely due to natural factors. In the pre 1960-80 period there was a standstill between 1940-80. In the post 1960-80 period there was warming between 1980 – 96 and a standstill thereafter. The mankind-dominated era has only one standstill, which is becoming the dominant global climatic feature of this era.”

    De hypothese is dat in de jaren ’70 de veronderstelde negatieve forcing van aerosolen overstemd werd door de positieve forcing van broeikasgassen. De vrij lange stagnatie nu stelt die hypothese ter discussie, zoals de papers van Swanson en Tsonis dat ook gedaan hebben.

    Whitehouse van GWPF schrijft ook nog dit:
    “Only a few years ago the Met Office said that temperature standstills of a decade were common (about one in eight decades), but that temperature standstills of 15 years were not supported by their climate models. They appear to have altered their view as the observed temperature standstill lengthens. The Met Office’s track record in predicting global temperature changes has been dismal.”
    Ook hieraan zie je dat onderzoekers wel degelijk grote moeite hebben om een solide antwoord te formuleren op wat er gaande is.

    Marcel

  • Dat is echter niet gebeurd. De opwarming is gretig aan CO2 toegeschreven

    In de pers of in de wetenschappelijke literatuur? Het eerste lijkt me niet gek gezien het belang voor de samenleving om geïnformeerd te worden over potentiële risico’s. Het tweede lijkt me wel gek. Een beetje opvulling voor de stropop zou derhalve wenselijk zijn.

  • Marcel Crok

    Kom aan Neven, dat is toch precies wat er in TAR en AR4 is gebeurd (likely resp. very likely that most of the warming etc.) Natuurlijke variabiliteit speelde een ondergeschoven rol en stel dat de aarde inderdaad 0,2 graad/10 jaar zou zijn opgewarmd, dan zou natuurlijke variabiliteit nog steeds niet in beeld zijn.
    Zie ook Judith Curry in haar reactie:
    The flawed assumption behind the orthodoxy was that natural variability is merely ‘noise’ superimposed on the long term trend. The natural variability has been shown over the past two decades to have a magnitude that dominates the greenhouse warming signal. It is becoming increasingly apparent that our attribution of warming since 1980 and future projections of climate change needs to consider natural internal variability as a factor of fundamental importance. I sincerely hope that the AR5 provides an assessment of what we know and what we don’t know and areas of disagreement, rather than trying to manufacture a consensus.

  • Kom aan, Marcel. Blijf je nu lange termijn en korte termijn door elkaar husselen hoe het je uitkomt?

    Zie voor een voorbeeld van selectief gehussel die quote van Curry:

    The flawed assumption behind the orthodoxy was that natural variability is merely ‘noise’ superimposed on the long term trend. The natural variability has been shown over the past two decades to have a magnitude that dominates the greenhouse warming signal.

    ‘Long term trend’ versus ‘two decades’ (en ze bedoelt natuurlijk de gecherrypickte 15 jaar van GWPF/Rose), en dat is dan als alle factoren van ‘natural variability’ samenkomen en de stijging tijdelijk dempen.

    Want wat o wat gaat er gebeuren als die El Niño ooit weer eens komt, en het zonnetje schijnt, en de AMO en de PDO hebben een piekje? Dan blijft de temperatuur natuurlijk stagneren. Net als in 2010.

    En wat gebeurt er met de ‘long term trend’? Precies, de Escalator.

  • Guido

    Met alle respect, maar Curry neemt een loopje met de waarheid, als je de laatste 20 jaar neemt dan is er duidelijke opwarming (uiteraard als je 1992 neemt als startpunt net na de uitbarsting van Pinatubo maar ook als je net daarvoor of daarna gaat zitten). Alleen over de laatste 10 jaar, en alleen als je HADCRUT4 neemt, is de natuurlijke variabiliteit even groot als de lange termijn trend. De vraag is natuurlijk hoe lang dat gaat duren. Het zijn interessante tijden :-)

  • Niet overtuigend Bart. Overtuigender was geweest als onderzoekers rond de piek in 1998 hadden gezegd: “De opwarming tussen 1975 en 1998 lijkt te wijzen op een forse bijdrage van CO2. Maar we weten nog niet goed hoe groot de natuurlijke variabiliteit van het systeem is en ook niet wat de bijdrage daarvan geweest is in de recente periode. Het kan in de toekomst ook zomaar gebeuren dat er 10/15/20/25/30 jaar geen opwarming zal plaatsvinden.”

    Dat is echter niet gebeurd. De opwarming is gretig aan CO2 toegeschreven

    Google Scholar is je vriend. Of in ieder geval mijn vriend. Na niet lang zoeken kwam ik tegen: Interannual Temperature Events and Shifts in Global Temperature: A “Multiwavelet” Correlation Approach (1999).

    Daar staan van die dingen in als:

    Natural variability, intrinsic to the climate system, may mask a simple response to anthropogenic greenhouse forcing. Some of the anomalous global warmth of the 1980s has been at least partly associated with an interdecadal excursion of the climate (e.g., Trenberth, 1990; Trenberth and Hurrell, 1994; Graham, 1994) that may represent a natural oscillatory mode of the coupled oceanatmosphere system (Latif and Barnett, 1994; Robertson, 1996; Ghil and Vautard, 1991; Mann and Park, 1996). Certainly, El Niño/Southern Oscillation (ENSO), itself an intrinsic climate process, has significantly contributed to the warmth of the 1990s.

    Of:

    It is germane to ask if this study can shed any light on whether the 20th century increase in global temperature is anthropogenic or the result of natural variability. Natural variability cannot be rejected out of hand as a contributing factor, because periods of exceptional ENSO variability are also suspected to correlate with large pre-industrial climate variations (Quinn and Neal, 1992). Exceptional variability can also be found in both long ENSO-proxy records (Dunbar et al., 1994) and in low-resolution coupled ocean-atmosphere model simulations
    (Knutson et al., 1997). On the other hand, we have identified behavior in the
    instrumental temperature record that motivates a scenario of how hemispheric
    temperatures might increase irregularly in response to a steady increase in radiative forcing. This scenario suggests that if atmosphere and ocean reequilibrate after the post-1975 interval of secular atmospheric warming, global temperatures might level off for a few decades, similar to the 1940–1975 interval. Any such respite would likely be followed, however, by another interval of rapid warming.

    Was geschreven: Michael E. Mann, de man die volgens velen zo snel mogelijk op een brandstapel verbrand dient te worden.

    Dat is echter niet gebeurd. De opwarming is gretig aan CO2 toegeschreven

    Je moet niet klakkeloos op je eigen perceptie van de geschiedenis vertrouwen. En al helemaal niet op manipulatoren als David Rose en het GWPF.

    Als de opwarming al gretig aan de uitstoot van menselijke broeikasgassen wordt toegeschreven, dan komt dat misschien omdat er een kans bestaat dat de huidige opwarming tot grote schade gaat leiden. En geloof het of niet, er zijn mensen die zich daar oprecht zorgen over maken. Die slapen niet prettig bij het idee dat er zo’n risico bestaat. Of wilde je soms beweren dat het risico 0% is? Want dat is de indruk die ik krijg als je weer eens kritiekloos de misinformatie van GWPF of andere vrijemarktfundamentalistische denktanks overneemt.

    Je zegt dat je een journalist bent. Leg het dan uit. Van A tot Z. En niet van G tot F.

  • Boels

    @Neven:
    Waarom al die wanhopige en stuntelige maatregelen om CO2-uitstoot tegen te gaan als GW niet aan CO2 toegeschreven kan worden?

    In het geval van verdere opwarming is veel fossiele energie nodig (bij gebrek aan nuttig alternatief) om de dan noodzakelijke adaptatie te kunnen verwezenlijken.

    Probleem opgelost, lijkt mij.

  • @ Boels

    Waarom al die wanhopige en stuntelige maatregelen om CO2-uitstoot tegen te gaan als GW niet aan CO2 toegeschreven kan worden?

    Omdat men bezig is met symptoombestrijding, en de onderliggende oorzaak niet ziet/wil zien. Business-as-usual moet groen gemaakt worden. Maar dat gaat helaas niet.

    Probleem opgelost, lijkt mij.

    Ik vrees dat het probleem anders opgelost gaat worden.

  • Guido

    Ik las net het stukje in de Telegraag nog eens, en dat is toch wel erg kort door de bocht (duh). Prettig dat Rene Leegte wat nuances erin brengt en ik begrijp dat je op de voorpagina van de Telegraaf niet alle ins en outs kan verwachten. Gelukkig is hier wel die ruimte, daarom:

    1) Als al degenen die zo gretig op het bericht waren gesprongen nu eerst eens zelf naar de data zouden kijken dan zouden ze zien dat ze erin getuimeld zijn. Het is simpelweg niet waar dat er geen opwarming in de HADCRUT4 dataset is sinds 1997. Iedereen die met Excel kan omgaan en de data even download kan dat zien, je moet de 2e kolom hebben.

    2) HADCRUT4 is de enige dataset die stagnatie -zelfs afname- laat zien na 2000, GISS en UAH stijgen door maar langzamer.

    3) Marcel, je zegt dat “De wetenschappers die hoog van de toren blazen over CO2 hebben wel iets uit te leggen.”. Daarin heb je in principe gelijk maar je het is makkelijk deze zin anders te interpeteren. Waarom niet wijzen op onderschatting van natuurlijke factoren? In een van je vorige blogs speculeer je (volgens mij terecht) dat de noordpool mede door natuurlijke factoren nu hard aan het opwarmen is. Als je die lijn doortrekt dan is het niet helemaal verwonderlijk dat de aarde nu minder hard opwarmt / niet opwarmt / afkoelt vanwege meer La Nina’s, die kalte sonne, PDO. Volgens mij hebben degenen die geen rol aan CO2 toespelen maar wel aan natuurlijke factoren ook aardig wat uit te leggen!

  • Fred Versteeg

    @Victor Venema

    Ben ik nou de enige die flink achter het hoofd begint te krabben bij een opmerking als: “de trend heeft een onzekerheid van: 0.071 ±0.166 °C/decade”?
    Ik heb slechts één jaar Scheikunde gestudeerd en heb daarna als geschiedenisstudent niet meer zoveel te maken gehad met statistiek, kortom die kennis is flink weggezakt. Maar als ik bij een scheikundeprakticum mijn verslag had ingeleverd met een uitkomst als 0.071 ±0.166 had ik een onvoldoende gehad.

    PS: Ik deed technische scheikunde en zou ik zijn afgestudeerd als ingenieur en in mijn eerste baan betrokken zijn geweest bij het opzetten van een produktieproces in de chemische industrie en ik zou met zulke enorme onzekerheden zijn gekomen in mijn berekeningen, dan had ik net zo goed direct een bom kunnen maken.

  • Margot Saher

    Beste Niek,

    Wel eens van “advocaat van de duivel spelen” gehoord? Maak je je over maar maar niet teveel zorgen.

    En Beste Boels,

    De gemiddelde temperatuur van de atmosfeer is natuurlijk wel een belangrijke parameter, maar zoals meer mensen hier al opgemerkt hebben, maar een klein deel van het verhaal. En “DE juiste modelwaarde voor klimaatverandering” bestaat natuurlijk niet. Het hangt er maar net vanaf welk aspect van het klimaat je geinteresseerd bent. De gemiddelde temperatuur van de atmosfeer voorspellen is natuurlijk wetenschappelijk erg interessant, maar als je dat weet heb je nog weinig maatschappelijk relevants gedaan. Daarvoor heb je modellen nodig die voorspellingen produceren voor kleinere gebieden en meer parameters dan temperatuur. Variabiliteit van die temperatuur, bijvoorbeeld. Of neerslag…

    En tot slot, beste Roberto,

    Leg me alsjeblieft even uit hoe je weet dat “Studies laten doen door wetenschappers en eisen dat de conclusie beantwoordt aan de wensen van de studieaanvrager, dat is de feitelijke manier hoe er door de overheden subsidies en miljoenenstromen ter beschikking gesteld worden, gewoon om met deze valse conclusies de bevolking zwaar te onderdrukken en hun financieel te pijnigen” de manier is hoe het gaat. En ik meen uit je beschrijving af te kunnen leiden dat alleen overheden zo te werk gaan, en niet de olie-industrie? Want je refereert alleen aan “klimaathysterie”, en niet het niks-aan-de-hand-isme van bijvoorbeeld het Heartland Institute (dat natuurlijk bekend staan om haar zuivere benadering van wetenschap). Kunnen we misschien concluderen dat studies die uitwijzen dat de aarde opwarmt nep zijn, en zij die uitwijzen dat er niks aan de hand is wel echt zijn? Op zich maakt dat evaluatie van data wel heel overzichtelijk…

    En dat verklaart ook meteen dat inzoomen op een lokale overstroming of droogte (een voorbeeld zonder referenties, overigens) om klijmaatverandering te illustreren niet mag, en inzoomen op één artikel over frequentie van stormen en overstromingen dat juist een stabiel klimaat suggereert wél…

    Groeten allemaal,

    Margot

    (beetje late reactie maar ik was even het land uit)

  • Arjan

    @Fred: Je verwart het verschil tussen de onzekerheid in de metingen en onzekerheid in de trend. De onzekerheid in de trend wordt groter naarmate de meetseries korter is. De grote onzekerheid in de trend die Victor laat zien toont aan dat de periode te kort is om de trend nauwkeurig te bepalen. Daarom is deze hele discussie een beetje onzinnig. Het enige wat je eruit zou kunnen afleiden is dat de variabiliteit in klimaatmodellen mogelijk enigzins wordt onderschat (dat verbaast mij niet zo veel) ten opzichte van de metingen van de oppervlaktetemperatuur. Nogmaals dit zegt vrij weinig over de onderliggende trend in klimaatmodellen en de meetseries over een langere termijn.

  • Fred Versteeg

    @Arjan: dank voor de uitleg.

  • [...] een ietwat sluimerend bestaan, slechts opgemerkt door een enkele ‘sceptische’ blogger als Marcel Crok die er meteen op de dag zelf al over schreef, maar werd pas virulent nadat de Daily Mail, on [...]

  • Willem Hornikx

    Ha Marcel, toevallig stuitte ik een paar dagen geleden op een rapport uit 2009: State of the climate in 2008

    Met name het stuk op pagina 23 en 24 is voor dit blogbericht interessant. Op pagina 24 staat:

    Near-zero and even negative trends are common for intervals of a decade or less in the simulations, due to the model’s internal climate variability. The simulations rule out (at the 95% level) zero trends for intervals of 15 yr or more, suggesting that an observed absence of warming of this duration is needed to create a discrepancy with the expected present-day warming rate.

    En iets verderop:

    Given the likelihood that internal variability contributed to the slowing of global temperature rise in the last decade, we expect that warming will resume in the next few years, consistent with predictions from near-term climate forecasts

    Het minste wat je volgens mij kunt concluderen, is dat het temperatuurverloop van de afgelopen 15 jaar niet betekenisloos is, in tegenstelling tot wat door een aantal reageerders hier beweerd werd. Hoe zie jij dit?

    Gr Willem

  • [...] meer is en de Daily Mail maakte er 16 jaar van. Voor enkele andere Nederlandse voorbeelden zie de Staat van het Klimaat, of DDS (hier of hier) of onlangs hier bij de Open Discussie. Inmiddels zijn er mensen die deze [...]

Geef een reactie

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Agenda

Loading...

Donate to support investigative journalism on global warming

My blog list